THÀNH TỰU VÀ THÁCH THỨC TRONG QUẢN LÝ
TÀI NGUYÊN VÀ CẢI THIỆN CUỘC SỐNG NGƯỜI
DÂN Ở TRUNG DU - MIỀN NÚI VIỆT NAM
(Tài liệu Hội thảo, Tam Đảo, 15-16/9/2000)
Biên tập: Trần Đức Viên
Xuất bản nhân kỷ niệm 45 năm ngày thành lập Trường Đại học Nông nghiệp I
Ấn phẩm này được xuất bản do Quỹ Ford tài trợ
NXB CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HÀ NỘI, 2001
Trung tâm sinh thái nông nghiệp
trường đại học nông nghiệp I
iii
CENTER FOR AGRICULTURAL RESEARCH & ECOLOGICAL STUDIES
Hanoi Agricultural University
THE ACHIEVEMENTS AND CHALLENGES ON NATURAL RESOURCES
MANAGEMENT AND RURAL LIVELIHOODS IN VIETNAM'S UPLANDS
(Workshop Proceeding)
Edited by
Tran Duc Vien
Publishing Funded by the Ford Foundation
NATIONAL POLITICAL PUBLISHING HOUSE
HANOI, 2001
iv
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT................................................................................................... v
CHƯƠNG TRÌNH HỘI THẢO .............................................................................................vi
BÀI PHÁT BIỂU ĐỀ DẪN...................................................................................................viii
TÓM TẮT HỘI THẢO............................................................................................................ 1
Các báo cáo trình bày tại hội thảo .......................................................................................... 4
1. Một số Chính sách và Chương trình phát triển Miền núi............................................. 5
2. Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam cam kết đáp ứng vốn sản
xuất kinh doanh cho khu vực trung du - miền núi ..................................................... 11
3. Ảnh hưởng của việc thay đổi chế độ sử dụng đất đến độ che phủ rừng và điều kiện
kinh tế-xã hội vùng lu vực sông cả............................................................................ 14
4. Nghiên cứu bước đầu về pháp luật đất đai với các dân tộc thiểu số ở Việt nam ....... 24
5. Tác động của Toàn cầu hoá đến người nghèo............................................................ 29
6. Một số ý kiến về chính sách sử dụng ruộng đất ở trung du và miền núi Việt Nam... 35
7. Hội nhập thị trường, an ninh lương thực và quản lý nguồn tài nguyên thiên nhiên ở
một làng vùng cao: nghiên cứu trường hợp cộng đồng KADO................................. 38
8. Một số khía cạnh giơí trong quản lý, hưởng dụng tài nguyên đất, nước và rừng ở lưu
vực đầu nguồn sông cả............................................................................................... 50
9. Một số đặc điểm quản lý sử dụng tài nguyên nước và đất của các trang trại cà phê ở
Daklak ........................................................................................................................ 60
10. Sự phân quyền trong các chính sách quản lý tài nguyên: trường hợp nghiên cứu ở lưu
vực Sông Cả............................................................................................................... 65
11. Biện pháp kết hợp số liệu viễn thám ở dải tần vi sóng và dải tần nhìn thấy trong giám
sát sự thay đổi theo thời gian về số lượng và chất lượng rừng ở môi trường rừng mưa
nhiệt đới...................................................................................................................... 72
12. Chính sách Giao đất Lâm nghiệp và tác động của nó đến đời sống người dân ở xã
Thượng Lộ Huyện Nam Đông tỉnh Thừa Thiên Huế................................................. 78
13. Phân chia đất lâm nghiệp và vấn đề trồng cây tại một số điểm nghiên cứu ở miền
nam Việt Nam ............................................................................................................ 86
14. Quản lý rừng cộng đồng và luật tục địa phương trong quản lý tàI nguyên thiên nhiên
ở lưu vực sông Cả, Nghệ an....................................................................................... 90
15. Chính sách và giải pháp cho vấn đề du canh, du cư ở nước ta ................................ 105
16. Tình hình Phát triển nông thôn và hợp tác xã ở các vùng đồi núi............................ 112
17. Cải cách thể chế: kết quả đạt được và các vấn đề đặt ra cho phát triển nông thôn bền
vững.......................................................................................................................... 118
Kết quả thảo luận nhóm....................................................................................................... 126
18. Chính sách liên quan đến Công tác Quản lý Tài nguyên Thiên nhiên..................... 127
19. Phân quyền trong quản lý tài nguyên....................................................................... 130
20. Quản Lý Tài Nguyên Trên Cơ Sở Cộng Đồng ........................................................ 131
Danh sách khách tham dự hội thảo .................................................................................... 135
v
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
ADB Ngân hàng Phát triển Châu á
CARES Trung tâm Sinh thái Nông nghiệp, Đại học Nông nghiệp I
CRES Trung tâm Nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường, Đại học
Quốc gia Hà Nội
CRP Trung tâm Phát triển Nông thôn
DANIDA Tổ chức Trợ giúp Phát triển Quốc tế - Đan Mạch
EWC Trung tâm Đông -Tây, Hoa Kỳ
FIPI Viện Điều tra và Quy hoạch rừng
MARD Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
MOSTE Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường
NGOs Các tổ chức phi chính phủ
NIAPP Viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp
REPSI Dự án Hỗ trợ Chính sách Tài nguyên
UAF Trường Đại học Nông Lâm Huế
VACVINA Hội làm vườn Việt Nam
VASI Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam
WRI Viện Tài nguyên Thế giới
vi
CHƯƠNG TRÌNH HỘI THẢO
Ngày 15 tháng 9 năm 2000
7:00 - 8:30 Đăng ký đại biểu/Ăn sáng
8:30 - 9:00 Phiên khai mạc
Lời chào mừng của Trường ĐHNNI GS. Nguyễn Viết Tùng
Phát biểu của đại diện WRI/REPSI Ông. Nathan Badenoch
Phát biểu đề dẫn và tuyên bố khai mạc TS. Trần Đức Viên
Các đại biểu tự giới thiệu
9:00 - 9:30 Giải lao
Trình bày báo cáo
Phần I: Chủ toạ - GS. Lê Trọng Cúc Thư ký:
TS. Trần Đức Viên
9:30 - 9:45 Một số chính sách và chương trình phát triển
miền núi TS. Đặng Kim Sơn
9:45 - 10:00
Ngân hàng NN và phát triển nông thôn VN cam
kết đáp ứng vốn SX và kinh doanh cho khu vực
trung du-miền núi
TS. Trần Đình Định
10:00 - 10:15
ảnh hưởng của việc thay đổi chế độ sử dụng đất
đến độ che phủ rừng và điều kiện kinh tế-xã hội
vùng lưu vực sông Cả
TS. Trần Đức Viên
10:15 - 10:30 Nghiên cứu bước đầu về pháp luật đất đai với các
dân tộc thiểu số ở VN TS. Vũ Ngọc Kích
10:30 - 10:45
Xu hướng toàn cầu hoá và ảnh hưởng của nó đến
công cuộc xoá đói giảm nghèo: Trường hợp
nghiên cứu ở An Giang, Thanh Hoá và Đắc Lắc
TS. Phạm Anh Tuấn
10:45 - 11:00 Một số ý kiến về chính sách sử dụng ruộng đất ở
trung du-miền núi VN TS. Hoàng Xuân Thuận
11:00 - 11:15
Vấn đề hội nhập thị trường, an ninh lương thực
và quản lý tài nguyên tại một làng vùng cao:
nghiên cứu trường hợp cộng đồng KADO
Ông Đặng Thanh Hà
11:15 - 11:30 Giới với vấn đề quản lý tài nguyên vùng lưu vực
sông Cả ThS. Đỗ Đức Khôi
11:30 - 12:00 Thảo luận
12:00 - 1:30 Nghỉ ăn trưa
Phần II: Chủ toạ: TS. Trịnh Trường Giang Thư ký
ThS. Nguyễn Văn Sở
1:30 - 1:45 Một số đặc điểm quản lý sử dụng tài nguyên đất
và nước của các trang trại cà phê tỉnh Đắc Lắc
TS. Trần Ngọc Khâm
1:45 - 2:00
Vấn đề phân quyền trong tổ chức thực hiện chính
sách về quản lý tài nguyên đất và rừng vùng lưu
vực sông Cả
TS. Phạm Thị Hương