Chăm sóc bệnh nhân HIV - AIDS tại nhà
SỐT
TIÊU CHẢY
SÚT CÂN
LOÉT
NHỮNG BIỂU HIỆN BẤT THƯỜNG TRÊN DA
HO VÀ KHÓ THỞ
NGOÀI RA CẦN LƯU Ý ĐẾN CÁC BỆNH VÀ NHỮNG TỔN
THƯƠNG THƯỜNG ĐI KÈM VỚI NHIỄM HIV/AIDS
SỐT
- Khi nhiệt độ cơ thể tăng trên 37,5 độ C.
Xử trí:
+ Cởi bớt quần áo, để bệnh nhân ở nơi thoáng khí.
+ Đặt khăn lạnh lên trán, nách, bẹn người bệnh hoặc lau người bằng khăn ướt,...
+ Cho bệnh nhân uống nhiều nước, ăn nhiều hoa quả, uống vitaminC.
+ Nếu sốt từ 38o5 trở lên, dùng thuốc hạ sốt: paracetamol (loại uống hoặc loại đặt
hậu môn).
Cần đưa bệnh nhân đi bệnh viện khi có triệu chứng:
+ Sốt cao liên tục không giảm khi đã dùng thuốc hạ nhiệt.
+ Sốt dai dẳng.
+ Sốt kèm theo các triệu chứng khác: rét run, rối loạn tiêu hoá, đau đầu, co giật, ho
ra máu, khó thở,...
+ Sống trong vùng đang có dịch sốt rét, sốt xuất huyết.
TIÊU CHẢY
- Tiêu chảy là khi đi ngoài trên 3 lần/ngày, phân nhiều nước, có thể có nhày máu
(nếu bị hội chứng lỵ).
Xử trí:
+ Bù nước và điện giải đã mất bằng: uống dung dịch ORESOL, nước hoa quả,...
đặc biệt lưu ý đến trẻ em.
+ Tiếp tục cho bệnh nhân ăn, chia thành nhiều bữa, thức ăn dễ tiêu, đủ chất, đảm
bảo vệ sinh.
+ Vệ sinh da quanh hậu môn sau mỗi lần đi ngoài, vệ sinh bằng nước xà phòng,
thấm khô bằng giấy vệ sinh hoặc khăn mềm tránh xây xước da.
Cần đưa bệnh nhân tiêu chảy đi bệnh viện khi:
+ Khát nhiều, nôn nhiều lần, đái ít, bệnh nhân không ăn uống được.
+ Sốt cao, da khô, vẻ mặt hốc hác, môi khô se bẩn, hơi thở hôi.
+ Kích thích vật vã hoặc thờ ơ với xung quanh.
+ Số lần đi ngoài tăng lên, phân càng nhiều nước hơn, hoặc có máu trong phân.
SÚT CÂN
Sút cân là khi giảm hơn 10% trọng lượng cơ thể so với trọng lượng ban đầu.
Xử trí:
+ Ăn lượng nhỏ, chia thành nhiều bữa, thay đổi món ăn, gia vị cho phù hợp khẩu
vị.
+ Giữ vệ sinh răng miệng, nên hoạt động nhẹ nhàng trước khi ăn.
+ Nếu nôn và buồn nôn: dùng thuốc chống nôn. Nếu nôn nhiều cần đến khám tại
cơ sở y tế.
LOÉT
Khi bệnh nhân nằm lâu, cần phải dự phòng loét.
Biện pháp dự phòng:
+ Khuyến khích bệnh nhân ra khỏi giường càng nhiều càng tốt.
+ Với bệnh nhân phải nằm tại giường hoặc bị liệt, cần thay đổi tư thế 2 giờ/lần
+ Giữ gìn da khô sạch, nhất là những vùng tỳ đè, da sát xương. Chú ý đến các
vùng da dễ bị loét như: tai, vai, bả vai, cùi tay, xương cùng cụt, đầu gối, gót chân,...
Dùng gối đệm cho các vùng da sát xương.
+ Chế độ dinh dưỡng tốt: ăn nhiều đạm (thịt, cá,...), vitamin, hoa quả,...
Xử trí loét:
+ Rửa vùng tổn thương bằng nước đun sôi để nguội, có pha một ít muối hoặc pha
nước tím Gentian. Rửa sạch mủ ở các vết thương 2-3 lần/ngày. Che phủ vùng tổn
thương bằng băng, gạc sạch sau khi rửa.
+ Nếu vết thương ở chân hoặc ngón chân, cần nâng cao chân bất cứ khi nào có thể,
khi ngủ gác chân lên gối.
+ Khi chăm sóc các vết thương cần phải tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh: rửa sạch
tay bằng xà phòng nhiều lần trước và sau khi chăm sóc vết thương, đi găng tay, xử
lý băng gạc bẩn, ...
- Cần đưa bệnh nhân đi khám và điều trị tại cơ sở y tế khi: vết thương có mủ, dịch
chảy ra nhiều hoặc có mùi hôi, sốt và đau nhiều nơi tổn thương, nguyên nhân tổn
thương do dị ứng thuốc.
NHỮNG BIỂU HIỆN BẤT THƯỜNG TRÊN DA
- Phát ban, mảng sần, ngứa, viêm loét, vết thương chậm liền, phỏng rộp, apxe,...
Xử trí:
+ Tránh gãi, tránh làm xây xát da.
+ Bôi thuốc chống ngứa lên các ban, không bôi lên các vết thương hở.
+ Ăn nhiều hoa quả, uống vitamin C, vitamin B2, vitamin PP,...
HO VÀ KHÓ THỞ
- Ho là một biểu hiện của các bệnh đường hô hấp. Để giảm ho cần làm tăng khả
năng khả năng thải đờm, tránh ứ đọng gây bội nhiễm phổi.
- Làm tăng thải đờm: uống nhiều nước, vỗ lưng, đi bộ, vận động, thở sâu, dùng
thuốc (viên ho long đờm, mucitux,...).
- Làm giảm ho: không hút thuốc, không hít đường miệng, làm tăng thải đờm qua