Thương mại điện tử: Rút ngắn

khoảng cách mua và bán

Ứng dụng thương mại điện tử (TMĐT) để mở rộng thị trường xuất

khẩu không phải là vấn đề mới, nhưng ứng dụng như thế nào để mang

lại hiệu quả lại chưa bao giờ là câu chuyện cũ. Cuộc phỏng vấn ông

Nguyễn Mạnh Quyền, Phó Cục trưởng Cục TMĐT và Công nghệ thông

tin – Bộ Công Thương – sẽ trả lời về vấn đề này.

Hiện, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã ứng dụng TMĐT để quảng bá,

xúc tiến xuất khẩu. Ông nhận định thế nào về vấn đề này?

Đây là những tín hiệu tốt cho việc thúc đẩy kinh tế phát triển, khi nhiều

doanh nghiệp (DN) Việt Nam đã coi TMĐT là công cụ trợ giúp đắc lực để

giảm chi phí trong hoạt động thương mại, quản lý sản xuất, kinh doanh và

mở rộng thị trường. 5 năm trở lại đây, các DN đã đầu tư khá lớn để hiện đại

hóa các ứng dụng TMĐT nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trước các đối

tác nước ngoài.

Nhưng thực tế, không ít DN vẫn e dè khi ứng dụng TMĐT vào hoạt

động xuất khẩu?

Việt Nam là nước đang phát triển, do vậy, ứng dụng TMĐT hay các tiến bộ

khoa học kỹ thuật công nghệ mới cũng cần phải có thời gian để nâng cao

nhận thức của DN, người dân và hoàn thiện môi trường pháp lý, hạ tầng kỹ

thuật, công nghệ.

Tôi cho rằng, có 5 nguyên nhân khiến các DN Việt Nam e dè khi ứng dụng

TMĐT vào hoạt động xuất khẩu. Một là, lòng tin vào hiệu quả TMĐT chưa

cao. Hai là, DN ít được tập huấn về TMĐT, không trải nghiệm thường

xuyên nên còn e dè, đặc biệt là các công đoạn quan trọng như, quyết định

đặt hàng trực tuyến hoặc thanh toán qua mạng. Ba là, thiếu dịch vụ tư vấn

cho DN về đối tác kinh doanh, xác thực các đối tác có uy tín về xuất nhập

khẩu, đặc biệt là các đối tác môi giới, đối tác mới, chất lượng hàng hóa,

nghiệp vụ và phương thức giao dịch TMĐT an toàn. Bốn là, các văn bản

pháp lý chưa thực sự hoàn thiện, cụ thể là các văn bản bảo vệ quyền lợi

người tiêu dùng, các giao dịch xuất nhập khẩu xuyên biên giới và các văn

bản hướng dẫn sự khác biệt về phương thức kinh doanh, phương thức khiếu

kiện xảy ra tranh chấp trong hoạt động thương mại nói chung, xuất nhập

khẩu nói riêng. Năm là, thiếu các nhà cung cấp các dịch vụ TMĐT giá trị gia

tăng, cụ thể là các công ty bán dịch vụ TMĐT cho DN để thu phí.

Có ý kiến cho rằng, TMĐT ở nước ta mới phát triển ở mức độ đơn giản,

tức là mới chỉ dừng lại ở mức độ thông tin?

Ý kiến này không chính xác. Đến nay, nhiều cơ quan nhà nước và công ty

thuộc các thành phần kinh tế trong nước đã cung cấp nhiều dịch vụ công và

dịch vụ bán hàng trên mạng, thanh toán trực tuyến với các đối tác trong và

ngoài nước rất hiệu quả. Ví dụ, hệ thống thanh toán liên ngân hàng, dịch vụ

nộp thuế qua mạng, khai hải quan điện tử, cấp chứng nhận xuất xứ điện tử…

Theo ông, cách thức nào có thể giúp Việt Nam ứng dụng TMĐT tốt hơn

cho hoạt động xuất khẩu?

Để DN ứng dụng TMĐT tốt hơn cho hoạt động xuất khẩu, hay nói cách khác

là để khai thác hiệu quả tối đa vai trò cầu nối giữa người mua và người bán,

các cơ quan nhà nước, hiệp hội cần phối hợp chặt chẽ với DN trong việc phổ

biến kiến thức, đào tạo những kỹ năng về hoạt động TMĐT cho cán bộ trực

tiếp làm xuất nhập khẩu. Bên cạnh đó, cần phát triển hệ thống các công ty

làm dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu, hỗ trợ ứng dụng TMĐT, giúp DN giảm

chi phí đầu tư vào hạ tầng TMĐT và nguồn nhân lực.