
39Số 3/2024TẠP CHÍ ĐẠI HỌC HẢI DƯƠNGTóm tắt: Giáo dục STEM là sự kết hợp nhiều lĩnh vực thay vì tách riêng các ngành, các lĩnh vực ra để giảng dạy, giáo dục STEM lồng ghép chúng vào trong các ứng dụng cụ thể. Qua đó thể hiện mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau giữa các ngành, các lĩnh vực liên quan. Giáo dục STEM còn quan tâm đến việc kết hợp các tình huống, các vấn đề thực tiễn liên quan đến kiến thức khoa học vào bài giảng góp phần thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tế. Bên cạnh đó, công nghệ mới thường được đưa vào sử dụng để khuyến khích sự quan tâm, tăng sự thích thú cho các giờ học. Tin học là môn học liên quan mật thiết đến các hoạt động nghiên cứu, khoa học, và công nghệ. Tác giả đề xuất một số biện pháp tích hợp giáo dục STEM trong giảng dạy Tin học tại các trường phổ thông và đã tiến hành thực nghiệm, khảo sát trên cấp học THCS. Đây là một hướng nghiên cứu mới mẻ và cần thiết trong bối cảnh Việt Nam đang tiến hành đổi mới giáo dục và đào tạo một cách toàn diện.Từ khóa: giáo dục STEM, chủ đề giáo dục STEM, giảng dạy Tin học, dạy học tích hợpNội hàm môn Tin học là môn học cốt lõi, cơ bản kết nối chặt chẽ các định hướng STEM và là nền tảng của Cách mạng công nghệ 4.0, trong đó khoa học máy tính đã có yếu tố tích hợp STEM (Science: Khoa học, Technology: Công nghệ, Engineering: Kĩ thuật và Mathematics: Toán học), do đó việc nghiên cứu về giáo dục STEM nói chung và dạy học môn Tin học theo định hướng giáo dục STEM nói riêng là hoàn toàn có cơ sở và phù hợp với định hướng đổi mới căn bản giáo dục trong giai đoạn mới theo hướng phát triển năng lực ở người học nhằm đáp ứng những đòi hỏi của xã hội hiện đại.Bài báo đưa ra một số đề xuất trong việc tích hợp STEM trong giảng dạy môn Tin học ở trường phổ thông nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học ở trường phổ thông.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU2.1. Giáo dục STEMGiáo dục STEM là sự kết hợp nhiều lĩnh vực thay vì tách riêng các ngành, các lĩnh vực ra để giảng dạy, giáo dục STEM lồng ghép chúng vào trong các ứng dụng cụ thể. Qua đó thể hiện mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau giữa các ngành, các lĩnh vực Tích hợp STEM trong giảng dạy môn Tin học ở trường phổ thông12ThS. Nguyễn Thị Thanh Tâm , ThS. Phạm Thị Loan 1, 2 Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Hải Dương1. ĐẶT VẤN ĐỀTrong chương trình giáo dục phổ thông (GDPT), Tin học là môn học thuộc nhóm môn khoa học tự nhiên ở cấp trung học phổ thông được học sinh (HS) lựa chọn theo định hướng nghề nghiệp, sở thích và năng lực của bản thân. Cùng với Toán học, Vật lí, Sinh học, Sinh học và Công nghệ, môn Tin học góp phần thúc đẩy giáo dục STEM, một trong những xu hướng giáo dục đang được coi trọng ở nhiều quốc gia trên thế giới. Giáo dục STEM được hiểu là trang bị cho HS những kiến thức, kỹ năng cần thiết liên quan đến các linh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Các kiến thức này phải được tích hợp, lồng ghép và hỗ trợ nhau giúp HS không chỉ hiểu về nguyên lý mà còn có thực hành tạo ra những sản phẩm trong cuộc sống hàng ngày. Thực tế cho thấy việc tổ chức thực hiện theo chủ đề dạy học theo chủ đề STEM vẫn chưa chú trọng khâu “thiết kế”, chỉ tập trung nhiều vào “thi công”. Qua đó việc thiết kế chủ đề dạy học theo định hướng STEM là cấp thiết, mang lại những lợi ích thực tế cả về mặt kiến thức lẫn kỹ năng giải quyết vấn đề cho HS. Ngoài ra trong bối cảnh và yêu cầu về con người trong thời đại 4.0, kỹ năng giải quyết vấn đề là kỹ năng cần thiết cho HS hơn bao giờ hết, đòi hỏi con người trong công việc phải có tính chất sáng tạo và không lặp đi lặp lại nên cần chủ động trang bị cho HS năng lực giải quyết vấn đề. Như vậy thiết kế chủ đề dạy học theo định hướng giáo dục STEM gắn với nội dung chương trình GDPT giúp HS vừa tích lũy được kiến thức các môn học vừa vận dụng kiến thức một cách linh hoạt để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Ngoài ra việc “học đi đối với hành” này sẽ kích thích, gây hứng thú cho HS tham gia các hoạt động, từ đó giúp các em phát triển được các năng lực cần thiết và góp phần nâng cao hiệu quả học tập. Hình 1. Các thành phần của STEM [1]