KINH TẾ - LAO ĐỘNG
tapchikinhtelaodong@dhcd.edu.vn
43
1. Đặt vấn đề
Vấn đề an toàn vệ sinh lao động mối quan tâm
hàng đầu đối với người lao động (NLĐ) người sử
dụng lao động (NSDLĐ). Theo Tổ chức Lao động quốc
tế (ILO), hàng năm, có khoảng 2,78 triệu người tử vong,
374 triệu người bị thương tích hoặc mắc bệnh nghề
nghiệp do lao động, tính trung bình cứ 15 giây lại
153 người gặp chấn thương tại nơi làm việc trên toàn
thế giới. Tổng chi p khắc phục hậu quả tai nạn lao
động, bệnh nghề nghiệp chiếm đến 3,94% GDP toàn
cầu, khoảng 3 nghìn tỉ đô la Mĩ. Riêng nước ta, năm
2024 8.286 vụ tai nạn lao động làm 8.472 người bị
nạn, gây thiệt hại hơn 43 nghìn tỉ đồng. Trong đó
675 vụ tai nạn lao động khiến 727 người tử vong
1.690 người bị thương nặng. Việc đảm bảo an toàn lao
động không chỉ trách nhiệm của doanh nghiệp đối
với NLĐ còn đảm bảo sự phát triển bền vững của
doanh nghiệp. ISO 45001 được công nhận và triển khai
trên toàn thế giới từ năm 2018 như một tiêu chuẩn hệ
thống quản an toàn lao động sức khỏe nghề
nghiệp. Mục đích của ISO 45001 ngăn ngừa tai nạn,
bệnh tật và tử vong tại nơi làm việc. ISO 45001 được xây
dựng theo cấu trúc mức độ cao (HLS, High Level
Structure) nên thể tích hợp với hệ thống quản
tổng thể gồm hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001, hệ
thống quản môi trường ISO 14001. Người sử dụng
lao động trách nhiệm cung cấp môi trường làm việc
an toàn nh mạnh, giảm thiểu sự cố tai nạn, chấn
thương và bệnh gây nên bởi công việc, liên tục cải
tiến hiệu quả hệ thống quản an toàn sức khỏe ngh
nghiệp để bảo vsức khỏe san toàn cho NLĐ. ISO
45001: 2018 đã được dịch sang tiếng Việt được
quan quản nhà nước Việt Nam về an toàn lao động
khuyến nghị áp dụng trong các doanh nghiệp, nhưng
một số đối tác nước ngoài coi như điều kiện quan
trọng trong hợp tác sản xuất, kinh doanh hoặc sử dụng
sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp ớc ta. Tuy
nhiên, đến nay ISO 45001: 2018 chưa được công bố như
một tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về hệ thống quản
an toàn lao động sức khỏe nghnghiệp.
2. Lợi ích của doanh nghiệp khi áp dụng iSO
45001: 2018 vào quản aTLĐ SKnn
ISO 45001 là tu chuẩn quốc tế vHthng quản
lý an toàn lao đng sức khe ngh nghip
TIÊU CHUẨN ISO 45001: 2018 ỨNG DỤNG TRONG
QUảN AN TOÀN LAO ĐỘNG SỨC KHỎE NGHỀ NGHIỆP
nguyễn ĐắC Diện*
nguyễn ThngọC**
Ngày nhận: 22/8/2025
Ngày phản biện: 24/9/2025
Ngày duyệt đăng: 15/10/2025
Tóm tắt: Bài viết giới thiệu về tiêu chuẩn ISO 45001: 2018, một hệ thống quản lý an toàn lao động và sức khỏe nghề nghiệp tiên tiến
trên thế giới đang được áp dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp Việt Nam. Nội dung chính gồm sự cần thiết áp dụng tiêu chuẩn ISO
45001: 2018, những lợi ích doanh nghiệp đạt được khi áp dụng tiêu chuẩn này, những điều khoản của tiêu chuẩn, quy trình
để đạt được Chứng nhận ISO 45001: 2018. Bài viết cũng nêu ứng dụng của tiêu chuẩn ISO 45001: 2018 trong quản lý an toàn lao động
và sức khỏe nghề nghiệp ở Việt Nam.
Từ khóa: hệ thống quản lý, an toàn lao động, sức khỏe nghề nghiệp, ISO 45001.
JEL Codes: J28, M11,Q56
ISO 45001: 2018 STANDARD AND APPLICATION IN OCCUPATIONAL SAFETY AND HEALTH MANAGEMENT
Summary: The article introduces the ISO 45001: 2018 standard, an advanced occupational health and safety management system
in the world that is widely applied in Vietnamese enterprises. The main content includes the necessity of applying the ISO 45001: 2018
standard, the benefits that enterprises achieve when applying this standard, the provisions of the standard, and the process to
achieve ISO 45001: 2018 Certification. The article also outlines the application of the ISO 45001: 2018 standard in occupational health
and safety management in Vietnam.
Keywords: management system, occupational safety, occupational health, ISO 45001.
——————
* TS., Trường Đại học Công đoàn. Email: diennd@dhcd.edu.vn
** Học viên lớp CH17 ngành QLAT&SKNN, Trường Đại học Công đoàn.
Email: ngoc.nt.work@gmail.com
KINH TẾ - LAO ĐỘNG
Taåp chñ
Kinh tế & Lao động
Söë 1 thaáng 10/2025
44
(Occupational Health and Safety Management
System, OHSMS) được Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế
(International Organization for Standardization, ISO)
ban hành vào ngày 12/03/2018. ISO 45001: 2018 được
xây dựng dựa trên nền tảng của tiêu chuẩn quản lý an
toàn lao động sức khỏe nghề nghiệp OHSAS 18001:
2007 trước đây. ISO đã xác định các lỗ hổng trong
OHSAS 18001 giải quyết chúng trong tiêu chuẩn
mới, trong đó tập trung vào phòng ngừa rủi ro thay vì
chỉ phản ứng với sự cố, giúp giảm thiểu rủi ro liên
quan đến sức khỏe an toàn tại nơi làm việc, bảo vệ
người lao động cải thiện hiệu suất tổng thể. ISO
45001 thiết lập một hệ thống quản an toàn sức
khỏe nghề nghiệp (QLAT&SKNN), trong đó đưa ra các
biện pháp phòng ngừa rủi ro thể gây ra chấn
thương trong công việc, cung cấp nơi làm việc an
toàn hơn. ISO 45001 bước tiến đáng kể trong việc
nâng cao quản an toàn sức khỏe nghề nghiệp,
trong đó nhấn mạnh đến sự tham gia của người lao
động, mở rộng các chương trình sức khỏe an toàn
của người lao động. Sau ngày 12/03/2021, tất cả
doanh nghiệp chứng nhận OHSAS 18001 cần phải
chuyển đổi thực hiện chứng nhận theo tiêu chuẩn
ISO 45001. Thời hạn hiệu lực của Giấy chứng nhận ISO
45001 3 năm và thời hn giám sát tối thiểu đduy
trì hiệu lực 12 tháng/lần. Doanh nghiệp cần duy trì
và cải tiến hệ thống sau khi được chứng nhận để đảm
bảo tính hiệu quả của hệ thống quản theo tiêu
chuẩn ISO 45001 đáp ứng điều kiện đánh giá giám
sát hàng năm. Giấy chứng nhận ISO 45001: 2018 sẽ bị
đình chỉ hiệu lực nếu doanh nghiệp không tổ chức
đánh giá giám sát định hàng năm. Hết hạn 3 năm,
doanh nghiệp sẽ thực hiện đánh giá lại, nếu đạt yêu
cầu thì được tổ chức chứng nhận cấp giấy chứng nhận
mới có hiệu lực 3 năm tiếp theo. Tiêu chuẩn ISO 45001
áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp, cho mọi ngành
nghề, lĩnh vực sản xuất, không phân biệt quy mô, loại
hình, mức độ phức tạp hay sản phẩm, dịch vụ cung
cấp, nhất các ngành nhiều mối nguy gây mất an
toàn, ảnh hưởng đến sức khỏe tính mạng của
người lao động như xây dựng, công trình, sản xuất,
chế tạo, hóa chất, dầu khí, năng lượng, khai khoáng,
luyện kim, logistic, vận tải, y tế, dược phẩm...
Khi doanh nghiệp nhận được chứng nhận ISO
45001: 2018 thì sẽ nhận được các lợi ích sau đây:
- Tăng cường an toàn lao động, giảm thiểu tai nạn
rủi ro: chứng nhận ISO 45001 giúp doanh nghiệp
xây dựng một hệ thống quản an toàn, sức khỏe
nghề nghiệp đạt chuẩn quốc tế, từ đó chủ động
phòng ngừa, giảm thiểu ri ro, tai nạn lao động
bệnh nghnghiệp, đảm bảo môi trường làm việc an
toàn hơn cho người lao động, ngăn ngừa rủi ro ngh
nghiệp, bảo vệ sức khỏe người lao động, giảm nguy
cơ xảy ra sự cố lao động gián đoạn sản xuất.
- Tn thủ quy định pháp luật về an toàn lao động:
việc áp dụng ISO 45001 giúp doanh nghiệp đáp ứng
đầy đcác quy định pháp ln quan đến an tn và
sức khỏe nghề nghiệp, tránh các rủi ro pháp xử
phạt hành chính.
- ng cao hình ảnh uy n doanh nghiệp:
chứng chISO 45001 minh chứng cho cam kết của
doanh nghiệp về môi trường làm việc an toàn, lành
mạnh phúc lợi của nời lao động những nời
xung quanh, từ đó nâng cao uy tín đối với khách hàng,
đối c và cộng đồng.
- Tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn
cầu: nhiều tập đoàn và đối tác quốc tế yêu cầu các nhà
cung cấp phải chứng nhận ISO 45001 để chứng
minh sự tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế về an tn và sức
khỏe nghề nghiệp như một điều kiện hợp tác. Do đó,
doanh nghiệp phải tuân thủ nhằm đáp ứng yêu cầu
của kchng/đối tác, giang uy tín doanh nghiệp,
tạo lợi thế cạnh tranh trong đấu thầu và hợp tác quốc
tế, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Chứng chỉ này
giúp doanh nghiệp mở rộng hội kinh doanh
xuất khẩu.
- Cải thin hiệu qu hoạt động giảm chi phí
gián tiếp: giảm tai nạn và sự cố sẽ giảm thời gian gián
đoạn sản xuất, chi phí bồi thường, chi phí khắc phục
sự cố, chi phí y tế trong điều trị tai nạn, bệnh tật các
tổn thất ln quan, cải thiện hiệu quhoạt động, tiết
kiệm chi phí tuyển dụng đào tạo nhân viên mới,
giúp nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp.
- Tăng sgắn bó và hài ng của ni lao động:
người lao động môi tng làm việc an toàn, được
bảo vệ trong quá trình m việc, ít nguy cơ mắc c
bệnh ngh nghiệp tai nạn lao động sẽ yên tâm
ng c, ng mức đ gắn bó lâu i với doanh
nghiệp, tăng ng suất tinh thần làm việc, góp
phần ổn định mối quan hệ lao động.
Tiêu chuẩn ISO 45001: 2018 gồm 10 điều khoản.
Từ Điều 1 đến Điều 3 là phạm vi, thuật ng định
nga. Điều 4 là bối cảnh của t chức (hiểu tổ chức
bối cảnh của tổ chức, hiểu nhu cầu mong đợi của
người lao động và các bên liên quan, xác định phạm vi
của hthống quản OHS sao cho p hợp với chiến
ợc của tổ chức, xác định các yếu tố nội bộ và bên
ngoài thể ảnh hưởng đến khả năng đạt được các
KINH TẾ - LAO ĐỘNG
tapchikinhtelaodong@dhcd.edu.vn
45
kết quả của hthống OHS). Điều 5 vai trò lãnh đạo
stham gia của người lao động (cam kết của nh
đạo và chính sách OHS, vai t, tch nhiệm và quyền
hạn trong tổ chức, tham gia tham vấn của người
lao động, toàn bộ doanh nghiệp đồng lòng thc hiện,
cần scam kết của tất cả nhân vn và các cấp nh
đạo trong tổ chức). Điều 6 lập kế hoạch cho hệ
thống OHS (nh động giải quyết rủi ro và cơ hội có
thtác động đến hệ thống quản lý theo ớng tu
cực hoặc tích cực, mục tu OHS hoạch định đạt
được mục tiêu, kế hoạch tốt gp tránh được các kết
qukhông mong đợi n thương tích, bệnh tật hoặc
không đáp ứng luật pháp). Điều 7 là hỗ trợ (nguồn lực,
ng lực, nhận thức, trao đổi thông tin, tng tin văn
bản, mục tiêu phải p hợp với chiến lược kinh doanh
của đơn v). Điều 8 là hoạt động (hoạch định và kiểm
soát điều hành, chuẩn bị sẵn sàng ứng phó tình
huống khẩn cấp). Điều 9 là đánh giá kết quả hoạt động
(theo i, đoờng, phân tích đánh giá vtính hiệu
quả của hệ thống QLAT&SKNN). Điều 10 cải tiến
(hành động khắc phục sự không phù hợp, xử việc
không tuân thủ). Cải tiến liên tục giúp doanh nghiệp
cải tiến quy tnh quá tnh vận hành. Mục đích của
ISO 45001 là thiết lập và triển khai mục tiêu, chính sách
về QLAT&SKNN; xem xét các u cầu pháp lý, đánh giá
rủi ro và đxuất biện pháp kiểm soát mối nguy trong
quá trình làm việc, nâng cao nhận thức của NLĐ về vấn
đề an toàn lao động, đánh giá hiệu qucủa hệ thống
quản lý và thường xuyên cải tiến quy trình, kế hoạch và
biện pháp. Để hệ thống quản lý ATVSLĐ tuân theo tiêu
chuẩn ISO 45001: 2018, toàn bộ cán bộ công nhân viên
trong doanh nghiệp phải nỗ lực đthực hiện và đóng
góp ý kiến đcải tiến và hoàn thiện cho phù hợp với
bối cảnh của doanh nghiệp.
3. ng dụng tu chuẩn iSO 45001: 2018 trên
thực tiễn
Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp đã áp dụng tiêu
chuẩn ISO 45001: 2018 trong quản giảm thiểu
các rủi ro an toàn sức khỏe nghề nghiệp, kết quả
nhận được đã tác động tích cực lên môi trường làm
việc, đảm bảo an toàn sức khỏe cho người lao động
trong các loại hình doanh nghiệp, bao gồm sản xuất,
dịch vụ, xây dựng, giáo dục, y tế... chẳng hạn, Công ty
cổ phần LDT đã được trao giấy chứng nhận Hệ thống
quản lý an toàn sức khỏe nghề nghiệp năm 2019 nhờ
đảm bảo sức khỏe cho công nhân và an toàn thi công
trong các dự án của Công ty. Công ty cổ phần Cảng
dịch vụ dầu khí Đình Vũ hoạt đng trong lĩnh vực dịch
vụ dầu khí đã áp dụng ISO 45001 trong quản lý rủi ro,
cải tiến liên tục việc thực hiện an toàn sức khỏe ngh
nghiệp, nn ngừa thương tật đau ốm ln quan tới
ng việc, loại bmối nguy bằng c biện pháp bảo
vệ, phòng ngừa hiệu quả, cung cấp i làm việc an
toàn giúp người lao động n tâm sản xuất. Tập đn
y dựng Unicons - Coteccons tn phong thay thế
OHSAS 18001 bằng ISO 45001 ngay trong năm 2018,
nh đó đã khẳng định được uy tín n thu xây
dựng hàng đu Việt Nam. Tập đn Du k Việt Nam
chú trọng đào tạo và giám sát hệ thống an toàn trong
ng tác khai tc dầu khí nháp dụng ISO 45001.
Tại Công ty TNHH Một tnh vn K thuật máy
bay (VAECO), đã hệ thống quản ATVSLĐ với
chính sách rõ ràng và pn công chức năng nhiệm vụ
của các bộ phận, hạn chế được các tai nạn lao động
bệnh nghnghiệp, môi trường và điều kiện làm việc
khá đảm bảo, mạng lưới an toàn v sinh viên (ATVSV)
giúp triển khai các hoạt động ATVSLĐ tới từng tổ sản
xuất. ng ty đã thực hiện tốt chế đ chăm sóc sức
khỏe cho người lao động và công tác huấn luyện
ATVS. B phận ATVS thực hiện nhiệm vụ xây
dựng kế hoạch, kiểm tra, giám sát công tác ATVSLĐ,
mang lại hiệu quả qun lý ATVSLĐ, thực hiện tốt các
u cầu của pp luật các bên liên quan. Công ty
cấp pt đầy đủ, kịp thời pơng tiện bảo vcá nn
theo từng ng việc cụ thể. Tuy nhn, lãnh đạo ng
ty chyếu quản lý sản xuất mà giao nhiệm vquản
ATVS cho b phận ATVS n vẫn n nhiều mối
nguy và yếu tcó hại có thdẫn đến tai nạn lao động
bệnh nghnghiệp, cht lượng phương tiện bảo vệ
nhân còn chưa p hợp. Hoạt động an tn của
ng ty mới dừng mức duy trì chưa hoạt
động cải tiến thường xuyên. Tuy đã được tăng cường
thực hiện nhiu biện pháp nhằm hạn chế tai nạn
những lĩnh vực bảo ng, sửa chữa máy bay vẫn
tiềm ẩn nhiều nguy xảy ra tai nạn lao động. Công
ty tờng xun c định các tng tin vcác vấn đ
nội bộ và bên ngoài có liên quan đến mục đích, định
ớng chiến lược trong vic đạt được c kết qu
mong đợi của hthống quản an tn lao đng
sức khỏe nghnghiệp.
Khi áp dụng tiêu chuẩn ISO 45001: 2018, nh đạo
Công ty cần đảm bảo sự tích hợp các yêu cầu của hệ
thống quản ATSKNN vào các q trình hoạt động
sản xuất, các mục tiêu ATSKNN ơng thích với định
KINH TẾ - LAO ĐỘNG
Taåp chñ
Kinh tế & Lao động
Söë 1 thaáng 10/2025
46
hướng chiến ợc, duy trì cải tiến ln tục hệ thống
quản lý ATSKNN, thúc đẩy văn hóa an toàn trong Công
ty. Công ty cần cung cấp các điều kiện làm việc an toàn
lành mạnh nhằm ngăn ngừa chấn thương bệnh
tật liên quan đến công việc, không gây tổn hại đến môi
trường, không sự cố cháy nổ, loại bỏ mối nguy,
giảm thiểu rủi ro, đáp ứng các yêu cầu pháp luật Việt
Nam các quy định quốc tế khác. Công ty cũng cần
đảm bảo người lao động được huấn luyện về các kiến
thức kĩ năng trong công tác an toàn, nhận diện các
mối nguy, rủi ro đđưa ra giải pháp phòng ngừa, đảm
bảo sự tham gia của người lao động.
Trên thế giới, các tổ chức báo cáo số vụ tai nạn
giảm 50% sau khi triển khai ISO 45001, đồng thời
giảm mức độ nghiêm trọng của các tai nạn nhờ kiểm
soát tốt các mối nguy ng cao n hóa an toàn.
Hơn 89% nhân viên Công ty nước giải khát Rouiba
(Algeria) nhận thấy môi trường làm việc an toàn hơn
sau khi áp dụng tiêu chuẩn này. Tuy nhiên, một
nghiên cứu tại Hàn Quốc chỉ ra rằng chứng nhận ISO
45001 không đảm bảo chắc chắn an toàn lao động
nếu không được thực hiện nghiêm túc cải tiến
liên tục.
Việc áp dụng ISO 45001: 2018 vào doanh nghiệp
gặp phải một số thách thức sau:
- Thiếu cam kết từ ban lãnh đạo khi lãnh đạo chưa
nhận thức được đầy đủ tầm quan trọng của việc quản
an toàn, giảm thiểu rủi ro trong sản xuất hoặc do
tiêu chuẩn này chưa là yêu cầu pháp lý bắt buộc.
- Tại các doanh nghiệp vừa nhỏ, việc đào tạo
nhân viên chưa được chú trọng, nhận thức về an toàn
lao động của công nhân chưa được nâng cao, việc áp
dụng tiêu chuẩn ISO 45001 đòi hỏi nhiều nguồn lực về
nhân sự và tài chính cho công tác đào tạo, tư vấn, xây
dựng tài liệu, mua sắm thiết bị bảo hộ, nâng cấp máy
móc thiết bị, chi phí đánh giá, chứng nhận...
- Tâm ngại thay đổi thói quen làm việc
thường tạo ra rào cản phản kháng của nhân viên
trong nội bộ đối với các quy trình làm việc mới, phức
tạp, chặt chẽ. Sự phức tạp về nội dung quy trình
khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi triển khai.
- Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong thiết
lập các biện pháp kiểm soát an toàn phù hợp, phát
hiện mối nguy tiềm ẩn, đánh giá rủi ro trong môi
trường làm việc. Nhiều doanh nghiệp lúc đầu thực
hiện nghiêm túc nhưng không duy trì được lâu dài.
4. Kết luận
Vấn đề an toàn lao động và sức khỏe nghề nghiệp
không chỉ là mối quan m của bản tn nời lao
động trực tiếp làm việc còn của cả doanh nghiệp,
người sử dụng lao động, khách hàng, nhà nước
toàn hội. Tiêu chuẩn ISO 45001: 2018 cho phép
doanh nghiệp quản tốt công tác ATVSLĐ, đem lại
nhiều lợi ích cho c NLĐ doanh nghip. Nhiều
doanh nghiệp sau khi được cấp chứng nhận đã cải
thiện rệt i trường làm việc, cải thiện điều kiện
làm việc, đảm bảo sức khỏe cho người lao động, hạn
chế nguy cơ xảy ra tai nạn lao động bệnh ngh
nghiệp, nâng cao uy n năng lực cạnh tranh trên
thtrường khi tham gia vào chuỗi cung ng tn cầu.
Để khắc phục những thách thức khi áp dụng tiêu
chuẩn ISO 45001: 2018, lãnh đạo doanh nghiệp cần
đặt mục tiêu an toàn lên ngang hàng mục tiêu sản
xuất kinh doanh, tăng cường đào tạo, truyền thông,
ng cao n hóa an tn cho nời lao động, đánh
giá ni b thường xun, ln tục ci tiến quy trình
quản lý an toàn; áp dụng thực tế đánh giá rủi ro, khắc
phục sự cố, động viên kịp thời mọi sáng kiến an toàn,
tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác
ATVS, pt hiện mối nguy, ngăn ngừa tai nạn và
tuân thủ quy trình làm việc an toàn.
Đ tiêu chun ISO 45001: 2018 được áp dng
rộng rãi trong tt c các cơ s sản xut, kinh doanh,
tác gi khuyến ngh cơ quan qun lý nhà nưc v an
tn v sinh lao động đưa Tiêu chun này tnh Quy
chun Vit Nam, không dừng li vic khuyến khích
áp dng như hin nay mà cn tr thành tu chuẩn
bắt buc, giúp công c qun lý ATVSLĐ các doanh
nghip hiu qu thêm, góp phần bo v sc khe,
tính mạng ngưi lao động và phát triển bền vững
đất nưc.
—————
Tài liệu tham khảo
1. International Standard Organization (2018). ISO 45001: 2018
Occupational health and safety management systems: Requirements
with guidance for use. International Standard Organization (ISO).
2. Quốc hội, Luật An toàn vệ sinh lao động 2015.
3. Karanikas, N., Weber, D., Bruschi, K., & Brown, S. (2022).
Identification of systems thinking aspects in ISO 45001 2018 on
occupational health & safety management. Safety Science, 148.
4. Chính phủ (2020), Nghị định số 28/2020/NĐ-CP ngày 1/3/2020
quy định xphạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo
hiểm xã hội, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ớc ngoài
theo hợp đồng.
5. Chính phủ (2016), Nghị định số 39/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016
quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn, vệ sinh
lao động.