BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG………………..
TIỄU LUẬN
Tìm hiểu về hệ thống thông tin địa lý – GIS và các ứng
dụng của GIS
1
LỜI CẢM ƠN
Chúng em xin chân thành cảm ơn Khoa Công nghệ Thông tin , trường đại học
Giao Thông vận tải TP. HCM đã tạo điều kiện thuận lợi cho chúng em học tập và
thực hiện đề tài tốt nghiệp này.
Chúng em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy Đặng Nhân Cách đã tận tình
hướng dẫn chỉ bảo chúng em trong quá trình thực hiện đề tài.
Chúng em xin chân thành cảm ơn quý thầy cô trong khoa Công nghệ Thông tin
đã tận tình giảng dạy , trang bị cho em những kiến thức quý báu trong năm vừa qua.
Chúng con xin chân thành cảm ơn Ông Bà, Cha Mẹ đã luôn động viên ủng hộ
vật chất lẫn tinh thần trong suốt thời gian qua.
Chúng em xin cảm ơn sự quan tâm giúp đỡ và ủng hộ của các anh chị bạn bè
trong quá trình thực hiện khóa đề tài.
Mặc dù đã cố gắng hoàn thành khóa luận trong phạm vi và khả năng cho phép
nhưng chắc chắn sẽ ko tránh khỏi những thiếu sót. Chúng em rất mong nhận được
sự thông cảm, góp ý và tận tình chỉ bảo của quý thầy cô và các bạn.
TP. Hồ Chí Minh, tháng 01 năm 2010
Nhóm sinh viên thực hiện:
Nguyễn Quốc Phòng - Nguyễn Mạnh Cường
2
MỞ ĐẦU
Từ vài thập niên trở lại đây, công nghệ GIS (Geographical Information
Systems) đã có những bước phát triển và ứng dụng không chỉ trong lĩnh vực địa lý,
mà trong nhiều lĩnh vực khác của khoa học và của cuộc sống hàng ngày như: đô thị
hóa, thương mại, phát triển cơ sở hạ tầng, bản đồ điện tử, hoạt động quân sự v.v...
Hiểu theo cách đơn giản nhất, GIS bao gồm các lớp thông tin về một địa điểm nhằm
tăng thêm khả năng hiểu biết về địa điểm này. Từ một góc độ khác GIS là sự ứng
dụng liên giao giữa công nghệ thông tin và lý thuyết địa lý. Một trong những thế
mạnh của công nghệ địa tin học này là khả năng bản đồ hóa (mapping) các thông tin
và các kiểu cơ sở dữ liệu khác nhau nhằm đưa ra một bộ cơ sở dữ liệu cho phép
người sử dụng có thể lưu trữ, xử lý, phân tích, lựa chọn, loại trừ thông tin v.v…, nói
chung là hàng loạt các thao tác liên quan đến thông tin, để phục vụ cho một mục
đích chuyên biệt nào đó. Hiện tại ở các nước tiên tiến GIS có thể nói là phát triển
ngày càng mạnh tuy nhiên ở Việt Nam GIS còn hạn chế và ít phổ biến vì vậy chúng
em đã thực hiện đề tài “ Tìm hiểu về hệ thống thông tin địa lý – GIS và các ứng
dụng của GIS”.
Mục đích của đề tài là tìm hiểu rõ hơn về GIS và các ứng dụng của GIS, tác
dụng của GIS trong cuộc sống hiện nay. Giới thiệu cho mọi người biết về GIS và
ứng dụng của nó trong các lĩnh vực. Từ đó nhận ra tầm quan trọng của nó trong
cuộc sông hiện đại với kỹ thuật ngày càng phát triển mạnh mẽ ….
3
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ................................................................................................................2
Chương 1: GIỚI THIỆU..........................................................................................9
1.1 GIS là gì.........................................................................................................9
1.2 Lịch sử hình thành và phát triển đến nay: ....................................................10
1.2.1 GIS với Việt Nam:.................................................................................11
1.3 Giới thiệu mô hình công nghệ GIS:.............................................................12
Chương 2: CÁC THÀNH PHẦN CỦA GIS ..........................................................14
2.1 Phần cứng : .................................................................................................14
2.2 Phần mềm :..................................................................................................14
2.3 Dữ liệu :......................................................................................................15
2.4 Con người :.................................................................................................15
2.5 Phương pháp:..............................................................................................16
Chương 3: CÁCH THỨC LÀM VIỆC CỦA GIS ..................................................17
3.1 Tham khảo địa lý: .......................................................................................17
3.2 Mô hình vector và Raster: ...........................................................................17
3.2.1 Mô hình vector: .....................................................................................18
3.2.2 Mô hình raster:......................................................................................18
3.2.3 Phân tích các yếu tố: .............................................................................18
Chương 4: NHIỆM VỤ CỦA GIS.........................................................................28
4.1. Thu thập dữ liệu:.........................................................................................29
4.2. Lưu trữ và truy cập dữ liệu..........................................................................30
4.3 Tìm kiếm và phân tích dữ liệu không gian....................................................32
4.3.1 Buffer ( Tìm kiếm dữ liệu trong vùng không gian ).................................32
4.3.2 Geocoding ( Tìm kiếm theo địa chỉ ). .....................................................34
4.3.3 Network ( phân tích mạng ). ..................................................................35
4.3.4 Overlay ( phủ trùm hay chồng bản đồ )..................................................37
4.3.5 Proximity (Tìm kiếm trong khoảng cận kề). ...........................................39
4.4 Hiển thị bản đồ.............................................................................................40
4
4.5 Xuất dữ liệu . ..............................................................................................42
Chương 5 : DỮ LIỆU CHO GIS............................................................................43
5.1 Có 3 cách mô hình dữ liệu trong GIS: .........................................................43
5.1.1 Mô hình dữ liệu vector..........................................................................43
5.1.2 Mô hình dữ liệu raster ...........................................................................49
5.1.3 Mô hình dữ liệu TIN ..............................................................................54
5.2. Hệ quản trị cơ sở dữ liệu của GIS................................................................58
5.3 Các thành phần dữ liệu bản đồ chức năng ....................................................60
Chương 6: CÁC CÔNG NGHỆ LIÊN QUAN.......................................................61
6.1.Thành lập bản đồ:.........................................................................................61
6.1.1 Desktop mapping:..................................................................................61
6.1.2 Mapinfo:................................................................................................61
6.1.3 ArcGIS desktop: ....................................................................................62
6.2.CAD ( trợ giúp thiết kế nhờ máy tính ).........................................................63
6.3.Viễn thám và GPS ( hệ thống định vị toàn cầu)............................................63
6.4. DBMS ( hệ quản trị cơ sở dữ liệu):..............................................................64
6.5. Internet và network computer ( mạng máy tính và truyền thông).................64
Chương7: CÁC BÀI TOÁN ỨNG DỤNG GIS .....................................................65
7.1.Các lĩnh vực dùng chung, chia sẽ kỹ thuật và cung cấp dữ liệu cho GIS.......65
7.1.1 Trắc địa:................................................................................................65
7.1.2 Bản đồ:..................................................................................................65
7.1.3 Viễn Thám:............................................................................................65
7.2.Các ứng dụng áp dụng công nghệ GIS như là một công cụ để quản lý , phân
tích dữ liệu và trợ giúp tạo quyết định................................................................66
7.2.1 Quản lý và điều tra tài nguyên:..............................................................66
7.2.2 GIS với môi trường:...............................................................................71
7.2.3 Hoạt động về nghiên cứu khoa học trong các trường đại học và viện
nghiên cứu: ....................................................................................................72
Chương 8: PHÁT TRIỂN GIS TRONG ỨNG DỤNG TƯƠNG LAI.....................74