Bai tiêu luân Khung hoang Thai Lan năm 1997
NGUYÊN NHÂN GÂY RA KHUNG HOANG THAI LAN NĂM
1997
1. Chinh sach vi mô không phu h p ơ
Thai Lan đa cô găng th c hiên Bô ba chinh sach không thê đông th i. Ho v a ôn ư ơ ư
đinh ty gia, hôi nhâp tai chinh va chinh sach tiên tê đô lâp. Muc tiêu cua hôi nhâp tai
chinh đôi ng c v i đinh kiêm soat vôn, muc tiêu ôn đinh ty gia đôi ng c v i đinh tha ươ ơ ươ ơ
nôi hoan toan, muc tiêu chinh sach tiên tê đôc lâp đôi ng c v i đinh liên minh tiên tê. ươ ơ
Bât ki căp muc tiêu nao cung đat đc b i môt đinh năm gi a va môt quôc gia hoan ươ ơ ư
toan không thê th c hiên đông th i ca ba muc tiêu trên. ư ơ
2. Tâm ly y lai
T đâu năm 1990, t do hoa tai chinh đc tiên hanh v i nhip đô t t nên kinh ư ư ươ ơ ư ư ơ
tê Thai Lan. Khi tin dung đc chi đinh thi c chê giam sat va cac quy đinh vê hoat ươ ơ
đông thân trong th ng đc coi nhe. H n thê n a, khi cac ngân hang cho vay theo chi ươ ươ ơ ư
đinh cua chinh phu thi luôn tôn tai môt gia đinh ngâm răng chinh phu se bao lanh va c u ư
giup nêu khoang vay đo không đoi đc . ươ
Chinh vi vây, măc du không hê co s bao lanh chinh th c cua chinh phu, nh ng ư ư ư
cac tô ch c tai chinh Thai Lan, đăc biêt la cac ngân hang nha n c hay ngân hang ư ơ ươ
l n, luôn coi minh la “qua l n nên không thê đanh bai”. Cac tô ch c tai chinh đc bao ơ ơ ư ươ
lanh ngâm “co đông c không chi th c hiên cac hoat đông đâu t rui ro, ma con theo ơ ư ư
đuôi tât ca cac d an co suât sinh l i ky vong tâp nêu cac d an nay đc l i l n trong ư ơ ư ươ ơ ơ
tr ng h p thanh công” ( ươ ơ Krugmsn 1998)
3. Dong vôn n c ngoai ươ
Trang 1
Bai tiêu luân Khung hoang Thai Lan năm 1997
T năm 1990 đên 1997, l ng vôn t nhân chay vao cac n c đang phat triên tăng ư ươ ư ươ
5 lân t 42 ty USD lên 256 ty USD. Đông A la n i thu hut môt l ng l n dong vôn, ư ơ ươ ơ
chiêm t i 60% trong n a đâu thâp niên 90. (theo NHTG 1998) ơ ư
Bang: vôn t nhân n c ngoai chay vao 5 n c Đông A (Han Quôc, Thai Lan, ư ươ ươ
Malaysia, Indonesia va philippines), 1991-1996 (ty USD)
(nguôn: NHTG, “word economic outlook”, 5/1998)
1991 1992 1993 1994 1995 1996
vôn t nhân rong ư24,8 29,0 31,8 36,1 74,2 65,8
đâu t tr c tiêp rong ư ư 6,2 7,3 7,6 36,1 74,2 65,8
đâu t ch ng khoan ư ư
rong
3,2 6,4 17,2 9,9 17,4 20,3
vay th ng mai va đâu ươ
t khacư
15,4 15,3 7,0 17,4 49,2 37,1
viên tr chinh th c ơ ư
rong
4,4 2,0 0,6 0,3 0,7 -0,4
Suât sinh l i thâp cac nên kinh tê phat triên va s thân ky trong tăng tr ng cua ơ ơ ư ươ
Đông A la nh ng đông l c thuc đây dong vôn dich chuyên t nhât Ban, Hoa Ky va EU ư ư ư
t i cac nên kinh tê Đông A. Dong vôn t nhân cang đc thuc đây vao gi a thâp niên ơ ư ươ ư
90 v i chinh sach tiên tê m rông Hoa Ky, n i long kiêm soat tai chinh châu Âu va ơ ơ ơ ơ ơ
tinh trang bong bong đông tiên yên Nhât Ban đa lam cho khoan toan câu tr nên cao ơ ơ
qua m c. Chêch lêch lai suât gi a cac nên kinh tê Đông A va cac trung tâm tiên tê quôc ư ư
tê luôn m c d ng. Ty gia hôi đoai cô đinh ma nhiêu chinh phu Đông A duy tri cung ơ ư ươ
la yêu tô khuyên khich dong vôn n c ngoai do rui ro ty gia đc loai bo. Lai suât ươ ươ
n c ngoai thâp h n lai suât nôi đia trong khi ty gia đc cô đinh ro rang la môt ươ ơ ươ
khuyên khich cho cac tô ch c kinh doanh va tai chinh nôi đia đi vay vôn n c ngoai. ư ươ
4. Bong bong tai san.
Tâm ly y lai khyên khich cac tô ch c tai chinh gia tăng đâu t cho du cac d an đo ư ư ư
co suât sinh l i thâp. Nêu đâu t đc tâp trung vao cac tai san co m c cung cô đinh thi ơ ư ươ ư
gia tai san se gia tăng (VD: bât đông san). Môt ky vong theo kiêu xoay vong phat sinh.
Moi ng i đô xô vao bât đông san v i ky vong gia bât đông san se tăng lên. Khi đâu t ươ ơ ư
tăng lam cho l ng câu tăng thi gia bât đông san se tăng lên. Bong bong gia ca hinh ươ
thanh. Cac ngân hang khi cho vay đê đâu t vao bât đông san cung săn sang tiêp tuc cho ư
vay vi thây “qua an toan”.
Trang 2
Bai tiêu luân Khung hoang Thai Lan năm 1997
Bong bong gia ca phinh môt ngay môt l n thi se đên luc bi v ; t c la đên khi cac ơ ơ ư
nha đâu t băt đâu nhân thây co le tinh hinh th c tê xa ra không đung v i ky vong. Môt ư ư ơ
qua trinh ng c lai diên ra. Moi ng i cô găng ban thao tai san cua minh. L ng cung ươ ươ ươ
trên thi tr ng tăng lam cho gia cua tai san đo giam xuông. Cac ngân hang thây gia tri ươ
cua tai san thuê châp giam xuông nên không cho vay n a va đoi nh ng khoan cho vay ư ư
cu vê. Cac nha đâu t , do phai hoan tra n vay, nên cang phai đây manh viêc ban tai ư ơ
san. Gia tai san vi vây sup đô va th ng giam xuông d i m c cân băng đâu tiên. ươ ươ ư
5. Khung hoang kep
S sut gia trên thi tr ng bât đông san va thi tr ng ch ng khoan lam cac nha đâu ư ươ ươ ư
t ngai vê tinh bên v ng cua hê thông tai chinh cua Thai Lan. Thâm hut tai khoan vang ư ư
lai cao tao nên ky vong vê s pha gia cua đông Baht. Đông baht đa đc ban ra đông ư ươ
loat. Nh ng ng i vay ngoai tê băt đâu lo ngai va cung mua đô la va đê đam bao co đô ư ươ
la đê tra n khi đao han. Chinh phu Thai Lan ban đâu dung d tr ngoai tê đê bao vê ty ơ ư ư
gia nh ng cung không co kha năng duy tri đc lâu. Đông baht đc tha nôi vao đâu ư ươ ươ
thang 7 năm 1997 va nay lâp t c mât gia 10%, rôi gia tri tiêp tuc giam xuông sau đo. ư
Đi liên v i khung hoang tiên tê la khung hoang ngân hang. Lai suât cao trong th i ơ ơ
gian chinh phu bao vê ty gia buôc ca cac tô ch c tai chinh va cac đôi t ng kinh doanh ư ươ
vay vôn lâm vao tinh thê kho khăn. Hang loat công ty tai chinh cua Thai Lan pha san
tr c ca khi pha gia đông baht. Va khi đông baht bi pha gia, trach nhiêm n phai tra ươ ơ
tinh ra đông nôi tê cua cac khoan n n c ngoai tăng vot, keo theo s pha gia cua nhiêu ơ ươ ư
doanh nghiêp va tô ch c tai chinh n a ư ư
6. Rut vôn ô at
Truc trăc Thai Lan nay sinh do nha đâu t mât niêm tin va khung hoang xây ra la ơ ư
môt cuôc khung hoang mât tinh thanh khoan. Môt ngân hang đang hoat đông tôt nh ng ư
bi ng i g i tiên đên rut tiên ô at cung lâm vao tinh trang kho khăn. Măc du, gia tri tai ươ ư
san co vân l n h n gia tri tai san n (t c la xet vê tiêu chuân tai chinh thi ngân hang ơ ơ ơ ư
vân đng v ng), nh ng ngay tai th i điêm bi rut tiên đông loat thi không co kha năng ư ư ư ơ
tra tiên cho tât ca nh ng ai muôn rut tiên. Nh vây, ngân hang r i vao tinh trang không ư ư ơ
con kha năng thanh toan.
Thai Lan r i vao tinh trang cac nha đâu t không con tin răng d tr ngoai tê đu ơ ư ư ư
đê tra n ngăn han. Ca cac nha đâu t n c ngoai lân trong n c đê muôn chuyên vôn ơ ư ươ ươ
ra. Ngân hang đoi lai vôn cho vay, t chôi đao n va ng ng cho vay m i; con cac nha ư ơ ư ơ
đâu t ch ng khoan thi ban ch ng khoan, đôi ra ngoai tê va chuyên ra ngoai. Riêng ư ư ư
trong năm 1997, h n 20 ty USD rong đc đa ra khoi cac n c đang chiu khung ơ ươ ư ươ
hoang, trong khi đo năm 1996 vân con nhân đc gân 66 ty USD ươ
Trang 3
Bai tiêu luân Khung hoang Thai Lan năm 1997
Tai liêu tham khao:
1. http://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_t
%C3%A0i_ch%C3%ADnh_ch%C3%A2u_%C3%81_1997
2. http://doc.edu.vn/tai-lieu/tieu-luan-cuoc-khung-hoang-tai-chinh-tien-te-o-thai-
lan-nam-1997-nguyen-nhan-hau-qua-va-bai-hoc-kinh-nghiem-voi-viet-nam-
26170/
3. http://tailieu.vn/doc/de-tai-tim-hieu-nguyen-nhan-va-dien-bien-cua-cuoc-khung-
hoang-tai-chinh-tien-te-o-chau-a-nam-1997--1200299.html
4. http://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_ba_b%E1%BA%A5t_kh
%E1%BA%A3_thi
5. Trân Đinh Th , Nguyên Ngoc Đinh 2011 ơ - Tai chinh quôc tê, trang 266
Trang 4