Tìm hiểu vềbộ đồ của các nhà
du hành vũtrụ
Quần áo của các nhà du hành được làm bằng nhiều lớp sợi siêu bền và
các vật liệu khác đủ cứng để không bịbục rách trong khoảng không vũtrụ.
1/Tại sao bộ đồ du hành không phát nổtrong vũtrụ?
Các vật liệu tạo nên 9 hoặc 10 lớp bảo vệnày gồm vải chất lượng cao, kết
hợp giữa Teflon với kevlar chống chầy xước, một lớp màng Mylar tráng nhôm có
tăng cường thêm vải bốDarcon, vải nylon tráng Neoprene, vải Dacron, vải nylon
tráng polyurethane, màng chìm polyurethane, nylon dẫn trởgồm nhiều lớp sợi
kim loại, vải tổng hợp Vinyl ethylene tạoống dẫn cho chất làm nguội nước và lớp
lót bằng lụa nylon giúp cho cơthểdễchịu.
Tuy vậy lực kéo của chân không không phải là mốiđe dọa chính đối với các lớp vải
này. Mối nguy hiểm trực tiếp hơn là việc mất áp suất khí quyển bên trong do một
lỗnhỏgây ra bởi một thiên thạch cực nhỏ, và do tiếp xúc với nhiệtđộ quá cao hoặc
quá thấp, tùy thuộc vào vịtrí của các phi hành gia ởphía nào của trái đất, gần hay
xa mặt trời.
Chiếc ba lô đeo sau lưng các phi hành gia chính là một chiếc máy duy trì áp suất
không khí để thởvà kiểm soát nhiệtđộ.
2/Quần áo vũtrụcó những công dụng gì?
Chúng ta biết những gì vềquần áo của nhân viên hàng không vũtrụ? Những bộ
quần áo vũtrụnày không chỉphản ánh trình độ khoa học kỹthuật cao mà giá của
nó vô cùng đắt.
Vềmặt công năng, bộquần áo vũtrụgiống nhưlà bầu trời thu nhỏ.
Bộquần áo vũtrụ(Ảnh: neatstuff)
Phía ngoài bộquần áo có tính đàn hồi, cảtrong lẫn ngoài tổng cộng có từ10 đến 20
lớp với trọng lượng hơn 50kg. Và còn phải dùng sợi thủy tinh chống nhiệt may vào
giữa mỗi lớp áo. Trong không trung có rất nhiều nham thạch, nếu quần áo quá
mỏng rất dễbịcắt vỡ. Chỉcó quần áo dày mới có thểngănđược các tia bức xạvà
nhiệtđộ cao của vũtrụ để tránh cho cơthểbịthiêu cháy.
Do còn phảiđể các nhân viên hàng không vũtrụkhi mặc bộquần áo này nhưng
vẫn sinh hoạtđược bình thường như ăn uống, đi lại, các khớp xương nhưcổtay và
hai đầu gối có thểco duỗi,... nên trong bộquần áo hàng không vũtrụcó các
đường ống ngang dọcđan xen nhau. Các ống này lại có các chức năng khác nhau
nhưgửi không khí, gửi nước. Trên bộquần áo còn có thiết bịtăng áp giúp người
mặc cảm nhậnđược một chút trọng lượng, tránh cho máu trong cơthểsôi sùng
sục trong điều kiện không có áp lực. Ngoài ra, trên bộquần áo vũtrụcòn có một
mũbảo hiểm trong suốt hình tròn, có thểcảnđược tia hồng ngoại.
Phía sau lưng áo vũtrụcòn có một bình to. Trên các hướng của nó có lắp vòi
phun. Lợi dụng phản lực do nó phun khí vềcác hướng giúp cho người mặc tựdo
vậnđộng trước sau, trái phải, trên dưới.
3/ Bộdồcủa nhà du hành vũtrụthếkỷ21 :
Với sựtiến bộcủa công nghệ, trong tương lai các nhà thám hiểm mặt trăng
và sao Hoảsẽmặc những bộ đồ vũtrụnhẹvà linh hoạt hơn nhiều, chứkhông cồng
kềnh nhưhiện nay.
Các chuyên gia tại Viện Công nghệMassachusetts (MIT) đang chếtạo hệthống
quần áo sinh học dành cho mụcđích này. Hệthống gồm một lớp vật liệu hữu cơcó
khảnăng tựhuỷ, bó sát cơthể để bảo vệlàn da sinh học của nhà du hành. Theo
trưởng nhóm nghiên cứu Dava Newman, trong lớp da thứhai sẽlà các sợi cơnhân
tạo nhằm tăng cường sức mạnh cũng nhưkhảnăng chịuđựng của con người.
Ban đầu, nhà du hành sẽmặc lớp da sinh họcđàn hồi, tiếpđến là một vỏcứng
khớp với hình dáng cơthểhọ. Lớp vỏcứng được tích hợp thiết bịthông tin, máy
cảm biến sinh học, máy tính và thậm chí là thiết bịleo trèo. Cuối cùng, một hệ
thống hỗtrợsựsống được gắn vào lớp vỏcứng để cung cấp áp lực khí. Áp lực khí
di chuyển tựdo vào mũ, xuống các ống trong lớp da thứhai để tới găng tay và ủng.
Các bộ đồ vũtrụngày nay rất kém linh hoạt. Bên cạnh đấy, chúng còn khá nặng,
làm cho nhà du hành chóng mệt mỏi khi chuyểnđộng. Nhóm nghiên cứuđang nỗ
lực tìm ra các loại vật liệu nhẹ để giảm bớt sức nặng cũng nhưtăng tính linh hoạt
của hệthống trên. Ngoài ra, họcòn thiết kếsao cho nhà du hành dễmặc và cởiđồ.
4/ Biến bộ đồ du hành vũtrụthành vệtinh :
Một thửnghiệmđộcđáo chuẩn bị được tiến hành trong quỹ đạo Trái đất:
biến các bộ đồ vũtrụcũkỹthành vệtinh hữu ích
Bộ đồ Orlon cũkỹdo Nga chếtạođã được biến thành vệtinh SuitSat (Ảnh: VNN)
Vào ngày 3/2/2006, hai phi hành gia sẽ đi bộra ngoài Trạm vũtrụquốc tế(ISS) để
tiến hành công việc bảo dưỡng định kỳcũng nhưthu hồi một sốkhay thí nghiệmở
bên ngoài.
Tuy nhiên, sau đó, nhà du hành Pavel Vinogradov và Jeffrey Williams sẽ đẩy một
bộ đồ vũtrụméo mó và trống rỗng vào không gian.
Thực ra, bộ đồ Orlon này đã được biếnđổiđể hoạtđộng giống nhưmột vệtinh
radio thô sơvà đượcđặt tên lại là SuitSat. Frank Bauer thuộc Trung tâm bay vũtrụ
Goddard của NASA cho biết: ''Một sốnhà khoa học người Nga thuộc chương trình
ISS đã có ý tưởng này: biến các bộ đồ vũtrụcũkỹthành vệtinh hữu ích''.
Được biết bộ đồ do Nga chếtạo và đã quá cũnên không còn được sửdụng trên ISS.
Giờthì nó sẽcung cấp thêm một sốthông tin hữu ích trước khi từbiệt cõi đời...
SuitSat được trang bịmáy phát tín hiệu radio và bộkiểm soát điện tử. Ngoài ra,
còn có một anten được gắnởbên ngoài. Khi bay vòng quanh Trái đất với tốcđộ
hàng nghìn kilomet mỗi giờ, SuitSat sẽtruyền thông tin vềtình trạng của nó tới
mặtđất.
Qua đó, các nhà khoa học có thểbiếtđược bộ đồ có nóng quá không, ắc quy hoạt
động được bao lâu, lực cản thay đổi nhưthếnào... SuitSat cũng sẽdần dần rơi
xuống Trái đất và tan rã trong khí quyển trong vòng vài tuần tiếp theo. Có thểtheo
dõi đường bay của nó bằng radar.
SuitSat còn phát đi mộtđoạn băng ghi âm để chào mừng những người dưới Trái
đất. Tín hiệu radio này sẽ được phát trong khoảng 30 giây, trên sóng FM 145.990
MHz, mỗi phút một lần. Nội dung của thông điệp: ''Đây là SuitSat-1, RS0RS'', tiếp
theo là những lời chào mừng bằng tiếng Anh, Pháp, Nhật Bản, Nga, Đức và Tây
BanNha.
Ngoài ra, SuitSat còn truyềnđi một hình ảnh TV tĩnh nhưng NASA vẫn chưa tiết lộ
nội dung hình ảnh.
Dựán này chủyếu nhằm thu hút sựquan tâm của công chúng tới chương trình vũ
trụcon người của NASA. Tuy vậy, nó có thểcung cấp một sốthông tin hữu ích.
Chẳng hạn biếtđược lực cản thay đổi nhưthếnào có thểgiúp NASA tìm ra cách
cứu một phi hành gia bịtrôi giạt ra xa khỏi ISS trong lúc đi bộra
ngoài.