TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA THỦY SẢN
ĐỖ TIẾN HẢO
TÌNH HÌNH XUẤT HIỆN BỆNH MỦ GAN TRÊN CÁ TRA
(Pangasianodon hypophthalmus) NUÔI THÂM CANH Ở
MỘT SỐ TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH BỆNH HỌC THỦY SẢN
2009
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA THỦY SẢN
ĐỖ TIẾN HẢO
TÌNH HÌNH XUẤT HIỆN BỆNH MỦ GAN TRÊN CÁ TRA
(Pangasianodon hypophthalmus) NUÔI THÂM CANH Ở
MỘT SỐ TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH BỆNH HỌC THỦY SẢN
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
Ths. NGUYỄN THỊ THU HẰNG
2009
LỜI CẢM TẠ
Tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến với giáo viên hướng
dẫn đề tài là cô Nguyễn Thị Thu Hằng và cô Đặng Thị Hoàng Oanh đã
tận tình hướng dẫn giúp đỡ tôi thực hiện đề tài nghiên cứu này.
Tôi cũng xin cám ơn đến toàn thể Quý Thầy Cô và cán bộ Khoa Thủy
Sản - Trường Đại Học Cần Thơ đã chỉ dẫn tận tình và truyền đạt cho tôi
những kiến thức, kinh nghiệm quí báo trong thời gian học ở trường. Đồng
thời cảm ơn đến tất cả các bạn lớp Bệnh Học Thủy Sản K31, tập thể anh
em P6C1 cùng gia đình đã hết lòng giúp đỡ động viên tôi vượt qua mọi
khó khăn để hoàn thành đề tài nghiên cứu này.
Xin chân thành cảm ơn!
i
MỤC LỤC
LỜI CẢM TẠ................................................................................................................... i
TÓM TẮT........................................................................................................................ii
MỤC LỤC ......................................................................................................................iii
CÁC CHỮ VIẾT TẮT.................................................................................................... iv
CHƯƠNG I ĐẶT VẤN ĐỀ............................................................................................. 1
1.1 Giới thiệu ................................................................................................................... 1
1.2 Mục tiêu ..................................................................................................................... 2
1.3 Nội dung..................................................................................................................... 2
CHƯƠNG II LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU.......................................................................... 3
2.1 Tình hình nuôi cá tra trên thế giới và trong nước ...................................................... 3
2.1.1 Tình hình nuôi cá tra trên thế giới........................................................................... 3
2.1.2 Tình hình nuôi cá tra thâm canh ở Việt Nam.......................................................... 4
2.2 Tình hình dịch bệnh trong nuôi thâm canh cá tra ở Việt Nam................................... 5
2.3 Tình hình bệnh trên cá tra ở ĐBSCL ......................................................................... 6
2.4 Vi khuẩn Edwardsiella ictaluri gây bệnh mủ gan trên cá tra (pangasianodon
hypophthalmus).......................................................................................................... 8
2.4.1 Đặc điểm sinh hóa................................................................................................... 8
2.4.2 Phân bố địa lý và mùa vụ xuất hiện........................................................................ 9
2.4.3 Các yếu tố ảnh huởng đến khả năng bộc phát của vi khuẩn E. ictaluri.................. 9
2.4.4 Dấu hiệu bệnh lý, chẩn đoán và điều trị................................................................ 10
2.5 Thuốc kháng sinh trong nuôi trồng thuỷ sản ........................................................... 10
CHƯƠNG III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................... 14
3.1 Địa điểm và thời gian nghiên cứu............................................................................ 14
3.2 Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................... 14
3.2.1 Thu thập các thông tin sơ cấp ............................................................................... 14
3.2.2 Thu thập các thông tin thứ cấp ............................................................................. 15
3.2.3 Phương pháp xử lý số liệu và phân tích số liệu .................................................... 15
CHƯƠNG IV KẾT QUẢ THẢO LUẬN ...................................................................... 16
4.1 Kết quả điều tra tình hình xuất hiện bệnh mủ gan do E. ictaluri ở Đồng Tháp,
Vĩnh Long, An Giang và Cần Thơ................................................................................. 16
4.1.1 Kết quả khảo sát diện tích, mật độ, nguồn nước và mùa vụ xuất hiện
bệnh mủ gan................................................................................................................... 16
4.1.2 Những bệnh thường gặp ở cá tra nuôi thâm canh................................................. 17
4.2 Kết quả điều tra tình hình sử dụng thuốc/hóa chất phòng trị bệnh mủ gan .. 19
4.2.1 Mục đích sử dụng thuốc/hóa chất ......................................................................... 19
4.2.2 Hóa chất khử trùng và diệt tạp.............................................................................. 19
4.2.3 Kháng sinh dùng trị bệnh cho cá tra ..................................................................... 21
CHUƯƠNG V KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT ................................................................. 24
5.1 Kết luận.................................................................................................................... 24
5.2 Đề xuất..................................................................................................................... 24
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................. 25
PHỤ LỤC....................................................................................................................... 28
iii
TÓM TẮT
Đề tài “Tình hình xuất hiện bệnh mủ gan trên cá tra (Pangasianodon
hypophthalmus) nuôi thâm canh ở một số tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long” được
thực hiện nhằm cung cấp thông tin về bệnh mủ gan, các loại hóa chất/thuốc mà
các hộ nuôi dùng trong quản lý và ngăn chặn sự lây lan của bệnh trong ao nuôi cá
tra thâm canh.
Kết quả điều tra 40 hộ nuôi cá tra ở Đồng Tháp (10 hộ), An Giang (10 hộ), Vĩnh
Long (10 hộ), Cần Thơ (10 hộ) cho thấy bệnh mủ gan xuất hiện quanh năm ở các
ao cá giống lẫn cá thịt. Ở Đồng Tháp có 8/10 hộ nuôi cá bị bệnh mủ gan, chiếm
80%; An Giang có 6/10 hộ, chiếm 60%; Vĩnh Long có 8/10 hộ, chiếm 80%; Cần
Thơ có 7/10 hộ, chiếm 70% số hộ khảo sát. Khi cá tra bị bệnh mủ gan, hầu hết
các hộ nuôi cá đều sử dụng một số loại hóa chất và kháng sinh để phòng trị bệnh,
một trong những hóa chất thường được dùng trong cải tạo môi trường nuôi là vôi
(100%) và muối (80-90%), và những loại kháng sinh điều trị bệnh mủ gan là
Florfenicol (50-80%), Enrofloxacin (50-80%), Amoxicillin (30-60%).
ii