1
Tr−êng ®¹i häc V¨n hãa Hμ Néi
Khoa V¨n hãa d©n téc thiÓu sè
THÔNG TIN TUYÊN TRUYỀN
VỚI XOÁ ĐÓI GIẢM NGHÈO
CỦA NGƯỜI H’MÔNG Ở XÃ ĐIỆN QUAN,
HUYỆN BẢO YÊN, TỈNH LÀO CAI
Sinh viên thực hiện: TRỊNH HẢI NAM
Giáo viên hướng dẫn: TS. NGUYỄN THỊ VIỆT HƯƠNG
HÀ NỘI 5-2009
2
Lêi c¶m ¬n
§Ó hoµn thµnh khãa luËn tèt nghiÖp, em ®· nhËn ®−îc sù gióp ®ì
tËn t×nh cña ng−êi Hm«ng vµ c¸n bé c¸c cÊp ë x· §iÖn Quan, huyÖn B¶o
Yªn, tØnh Lµo Cai, c¸c thÇy c« gi¸o trong khoa V¨n ho¸ d©n téc thiÓu sè
vµ TS. NguyÔn ThÞ ViÖt H−¬ng. Nh©n ®©y, em xin göi lêi c¶m ¬n ch©n t×nh
nhÊt tíi tÊt c¶.
Do h¹n chÕ nhiÒu mÆt, ch¾c ch¾n khãa luËn sÏ cßn nhiÒu khiÕm
khuyÕt. Em mong nhËn ®−îc nhiÒu ý kiÕn ®ãng gãp quý b¸u.
Em xin tr©n träng c¶m ¬n!
Hµ Néi, ngµy 20 th¸ng 5 n¨m 2009
TrÞnh H¶i Nam
3
MỤC LỤC
Mở ĐầU ................................................................................................................ 5
CHƯƠNG 1 .......................................................................................................... 9
KH¸I QU¸T VÒ NGƯờI HM«NG ở X∙ §IÖN QUAN, HUYÖN B¶O
YªN, TØNH LμO CAI ......................................................................................... 9
1.1. LÞCH SÖ TÉC NG−ÊI Vµ QU¸ TR×NH C− TRÓ ......................................................... 9
1.1.1 Nguån gèc d©n c− ................................................................................. 9
1.1.2 D©n sè, d©n c− ..................................................................................... 10
1.2. §ÆC ®IÓM TÙ NHIªN, X· HÉI .......................................................................... 12
1.2.1 §Þa h×nh, ®Êt ®ai ................................................................................. 12
1.2.2 KhÝ hËu, thêi tiÕt, s«ng ngßi ................................................................ 12
1.2.3 §Æc ®iÓm kinh tÕ .................................................................................. 13
1.2.4 §Æc ®iÓm v¨n ho¸ - x· héi .................................................................. 16
1.2.5 TËp qu¸n c− tró vµ mét vµi nÐt vÒ v¨n ho¸ truyÒn thèng cña ng−êi
Hm«ng x· §iÖn Quan ................................................................................... 21
CH−¬NG 2 ......................................................................................................... 34
THựC TR¹NG C«NG T¸C TH«NG TIN TUYªN TRUYÒN ................... 34
TRONG VIÖC XO¸ ®ÓI GI¶M NGHÌO ở X∙ §IÖN QUAN, .................. 34
HUYÖN B¶O YªN, TØNH LμO CAI .............................................................. 34
2.1. THÙC TR¹NG C«NG T¸C XO¸ ĐÓI GIảM NGHÈO ở X· §IÖN QUAN ................... 34
2.1.1. Thùc tr¹ng ®êi sèng ............................................................................ 34
2.1.2. Gi¸o dôc, y tÕ, v¨n ho¸ - x· héi ......................................................... 38
2.1.3. C¸c ch−¬ng tr×nh xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo triÓn khai ë vïng ng−êi Hm«ng
x· §iÖn Quan, huyÖn B¶o Yªn, tØnh Lµo Cai ............................................... 40
2.1.4. Nh÷ng nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn ®ãi nghÌo .......................................... 42
2.1.5. T¸c ®éng cña ®ãi nghÌo ®Õn ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi .................... 47
2.2. THựC TRạNG CÔNG TÁC THÔNG TIN TUYÊN TRUYềN TRONG VIệC XOÁ ĐÓI
GIảM NGHÈO CủA NGƯờI H’MÔNG ở XÃ ĐIệN QUAN .............................................. 48
2.2.1. S¸ch b¸o ............................................................................................. 48
2.2.2. TruyÒn thanh – truyÒn h×nh ................................................................ 52
2.2.3. C«ng t¸c th«ng tin l−u ®éng ............................................................... 57
4
2.2.4. Nhµ v¨n ho¸ céng ®ång ..................................................................... 62
2.3. §¸NH GI¸ CHUNG VÒ C«NG T¸C TH«NG TIN TUYªN TRUYÒN TRONG VIÖC XÃA
®ÃI GIM NGHÌO Ë X· §IÖN QUAN, HUYÖN B¶O YªN, TØNH LµO CAI .................... 66
2.3.1. Nh÷ng mÆt tÝch cùc ............................................................................ 66
2.3.2. Nh÷ng mÆt h¹n chÕ ............................................................................ 67
2.4. NH÷NG NGUYªN NH©N C¬ BN DÉN ®ÕN NH÷NG H¹N CHÕ VÒ TIÕP NHËN V¨N
HO¸ TH«NG TIN CÑA NG−ÊI HM«NG X· §IÖN QUAN, HUYÖN B¶O YªN, TØNH LµO
CAI .................................................................................................................... 68
CH−¬NG 3 ......................................................................................................... 71
N©NG CAO HIÖU QU¶ C«NG T¸C XÓA ®ÓI GI¶M NGHÌO ở X∙
§IÖN QUAN, HUYÖN B¶O YªN, TØNH LμO CAI ..................................... 71
3.1. CHÝNH S¸CH CÑA §¶NG Vµ NHµ N−ÍC VÒ C«NG T¸C XO¸ ®ÃI GIM NGHÌO ...... 71
3.2. Ý NGHÜA CÑA VÊN ®Ò XO¸ ®ÃI GIM NGHÌO .................................................... 72
3.3. GII PH¸P C¬ BN CHO C«NG T¸C XÃA ®ÃI GIM NGHÌO Ë X· §IÖN QUAN,
HUYÖN B¶O YªN, TØNH LµO CAI .......................................................................... 73
3.3.1. Nh÷ng thèng nhÊt vÒ nhËn thøc ......................................................... 73
3.3.2. Nh÷ng gi¶i ph¸p cô thÓ ...................................................................... 75
Ph¸t triÓn m« h×nh du lÞch v¨n hãa .............................................................. 77
3.4. KIÕN NGHÞ................................................................................................... 84
3.4.1. KiÕn nghÞ víi ñy ban Nh©n d©n huyÖn B¶o Yªn ................................ 84
3.4.2. KiÕn nghÞ víi trung t©m v¨n hãa huyÖn B¶o yªn ............................... 86
KÕT LUËN ......................................................................................................... 89
DANH S¸CH NH÷NG NG−ÊI CUNG CÊP TμI LIÖU .............................. 92
TμI LIÖU THAM KH¶O ................................................................................. 93
PHụ LụC ............................................................................................................. 94
5
Më ®Çu
1. Lý do chän ®Ò tµi
Xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo lµ môc tiªu cña tÊt c¶ c¸c n−íc ®ang ph¸t triÓn trªn
thÕ giíi hiÖn nay. §Æc biÖt ë ViÖt Nam, gi¶m tØ lÖ ®ãi nghÌo ë c¸c vïng n«ng
th«n, vïng s©u, vïng xa, vïng d©n téc Ýt ng−êi vÉn cßn lµ vÊn ®Ò g©y nhiÒu khã
kh¨n cho nh÷ng ng−êi ho¹ch ®Þnh vµ thùc thi chÝnh s¸ch ë Trung −¬ng còng nh−
®Þa ph−¬ng.
§· cã nhiÒu nhµ nghiªn cøu, ho¹ch ®Þnh vµ thùc thi chÝnh s¸ch ®Ò cËp ®Õn
vÊn ®Ò xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, song chñ yÕu ë gãc ®é kinh tÕ, gi¸o dôc mµ ch−a ®i
s©u vµo vÊn ®Ò nµy ë ®ång bµo d©n téc thiÓu sè d−íi gãc ®é c«ng t¸c v¨n ho¸
th«ng tin.
V¨n ho¸ chÝnh lµ nÒn t¶ng ®Ó x©y dùng mét x· héi ph¸t triÓn toµn diÖn.
NÒn v¨n ho¸ d©n gian cña d©n téc ta rÊt phong phó. §ã lµ sù héi tô v¨n ho¸ cña
54 d©n téc trong n−íc. Còng nh− nhiÒu d©n téc kh¸c sèng trªn d¶i ®Êt ViÖt Nam,
d©n téc Hm«ng còng cã mét nÒn v¨n ho¸ hÕt søc phong phó.
V¨n ho¸ th«ng tin cã vai trß rÊt lín ®Õn nhËn thøc cña ng−êi d©n. V¨n ho¸
th«ng tin c¬ së lµ tiÕng nãi cña §¶ng, gÇn gòi vµ th©n thiÕt víi ®ång bµo Hm«ng,
cô thÓ lµ v¨n ho¸ ®em ®Õn nÐt ®Æc tr−ng vµ gi÷ g×n b¶n s¾c v¨n ho¸, ®−îc s©n
khÊu ho¸, tuyªn truyÒn b»ng nhiÒu h×nh thøc: tuyªn truyÒn miÖng, x©y dùng kÞch
b¶n, dÔ nhí, dÔ hiÓu, t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn nhËn thøc cña ®ång bµo c¸c d©n téc
x· §iÖn Quan nãi riªng vµ tØnh Lµo Cai nãi chung. V¨n ho¸ th«ng tin nh»m trang
bÞ cho con ng−êi nh÷ng tri thøc cÇn thiÕt ®Ó lao ®éng, c¶i t¹o tù nhiªn, ph¸t triÓn
s¶n xuÊt vËt chÊt ®Ó tæ chøc ®êi sèng x· héi vµ ®Ó con ng−êi hiÓu biÕt vÒ chÝnh
b¶n th©n m×nh. Trªn c¬ së ®ã con ng−êi lµm chñ c¸c di s¶n v¨n ho¸ vµ s¸ng t¹o
ra nh÷ng nÐt v¨n ho¸ míi.