B
Ộ GIÁO DỤC V
À ĐÀO T
ẠO
H
ỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
NGUYỄN VĂN THẮNG
HIỆU QUẢ TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT CHO
CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Ngành: Báo chí học
số: 62 32 01 01
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ BÁO CHÍ HỌC
HÀ NỘI - 2018
Công trình được hoàn thành tại
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS,TS. Nguyễn Vũ Tiến
2. PGS,TS. Nguyễn Viết Thảo
Phản biện 1: PGS,TS. Nguyễn Thành Lợi
Phản biện 2: PGS,TS. Nguyễn Thế Kỷ
Phản biện 3: PGS,TS. Nguyễn Hồng Vinh
Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án Tiến sĩ
cấp Học viện tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Xây dựng ban hành một hệ thống pháp luật hiện đại, thống
nhất, đồng bộ, kh thi và phù hợp với yêu cầu của đời sống hội
công việc hết sức khó khăn, phức tạp. Nhưng, khó kn phức tp
không kém m thế nào đtuyên truyền, giáo dục pp lut, đưa
pháp luật o đời sống xã hội, đ xây dựng được một thói quen
sống, m việc theo Hiến pp pp luật. Nhiệm vụ quan trọng
đó, đòi hỏi trách nhim của c hthng cnh trị, trong đó có trách
nhim ca o chí.
Trong nhng năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành
nhiều chủ trương, chính sách về tuyên truyền, phổ biến pháp luật, trong
đó gắn chặt với vai trò, trách nhiệm của o chí (báo in, o nói, o
hình, báo điện tử).
Với lợi thế bởi tính nhanh nhy, kịp thời, rng khắp, phổ cập, đa
phương tiện, báo điện tử thực sự kênh tuyên truyền pháp luật hữu
hiệu cho các tầng lớp nhân dân, trong đó có đối tượng cán bộ, đảng
viên (CBĐV)? sở khoa học, định hướng của Đảng cơ sở pháp
của việc tuyên truyền pháp luật trên o chí nói chung báo điện tử
nói riêng gì? Thế mnh, vai trò, đặc điểm của tuyên truyền pháp luật
cho cán bộ, đảng viên trên báo điện tử gì? Thực trng tiếp cận thông
điệp pháp luật trên o điện tử của CBĐV như thế o? Đo lường”
hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho CBĐV trên báo điện tử được
nghiên cứu đánh giá ra sao? Những yếu tnào nh hưởng đến hiệu
quả tuyên truyền pháp luật cho CBĐV những đ xuất, khuyến nghị
đ nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho CBĐV trên o
điện tử ở Việt Nam hiện nay?
Để tr lời cho những câu hỏi nêu trên, tác giả lựa chọn đ tài
Hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho cán bộ, đảng viên trên báo điện
tử ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài luận án của mình.
2. Mục đích, nhiệm v nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Phân tích thực trạng tiếp cận thông điệp pháp luật trên báo điện
tử của CBĐV. Đồng thời khảo t, trắc nghiệm, phân tích về mức đ
tác động đến nhận thức; mức đc động thay đổi thái độ, hành vi
2
của CBĐV sau khi tiếp cận thông điệp pháp luật trên báo điện tử. Qua
đó, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho
CBĐV trên báo điện tử.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nhiệm vụ chính yếu của Luận án nghiên cứu hiệu quả
(Effect, viết tắt E) tuyên truyền pháp luật cho CBĐV trên o điện
tử. Để thực hiện nhiệm vụ chính yếu của luận án, tác giả phải làm
khung thuyết được áp dụng trong nghiên cứu thao tác a các
khái niệm: Thông điệp, tiếp cận thông điệp, báo điện tử, hiệu quả, tuyên
truyền, pháp luật, cán bộ, đảng viên (CBĐV), nhận thức, thái độ, hành
vi, tuân thủ pháp luật.
- Mô tả sự phản ánh về thông điệp pháp luật trên các o điện tử
được chọn lọc vào mẫu nghiên cứu. Trong đó, tập trung mô tả thông
điệp về tuyên truyền pháp luật trên ba lĩnh vực (pháp luật phòng, chống
tham nhũng; pháp luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; pháp luật về
trách nhiệm bồi thường của N nước). Thông điệp được chuyển tải
thông qua chữ viết, hình ảnh.
- Phân tích thực trạng tiếp cận thông điệp pháp luật trêno điện
tử của CBĐV. Khảo sát, trắc nghiệm phân tích về mức độ tác động
đến nhận thức; mc độc động và thay đổi thái độ, hành vi của CBĐV
sau khi tiếp cận thông điệp pháp luật trên báo điện tử. Đề xuất, kiến
nghị các giải pháp nhằm ng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho
CBĐV trên báo điện tử.
3. Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho cán bộ, đảng viên trên o
điện tử ở Việt Nam hiện nay
3.2. Khách thể nghiên cứu
- Báo điện tử: phân tích nội dung thông điệp được phản ánh trên
5 báo điện tử (Vnexpress.net; dantri.com.vn; tienphong.vn;
baophapluat.vn; dangcongsan.vn).
- Khảo sát, trắc nghiệm (phỏng vấn thông tin) đối với cán bộ giữ
chức vụ từ cấp phòng đến cấp cục, vụ 3 bộ (Bộ Tư pháp, Bộ Công
Thương, Bộ Xây dng).
3.3. Phạm vi nghiên cứu
3
Tuyên truyền pháp luật lĩnh vực vô cùng rộng lớn, đến hàng
trăm văn bản pháp luật điều chỉnh mọi lĩnh vực của đời sống chính trị -
hội. Trong phạm vi của luận án này, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu
về hiệu quả tuyên truyền pháp luật 3 lĩnh vực liên quan mt thiết đến
CBĐV là: Pháp luật phòng, chống tham nhũng; Pháp luật thực hành
tiết kiệm, chống lãng phí pháp luật về trách nhiệm bồi thường của
nhà nước. Việc nghiên cứu dựa trên sở phân tích nội dung tin, i
tuyên truyền về pháp luật được đăng tải trên 5 báo điện tử:
Vnexpress.net; dantri.com.vn; tienphong.vn; baophapluat.vn;
dangcongsan.vn, trong thời gian từ 1/1/2014 đến 31/12/2015.
Về khách thể nghiên cứu cán bộ, đảng viên (100% cán bộ đều
đảng viên). Không gian nghiên cứu nhóm khách thể CBĐV 3
quan cấp Bộ (Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng) đóng trên
địa bàn Thành phố Hà Nội.
4. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
4.1. Câu hỏi nghiên cứu
- sở luận, định hướng của Đảng sở pháp của việc
tuyên truyền pháp luật cho CBĐV trêno điện tử?
- Tiêu chí “đo lường” hiệu quả tuyên truyền pháp luật và đánh giá
hiệu quả tuyên truyền pháp luật cho CBĐV trên o điện tử như thế
nào?
- c yếu tnào nh hưởng đến hiệu quả tuyên truyền pháp luật
cho CBĐV trên báo điện tử? Kiến nghị giải pháp để nâng cao hiệu
quả tuyên truyền pháp luật cho CBĐV trêno điện tử?
4.2. Giả thuyết nghiên cứu
Một là, tuyên truyền pháp luật trên o điện tử hiệu quả,
nhưng hiệu quả chưa cao, chưa tác động nhiều đến nhận thức, thái độ,
hành vi của CBĐV trong việc tuân thủ pháp luật.
Hai là, các báo điện tử Việt Nam chưa thực hiện tốt chức
năng, nhiệm vụ tuyên truyền pháp luật cho công chúng, trong đó có
CBĐV. Một bộ phận không nhỏ CBĐV chưa chủ động tìm đọc thông
tin pháp luật trên o điện tử. Do đó, tuyên truyền pháp luật cho
CBĐV trên báo điện tử hiệu quả còn thấp.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận