Tổn thương thận do lắng đọng amyloid: báo cáo loạt ca lâm sàng và nhìn lại y văn

Bệnh lắng đọng amyloid là một nhóm các rối loạn nghiêm trọng, hiếm gặp, đặc trưng bởi sự lắng đọng bất thường của protein amyloid trong các mô cơ quan, gây tổn thương chức năng và có thể dẫn đến tử vong. Thận là một trong những cơ quan thường bị ảnh hưởng nhất, và rối loạn chức năng thận đóng góp đáng kể vào tỷ lệ mắc bệnh và tử vong. Tại Việt Nam, chưa có báo cáo hệ thống nào về tổn thương thận do lắng đọng amyloid. Nghiên cứu này trình bày ba trường hợp tổn thương thận do lắng đọng amyloid được chẩn đoán và điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai, nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của sinh thiết thận trong việc sàng lọc nguyên nhân thứ phát gây hội chứng thận hư ở người lớn tuổi, đồng thời điểm lại y văn về phác đồ điều trị và tiên lượng cho những bệnh nhân này.

Bác sĩ chuyên khoa thận, nội tổng quát, nhà nghiên cứu y học và sinh viên ngành y.

Nghiên cứu này trình bày ba trường hợp tổn thương thận do lắng đọng amyloid (amyloidosis) được chẩn đoán tại Bệnh viện Bạch Mai, tất cả đều là type AL và được xác nhận bằng sinh thiết thận với nhuộm đỏ Congo-gô và định type miễn dịch dương tính với chuỗi nhẹ Lambda. Các trường hợp được theo dõi từ đầu năm 2024 đến đầu năm 2025. Bệnh lắng đọng amyloid là một bệnh lý hệ thống phức tạp, trong đó thận là một trong những cơ quan bị tổn thương phổ biến nhất, thường biểu hiện bằng protein niệu hoặc hội chứng thận hư. Dù các bệnh nhân đã được can thiệp điều trị như phác đồ CyBorD hoặc VRD, kết quả trên thận không khả quan. Một bệnh nhân tử vong, hai bệnh nhân còn lại phải tiến hành lọc máu chu kỳ, cho thấy thách thức lớn trong điều trị. Kết quả của nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của sinh thiết thận trong chẩn đoán xác định và phân loại type amyloidosis, đặc biệt là khi sàng lọc các nguyên nhân thứ phát gây hội chứng thận hư ở người lớn tuổi, giúp phân biệt với các bệnh cầu thận nguyên phát. Mặc dù cả ba trường hợp đều là amyloidosis type AL, một dạng phổ biến, song chức năng thận đều suy giảm nghiêm trọng. Bài báo này đóng góp vào dữ liệu còn hạn chế về bệnh lắng đọng amyloid tại Việt Nam, làm nổi bật diễn biến lâm sàng, các thách thức trong chẩn đoán và tiên lượng kém của bệnh lý này. Nó cũng kêu gọi một quy trình sàng lọc chặt chẽ đối với các bệnh nhân lớn tuổi mắc hội chứng thận hư mới khởi phát để xác định nguyên nhân kịp thời và đưa ra hướng điều trị phù hợp.