Tổng quan nghiên cứu pháp luật về xử lý tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất ở Việt Nam

Bối cảnh pháp lý về xử lý tài sản thế chấp, đặc biệt là quyền sử dụng đất, luôn là một chủ đề phức tạp và có tầm quan trọng lớn trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu và văn bản pháp luật liên quan, vẫn tồn tại những khoảng trống đáng kể trong việc làm rõ các khía cạnh pháp lý và thực tiễn. Tình trạng này không chỉ gây khó khăn cho các bên liên quan mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả của công tác thi hành án và quản lý tài sản bảo đảm. Bài viết này nhằm tổng quan nghiên cứu hiện có, nhận diện những vấn đề chưa được giải quyết và từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để hoàn thiện pháp luật về xử lý tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất ở Việt Nam.

Các nhà nghiên cứu pháp luật, luật sư, thẩm phán, cán bộ ngân hàng và tổ chức tín dụng, các nhà hoạch định chính sách, cũng như sinh viên và giảng viên ngành luật quan tâm đến lĩnh vực pháp luật về tài sản thế chấp và quyền sử dụng đất tại Việt Nam.

Nghiên cứu này thực hiện một tổng quan chuyên sâu về tình hình pháp luật và thực tiễn liên quan đến việc xử lý tài sản thế chấp, đặc biệt là quyền sử dụng đất tại Việt Nam. Bài viết đã phân tích các công trình nghiên cứu, bài báo, luận văn và văn bản pháp quy hiện hành, từ đó làm rõ bức tranh tổng thể về chủ đề này. Các phương pháp tiếp cận bao gồm tổng hợp, phân tích và đánh giá các nguồn tài liệu đa dạng để nhận diện các quy định còn mơ hồ, thiếu thống nhất hoặc đã lỗi thời trong việc xử lý tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất. Cụ thể, nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều khía cạnh lý luận về tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất chưa được làm rõ hoặc còn có quan điểm khác nhau cần thống nhất. Một trong những khoảng trống lớn là việc nhiều văn bản pháp luật quan trọng mới ban hành như Luật Đất đai 2024, Luật Các tổ chức tín dụng 2024 chưa được các công trình nghiên cứu hiện có cập nhật và phân tích đầy đủ. Hơn nữa, quy trình thi hành án và các cơ chế xử lý tài sản thế chấp vẫn còn phức tạp, thiếu minh bạch, gây kéo dài thời gian và chi phí, dẫn đến nợ xấu, nợ khó đòi. Bài viết cũng nhấn mạnh đến thực trạng các bên liên quan gặp khó khăn khi không có sự đồng thuận trong xử lý tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất. Từ những nhận diện này, nghiên cứu đề xuất các giải pháp toàn diện bao gồm việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan, ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn chi tiết, xây dựng quy trình xử lý minh bạch, đơn giản, và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài sản thế chấp. Những đề xuất này có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về xử lý tài sản thế chấp, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp, bảo vệ quyền lợi các bên, và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường tài chính và bất động sản tại Việt Nam.