1
Căn bện n
Ngày sc khe Tâm th n Thế gii, 10/ 10/ 2012
Liên đ n sức khe tâm th n thế gii
Tiếng Vit:
Vũ Đức Huy, Ngô Minh Uy, và Ngô Thúy Anh
2
K nim Ngày Sc khe Tâm th n Thế Gii l n th 20
10/10/2012
3
LỜI NÓI Đ U: Deborah Wan
Sau khi Ngày Sc khe Tâm thn Thế Gii (WMHDay) được khi
ng bi Liên đoàn Sức khe Tâm thn Thế gii (WFMH) vào
năm 1992, nhiu quốc gia đã sử dng ngày này để tuyên truyn v
sc khe tâm thn.
Mỗi m, WFMH chọn mt ch đề phát hành tài liu nhm chia
s giáo dc mọi người v sc khe tâm thn. Năm nay, nhân k
niệm 20 năm, chúng tôi chọn chng TRM CM ch đề chính.
Trm cm th ảnh ng ti bt c ai mt trong nhng
chng bnh ph biến nhất thưng xut hin cùng vi nhng bnh
nghiêm trng khác. T Chc Sc Khe Thế Gii (WHO) xếp chng
ri lon trm cảm đơn cc (unipolar depressive disorder) vào hàng
th 3 trong danh sách các nguyên nhân gây ra gánh nng bnh tt
toàn cầu vào năm 2004 d tính chng bnh này s dẫn đầu danh
sách vào năm 2030.
Gói n bản năm 2012 đặt mc tiêu cung cp thông tin v bnh trm
cảm như một căn bệnh th được cha tr và bnh nhân hoàn
toàn kh năng hồi phc. n bn y s rt ích cho các chiến
dch truyn thông v sc khe tâm thn các nước phát triển cũng
như các nước đang kém phát trin. Trong s các nước phát trin,
s suy gim kinh tế trong thời điểm hin tại đã làm tăng t l tht
nghiệp, tăng nợ quc gia tăng sự bp bênh tài chính; những điu
này làm tăng nguy cơ mc bnh trm cm ca người dân. Vi nhng
nước đang kém phát triển, giáo dc cộng đồng v sc khe tâm
thn vn còn bt cp do ngun lc còn nhiu hn chế. Chúng tôi
mong tài liu y s tr nên hu dng trong vic thúc đẩy ci thin
vấn đề chăm sóc sức khe tâm thn nhiu quc gia.
Ngày Sc khe Tâm thn Thế Giới 2012 hướng ti mc tiêu xây
dng nhn thc cho chính ph các nước các t chc hi khp
thế gii v bnh trm cảm như mt chng bnh ph biến tác động
đến nhân, gia đình, hội, nhưng hoàn toàn thể được điều
tr. Mọi người cần được cnh báo sm v các du hiu ca ri lon
4
trm cm - th ảnh hưởng đến bt c ai, t tr đến già. Mt
thng mới đây cho thy 350 triệu người trên thế gii đang mắc
phi chng trm cm, s liệu đáng báo động y mt hi
chuông cnh tnh để chúng ta nhn thc v căn bệnh không y
nhiễm nhưng mang tính toàn cu này.
Ngày Sc khe Tâm thn Thế Gii mt d án chính thc ca Liên
đoàn Sức khe Tâm thn Thế gii gói n bản thông tin hàng năm
của ngày này được s dng theo nhiều cách khác nhau. Văn bản y
có th được dịch ra để s dng bi các t chc địa phương.
Với cách ch tch ca Liên đoàn Sức khe Tâm thn Thế gii,
tôi kêu gi các bn đưa bnh trm cảm vào chương trình y tế cp
quc gia. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn tất c những người đã ng
hgóp sc chun b cho Ngày Sc khe Tâm thn Thế Gii 2012
tán dương những đóng góp không mt mi ca h vào chương
trình toàn cu v ci thin sc khe tâm thần cho người mc bnh
trm cm.
Deborah Wan
5
LI CHÀO
ướng đến Richard Hunter (1914-2004)
Trong dp k niệm 20 năm Ngày Sức khe Tâm thn Thế Gii, chúng ta
hãy cùng tưởng nh đến người sáng lp nên s kin này, ông Richard
Hunter (Dick). Ông hn rt t hào khi thy ngày này gi đây đã được biết
đến mt cách rộng rãi. Ông đã từng mơ rằng mọi ngưi s quan tâm đến
việc chăm sóc sức khe tâm thần như một phn ca việc chăm sóc sức
khe toàn din, và mong mun s mng ca WFMH s nâng việc chăm sóc
sc khe tâm thn lên ngang tm vi việc chăm sóc sc khe th cht. Ông
đã mang niềm đam đến vi công cuc ci thin chất lượng dch v
chăm sóc dành cho bệnh nhân tâm thn, và mỗi năm, lý tưng này lại được
theo đuổi bi các nhà t chc hoạt đng c địa phương cấp quc gia
nhm k nim Ngày Sc khe Tâm thn Thế Gii.
Ông Dick được đào tạo để tr thành luật tại bang Minnesota, Hoa K.
S nghip ca ông chuyển hướng khi ông quyết định t chi nhập ngũ vì
lương tâm cm thấy không đúng đắn. Ông được sp xếp làm công vic
phc v trong suốt 3 năm ở nhiu bnh vin tâm thn trong tiu bang North
Carolina New Jersey. Những năm tháng đó đã cho ông quyết tâm mnh
m v việc đóng góp nâng cao chất lượng chăm sóc dành cho bệnh nhân
tâm thn. Ông tìm thy cm hng trong nhng ghi chép ca Clifford Beers
(1876-1943), người đã đã mắc phi một căn bệnh tâm thn trm trng
khi khi bnh, chính t nhng tri nghim của mình, ông đã dấy lên mt
phong trào Hoa K kêu gi vic cải cách điều kiện chăm sóc trong các
bnh vin tâm thn.
Sau chiến tranh, Dick Hunter gia nhập đội ngũ nhân viên của T Chc Sc
Khe Tâm Thn Quốc Gia (National Mental Health Foundation) sau đó
tr thành mt nhân viên cp cao ca Hip Hi Sc Khe Tâm Thn Quc
Gia (National Mental Health Association), nay Hip Hi Sc Khe Tâm
Thn Hoa K (Mental Health America). Khi v hưu, Dick đưc chn làm
Tổng thư của WFMH, hoạt động như một tình nguyn viên t năm
1983-2002, mt nhân vt trung tâm trong mạng lưới quc tế của Liên đoàn.
Ông tiếp tc làm vic với cách cố vấn cho Liên đoàn cho tới trước khi
chết vài tuần vào năm 2004.