Trận Züllichau
Một phần của cuộc Chiến tranh Bảy Năm
Thời gian
23 tháng 7 năm 1759
Địa điểm Kay, Lãnh địa Bá tước
Brandenburg
Kết quả Chiến thắng của quân Nga
Quân Nga tiến sâu vào
Frankfurt và liên kết với quân
Áo [1]
Tham chiến
Phổ Nga
Chỉ huy
Carl Heinrich
von Wedel
Pyotr
Semyonovich
Saltykov
Lực lượng
Nguồn 1: 26 nghìn
binh sĩ
Không có đại bác [2]
Nguồn 2: 28 nghìn
binh sĩ [3]
4[4]-7 vạn binh sĩ
Pháo binh dồi dào[2]
(cụ thể là 186 khẩu
pháo)[4]
Tổn thất
Nguồn 1: 6 nghìn tử
sĩ, thương binh và tù
binh [2]
Nguồn 2: 8300 quân
sĩ [3]
Nguồn 3: 9000-
12000 thương vong,
trong đó có 600 tù
binh, 14 đại bác, 7
quân kỳ.[4]
Nguồn 1: Nặng nề
hơn cả quân Phổ [2]
Nguồn 2: 6 nghìn
quân sĩ [3]
Nguồn 3: 894 chết,
3897 bị thương[4]
.
[hiện]
x • t • s
Chiến tranh Bảy năm:
chiến trường châu Âu
Trận Züllichau, còn gọi là trận Kay hoặc là trận Palzig, là một trận đánh trong
cuộc Chiến tranh Bảy Năm. Trận chiến này mở đầu với cuộc tấn công của đạo
quân Phổ ít ỏi do quan Độc tài Carl Heinrich von Wedel chỉ huy vào lực lượng
quân Nga vô cùng hùng mạnh do Nguyên soái Pyotr Semyonovich Saltykov cầm
đầu vào ngày 23 tháng 7 năm 1759. Dù thiếu hụt ưu thế (chỉ có chừng 28 nghìn
quân), nhưng do Tướng Wedell tuân theo chỉ dụ của Quốc vương Friedrich II Đại
Đế nên ông đã tiến hành cuộc tiến công này (nhà vua đã truyền lệnh cho Wedell sẽ
tấn công "theo kiểu của Trẫm" [3]). Trận chiến diễn ra khốc liệt, và quân Nga đánh
lùi được quân Phổ, một phần là do địa thế bất lợi đối với Phổ.[1] Tuy nhiên, quân
Nga cũng chịu tổn thất lớn (thậm chí có nguồn cho là Nga còn chịu tổn thất kinh
hoàng hơn cả quân Phổ) và họ không thể truy kích khi người Phổ thoái lui.[2] [3]
Song, chiến thắng to lớn này tạo điều kiện cho quân Nga tiến sâu vào lãnh thổ của
Vương quốc Phổ - Lãnh địa Bá tước Brandenburg, khiến cho Friedrich II Đại Đế
phải dàn quân chống trả vì lo sợ quân Nga thắng thế sẽ hợp binh với đồng minh
của bọn họ là quân Áo. [5]
Chiến bại tại Züllichau thể hiện một sai lầm của nhà vua: ông đã hướng tầm nhìn
về quân Áo mà lại giao cho bộ tướng của mình đánh đại binh Nga, dù rằng Wedell
đã đánh phá dữ dội được vào cứ điểm của quân Nga trong trận này và thậm chí là
ban đầu cuộc tiến công thì quân Phổ do Trung tướng Manteuffel chỉ huy đại thắng
được quân Nga. Tuy nhiên, người Phổ cứ thế chỉ càng ăn đạn của Pháo Binh Nga,
làm cho lòng quả cảm của Wedell trở nên vô ích và người Nga đông quân hơn nên
đã thắng trận vang dội.[6][2][2] Wedell vốn không có tài thống soái, lại còn chưa bao
giờ là một viên chỉ huy độc lập do đó dĩ nhiên là ông không thể thắng được trận
này.[7] Đây là một thất bại ê chề của lực lượng Quân đội Phổ trong những năm
tháng vàng son dưới triều đại Friedrich II Đại Đế.[8]
Chiến bại thê thảm này đã mở màn cho chiến dịch đầy bi đát của Quân đội Phổ
trong năm 1759[2]. Cho dù không khiển trách gì Wedel, nhà vua Friedrich II Đại
Đế đã hối tiếc trước sự ân sủng quá lớn của ông đối với vị tướng trẻ tuổi này. [9]
Mục lục
[ẩn]
1 Bối cảnh lịch sử
2 Trận đánh
3 Kết quả
4 Chú thích
5 Tài liệu tham khảo
6 Liên kết ngoài
[ ] Bối cảnh lịch sử
Năm 1759 là năm thứ ba của cuộc Chiến tranh Bảy Năm (1756 - 1763) tại châu
Âu: chiến dịch mở đầu với việc Quận công Ferdinand xứ Brunswick ra quân đánh
Pháp. Dưới sự chỉ huy của ông, liên quân Anh và vài tiểu quốc Đức đại thắng
quân Pháp, mà đỉnh điểm trận Minden lừng vang vào tháng 8 năm 1759.[1] Có lúc
em trai của Quốc vương Friedrich II Đại Đế nước Phổ là Hoàng tử Friedrich
Heinrich Ludwig còn tung quân sang hỗ trợ Ferdinand đánh lùi quân Pháp.[10] Tuy
nhiên, ở phía Đông thì quân chính quy Phổ gặp rắc rối nghiêm trọng : thương
vong trong các trận đánh trước kết hợp với hiện tượng đào ngũ làm suy yếu
nghiêm trọng các Trung đoàn một thời lừng vang của Quốc vương. [11]
Trong khi đó, ở miền biên cương Phổ - Ba Lan từ ngày 24 tháng 2 cho đến ngày 4
tháng 3 năm 1759, vị Tướng Wobersnow - bấy giờ là một chiến binh hăng hái của
Quân đội Phổ, quyết tâm theo đường Posen tiến binh vào Ba Lan để tận diệt các
kho quân nhu của người Nga, đặc biệt là tên quý tộc Ba Lan Sulkowski. Ông ta tận
tâm thu thập lương thực của Quân đội Nga, và quá tự kiêu vì mình được Nga hỗ
trợ nên đã "tuyên chiến với Vua Phổ". Mặc dù vua Ba Lan tuyên bố trung lập
nhưng Sulkowski cứ tiếp tục thực hiện các hoạt động thân Nga tại dinh Reisen.[1]
Hồi tháng 8 năm 1758, trong trận Zorndorf, Friedrich II Đại Đế đánh tan nát quân
Nga và bắt giữ được Sulkowski, và bị giam cầm trong thành Küstrin ở xứ
Brandenburg của Vương triều Phổ. Wobersnow và các chiến binh của ông phá tan
tành kho lương Nga, bắt giữ Sulkowski cùng đội quân thân Nga của ông ta, và giải
chúng về Glogau.[1] 1 nghìn lính Ba Lan trong đội quân này đều bị bắt phải gia
nhập quân ngũ Phổ. Nhận tin chiến thắng, vua Phổ thẳng thừng gửi quốc thư cho
vua Ba Lan: "Do ông để cho bọn Nga hành qua qua đất ông mà tấn công tôi, có
bằng chứng rõ ràng để ông chỉ cần suy nghĩ rằng phe bị tấn công phải có sự đáp
trả tương tự". Triều đình Ba Lan đáp là "Đúng vậy!" nhưng không hề bàn gì về
Sulkowski, và điều này thể hiện rõ sự suy yếu cùng cực của Nhà nước Cộng hòa
Ba Lan thời bấy giờ, dần dần dễ làm mồi cho các láng giềng mà đặc biệt là Đế
quốc Nga thôn tính.[10] Hàng loạt quân lương tại Ba Lan bị hủy diệt, là thất bại
nghiêm trọng của quân Ba Lan thân Nga vì số quân lương này có thể nuôi sống 5
vạn binh sĩ Nga trong vòng 3 tháng. Một kế hoạch nữa là quân Phổ tiến binh từ
miền Hạ Silesia mà tấn công vùng Moravia, và thắng lợi vang dội đến mức người
