Đ 1
Câu 1: Đng chí hãy trình bày T t ng H Chí Minh v vai trò, v ư ưở
trí c a đo đc cách m ng. Ý nghĩa c a v n đ đó đi v i b n thân đng
chí.
Đ 4
Câu 2: Đng chí hãy trình bày T t ng H Chí Minh v vai trò, v ư ưở
trí c a đo đc cách m ng. Ý nghĩa c a v n đ đó đi v i b n thân đng
c
H Chí Minh là m t trong nh ng nhà t t ng, nhà lãnh t cách m ng ư ưở
đã bàn nhi u nh t v v n đ đo đc. Ng i không đ l i nh ng tác ph m ườ
đo đc l n nh ng nh ng t t ng l n c a Ng i v đo đc đã n m trong ư ư ưở ườ
nh ng bài vi t, bài nói ng n g n đc di n đt r t cô đng, hàm xúc theo ế ượ
phong cách ph ng Đông, r t quen thu c v i con ng i Vi t Nam.ươ ườ
1. C s hình thànhơ t t ng đo đc H Chí Minhư ưở
T t ng đo đc H Chí Minh b t ngu n t truy n th ng đo đcư ưở
c a dân t c Vi t Nam, đã đc hình thành trong tr ng k l ch s , đng th i ượ ườ
k th a t t ng đo đc ph ng Đông, nh ng tinh hoa đo đc c a nhânế ư ưở ươ
lo i; đc bi t quan tr ng là nh ng t t ng đo đc c a Mac, Ăngghen, ư ư
Lênin cũng nh nh ng t m g ng đo đc trong sáng mà các ông đ l i.ư ươ
Đi u này đã đc th hi n trong nh ng dòng vi t đy xúc đng c a Ng i ượ ế ư
sau khi Lênin m t: Lênin là ng i đã nêu cho chóng ta m t t m g ng sáng ườ ươ
v s gi n d vĩ đi và s khiêm t n cao đ, không ph i ch thiên tài c a
Ng i mà chính là tính coi khinh sù xa hoa, tinh th n yêu lao đng, đi tườ ư
trong sáng, n p s ng gi n d , tóm l i là đo đc vĩ đi và cao đp c a ng iế ư
thày, đã nh h ng l n lao t i các dân t c châu Á và đã khi n cho trái tim h ưở ế
h ng v Ng i, không có gì ngăn n i”. Đây không ph i ch là tình c m c aư ườ
H Chí Minh và dân t c Vi t Nam, mà còn là tình c m c a t t c các dân t c
thu c đa đi v i Lênin vĩ đi.
Trong lĩnh v c đo đc, H Chí Minh đã s d ng nhi u khái ni m,
ph m trù c a các t t ng đo đc đã có t tr c, nh t là đo đc Nho giáo. ư ưở ướ
Nh ng khái ni m, ph m trù đánh d u nh ng b c thang nh n th c c a loài
ng i. Qua các th i k l ch s , nh ng khái ni m, ph m trù đã tr thành tàiườ
s n chung c a nhân lo i, nh ng n i dung đã có nhi u thay đi. Nh ng khái ư
ni m nh trung, hi u, nhân, nghĩa, c n ,ki m, liêm , chính... đã có trong Nhoế
giáo t m y trăm năm tr c công nguyên; dân ch , t do, công b ng, bác ái đã ướ
xu t hi n t th i c đi Hy l p.
H Chí Minh s d ng nh ng khái ni m, nh ng ph m trù đo đc đã
t ng quen thu c v i dân t c Vi t Nam t lâu đi, đa vào đó nh ng n i dung ư
m i, đng th i b sung nh ng khái ni m, ph m trù đo đc c a th i đi
1
m i. Chính vì v y mà nh ng giá tr đo đc m i đã hoà nh p v i nh ng giá
tr đo đc truy n th ng c a dân t c, làm cho m i ng i Vi t Nam c m th y ườ
g n gũi. H n n a, nh ng giá tr đo đc truy n th ng l i đc nâng lên t m ơ ượ
cao m i, làm cho Ng i th c hi n đc vi c k t h p truy n th ng v i hi n ư ượ ế
đi. Vi c ti p thu nh ng tinh hoa đo đc c a nhân lo i đã làm cho t t ng ế ư ưở
H Chí Minh tr nên phong phú, đã đc đông đo ng i n c ngoài ch p ượ ư ướ
nh n, tìm th y m t Viêt Nam trong nhân lo i. S k t h p gi a truy n th ng ế
và nhân lo i cũng là m t đc tr ng n i b t c a t t ng đo đc H Chí ư ư ưở
Minh.
V i t duy đc l p và sáng t o, H Chí Minh đã xu t phát t th c ti n ư
Vi t Nam th c hi n m t công vi c k th a có ch n l c, thâu hoá nh ng giá ế ư
tr đo đc c a quá kh , đ xu t nh ng t t ng đo đc m i phù h p v i ư ư
yêu c u c a cách m ng Vi t Nam trong th i đi m i.
2. T t ng H Chí Minh, n n đo đc Vi t Nam đã mang b nư ưở
ch t m i và đã đc chính Ng i g i tên cho nó, đó là đo đc m i, đo ượ ườ
đc cách m ng.
Đo đc cách m ng do H Chí Minh đ x ng v lý lu n và dày công ướ
xây đp trong th c ti n là đo đc mang b n ch t và ph m ch t c a giai c p
công nhân và nhân dân lao đng, k t h p nhu n nhuy n và sinh đng v i ế
nh ng truy n th ng đo đc t t đp c a dân t c ta và nh ng tinh hoa đo
đc c a loài ng i. Đo đc đó không ph i là đo đc th c u. Nó là đo ườ
đc m i, đo đc vĩ đi, nó không ph i vì danh v ng c a cá nhân, mà vì l i
ích chung c a Đng, c a dân t c, c a loài ng i”. ư
Khi bàn v đo đc, H Chí Minh r t hay s d ng nh ng khái ni m,
ph m trù đo đc đã quen thu c v i dân t c ta t lâu đi, trong đó có đo đc
Nho giáo, Ph t giáo, nh ng Ng i đã đa vào đó nh ng n i dung m i, có khi ư ườ ư
hoàn toàn m i, đng th i Ng i b sung nh ng khái ni m, ph m trù đo đc ườ
c a th i đi m i. Chính vì th mà có s hòa nh p nh ng giá tr đo đc m i ế
v i nh ng giá tr truy n th ng t t đp c a dân t c, làm cho quan ni m và t ư
t ng đo đc c a H Chí Minh luô luôn g n gũi, d hi u đi v i nhân dân,ưở
v i m i ng i. ườ
H Chí Minh kh ng đnh đo đc m i là n n t ng c a ng i cách ườ
m ng b i vì, theo Ng i, s nghi p cách m ng tiêu di t xã h i cũ, xây d ng ườ
xã h i m i v i nh ng lý t ng và khát v ng cao đp, là m t ưở “s nghi p
kh ng l , đy gian kh , ph c t p, c n m t s ph n đu không m t m i, s
kiên đnh, lòng dũng c m và hy sinh l n c a nhi u th h cách m ng. Không ế
chăm lo xây d ng đo đc m i cho cán b , đng viên và nhân dân, Đng khó
có th th c hi n đc đn cùng m c tiêu cao c c a cách m ng. Theo cách ượ ế
di n đt bình d c a Ng i, đo đc nh g c c a cây, ng n ngu n c a sông ườ ư
su i, s c m nh c a con ng i, s c có m nh m i gánh đc n ng và đi đc ườ ượ ượ
xa. Ngay trong nh ng năm kháng chi n ch ng M c u n c, khi Đng đang ế ướ
ti n hành s nghi p vĩ đi gi i phóng và th ng nh t đt n c, H Chí Minhế ướ
2
đã khái quát và c nh báo: “M t dân t c, m t đng và m i con ng i, ngày ườ
hôm qua là vĩ đi, có s c h p d n l n, không nh t đnh hôm nay và ngày mai
v n đc m i ng i yêu m n và ca ng i, n u lòng d không còn trong sáng ượ ườ ế ế
n a, n u sa vào ch nghĩa cá nhân” ế . Chính vì v y mà H Chí Minh th ng ườ
xuyên nh n m nh Đng ph i là đo đc, là văn minh” , và yêu c u vi c rèn
luy n, tu d ng đo đc ph i là nhân t có ý nghĩa quy t đnh đi v i ph m ưỡ ế
ch t n i cách m ng, ng i đng viên. ườ ườ
Nh v y, H Chí Minh, n n đo đc m i c a dân t c ta b t đu hìnhư
thành và phát tri n m nh m , th m sâu vào đi s ng, tr thành m t b ph n
h t s c quan tr ng kh c h a di n m o và đc tr ng c a n n văn hóa Vi tế ư
Nam, c a Văn hi n Vi t Nam hi n đi. Nó đã tr thành vũ khí m nh m c a ế
Đng và c a nhân dân ta trong cu c đu tranh vì đc l p dân t c và ch nghĩa
xã h i, vì m c tiêu “dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng, dân ch , văn ướ
minh” và vì hòa bình, h p tác và h u ngh v i t t c các dân t c trên th gi i. ế
3. V trí, vai trò c a đo đc
H Chí Minh nhi u l n ch rõ: “S c có m nh m i gánh đc n ng và ượ
đi đc xa”, ng i cách m ng ph i có đo đc cách m ng làm n n t ng, n uượ ư ế
không có đo đc làm n n t ng, làm cái căn b n thì dù tài gi i m y cũng
không lãnh đo đc nhân dân. Vai trò s c m nh c a đo đc đc H Chí ượ ượ
Minh nhìn nh n trên các bình di n:
- Có đo đc cách m ng m i hoàn thành đc s nghi p cách m ng v ượ
vang. S nghi p cách m ng c a chúng ta là gi i phóng dân t c, gi i phóng
giai c p, gi i phóng con ng i, làm cho ng i Vi t Nam t nghèo đói tr nên ườ ườ
đ ăn, t đ ăn tr nên khá, t khá tr nên giàu và giàu thì l i càng giàu thêm.
S nghi p đó r t cao c và nhân văn, đòi h i ph i có nh ng ph m ch t t ng ươ
ng.
- Đo đc là tiêu chí đánh giá s văn minh, cao th ng c a xã h i, con ượ
ng i. Ng i có đo đc là ng i cao th ng; m t dân t c, m c d u kinh tườ ườ ườ ượ ế
còn l c h u, nh ng có đc đo đc c n, ki m, liêm, chính thì v n x ng ư ượ
đáng là m t dân t c văn minh.
- Đo đc giúp cho con ng i luôn gi đc nhân cách, b n lĩnh làm ườ ượ
ng i trong m i hoàn c nh, không d b thay đi tr c nh ng xoay v n, bi nườ ướ ế
thiên c a th i cu c: Giàu sang không th quy n rũ, nghèo khó không th ế
chuy n lay, uy l c không th khu t ph c.
- Đo đc là g c, là ngu n, là n n t ng, b i l , có tâm, có đc m i gi
v ng đc ch nghĩa Mác - Lênin, đa ch nghĩa Mác - Lênin vào cu c s ng. ượ ư
Trong m i quan h gi a đo đc và trí tu , đc và tài, H Chí Minh đã nêu
m t quan đi m l n: Ph i có đc đ đi đn cái trí. Vì khi đã có cái trí, thì cái ế
đc chính là cái đm b o cho ng i cách m ng gi v ng ch nghĩa mà mình ườ
đã giác ng , đã ch p nh n, đã đi theo.
3
Trong quan ni m c a H Chí Minh, c u trúc nhân cách bao g m hai
m t: đo đc và tài năng, ph m ch t và năng l c, h ng và chuyên, trong đó,
Ng i xác đnh đo đc, ph m ch t, h ng là g c, là n n t ng, nh ng đi u đóư ư
không có nghĩa là tuy t đi hóa m t đc, coi nh m t tài. Đc là g c, nh ng ư
đc và tài ph i k t h p, ph i đi đôi, không th có m t này, thi u m t kia. H ế ế
Chí Minh đã nói r t rõ, có tài mà không có đc ví nh m t anh làm kinh t tài ư ế
chính r t gi i nh ng l i đi đn th t két thì ch ng nh ng không làm đc gì ư ế ượ
ích l i cho xã h i, mà còn có h i cho xã h i n a. N u có đc mà không có tài ế
ví nh ông B t không làm h i gì, nh ng cũng không l i gì cho loài ng i.ư ư ườ
Ng i th c s có trí thì bao gi cũng c g ng h c t p, nâng cao trình đ,ườ
nâng cao năng l c, tài năng, nghi p v đ hoàn thành t t, có hi u qu , trong
th i gian ng n nh t m i nhi m v đc giao. Khi đã th y r ng không v n ượ ươ
lên đc thì đi v i ai có tài h n mình, mình s n sàng h c t p, ng h và s nư ơ
sàng nh ng b c, đ h b c lên tr c. ườ ư ướ ướ
Trong tác ph m Đng cách m nh, Ng i đã nêu 23 đi m thu c “t ườ ườ ư
cách m t ng i cách m nh”, trong đó ch y u là các tiêu chu n v đo đc, ư ế
th hi n ch y u trong ba m i quan h : v i mình, v i ng i và v i vi c. ế ườ
Ng i vi t: “Làm cách m ng đ c i t o xã h i cũ thành xã h i m i là m t sườ ế
nghi p r t v vang, nh ng nó cũng là m t nhi m v r t n ng n , m t cu c ư
đu tranh r t ph c t p, lâu dài, gian kh . S c có m nh m i gánh đc n ng ượ
và đi đc xa. Ng i cách m ng ph i có đo đc cách m ng làm n n t ng,ượ ườ
m i hoàn thành đc nhi m v cách m ng v vang”. ượ
V vai trò c a đo đc, H Chí Minh kh ng đnh, đo đc cách m ng
giúp cho con ng i v ng vàng trong m i th thách. Ng i vi t: “Có đo đcườ ườ ế
cách m ng thì khi g p khó khăn, gian kh , th t b i, cũng không s s t, r t rè,
lùi b c”; “khi g p thu n l i và thành công cũng v n gi v ng tinh th n gianướ
kh , ch t phác, khiêm t n, “lo tr c thiên h , vui sau thiên h ”; lo hoàn thành ướ
nhi m v cho t t ch không kèn c a v m t h ng th ; không công th n, ưở
không quan liêu, không kiêu ng o, không h hóa”.
Đi v i Đng, t ch c ti n phong chi n đu c a giai c p công nhân, ế
nhân dân lao đng và c a c dân t c Vi t Nam, H Chí Minh yêu c u ph i
xây d ng Đng ta th t trong s ch, Đng ph i “là đo đc, là văn minh”.
Ng i th ng nh c l i ý c a V.I. Lênin: Đng C ng s n ph i tiêu bi u choườ ườ
trí tu , danh d , l ng tâm c a dân t c và th i đi. ươ
V n đ đo đc đc H Chí Minh đ c p đn m t cách toàn di n. ượ ế
Ng i nêu yêu c u đo đc đi v i các giai c p, t ng l p và các nhóm xãườ
h i, trên m i lĩnh v c ho t đng, trong m i ph m vi, t gia đình đn xã h i, ế
trong c ba m i quan h c a con ng i: đi v i mình, đi v i ng i, đi v i ườ ườ
vi c. T t ng H Chí Minh đc bi t đc m r ng trong lĩnh v c đo đc ư ưở ư
c a cán b , đng viên, nh t là khi Đng đã tr thành Đng c m quy n. Trong
b n Di chúc b t h , Ng i vi t: Đng ta là m t Đng c m quy n. M i ườ ế
4
đng viên và cán b ph i th t s th m nhu n đo đc cách m ng, th t s
c n ki m liêm chính, chí công vô t ”. ư
4. Th c tr ng vi c rèn luy n đo đc c a cán b , đng viên. (1
đi m)
Trong s nghi p cách m ng gi i phóng dân t c cũng nh trong s ư
nghi p xây d ng đt n c theo đnh h ng xã h i ch nghĩa, nói t i đo đc ướ ướ
là xét trên ba m i quan h ch y u: v i mình, v i ng i, v i vi c. Bi u hi n ế ườ
c th c a ba m i quan h đó là s hy sinh ph n đu đ th c hi n lý t ng, ưở
m c tiêu, ch p hành k lu t và đng l i chính sách c a Đng. Th c hành ườ
đo đc cách m ng là hoà mình v i qu n chúng thành m t kh i, tin t ng ưở
qu n chúng, hi u qu n chúng, th c hành đi đoàn k t toàn dân. Đó chính là ế
lòng nhân c a ng i cách m ng. Đo đc cách m ng là ph i đánh th ng và ườ
tiêu di t ch nghĩa cá nhân, th c hành c n ki m liêm chính...
Xét trên nh ng lĩnh v c then ch t nh t c a đo đc, xã h i ta đã có
nh ng chuy n bi n quan tr ng. Trong s nghi p đi m i, cán b , đng viên ế
nhân dân ta đã sáng su t, k th a và phát huy trí tu c a dân t c và th i đi, ế
tiêu bi u là ch nghĩa Mác-Lênin, t t ng H Chí Minh đ v n d ng m t ư ưở
cách phù h p vào đi u ki n c a đt n c. Đây là nhân t hàng đu b o đm ướ
cho đi s ng tinh th n - đo đc c a xã h i phát tri n đúng h ng. ướ
Ý th c ph n d u cho đc l p dân t c và ch nghĩa xã h i, tinh th n
trách nhi m c a cán b , đng viên đc nâng lên m t b c. Nhi u nét m i ượ ướ
trong giá tr văn hoá và chu n m c đo đc t ng b c đc hình thành và ăn ướ ượ
sâu vào tâm lý qu c dân. Tính năng đng và tính tích c c công dân đc phát ư
huy, s tr ng và năng l c cá nhân đc khuy n khích. Không khí dân ch ườ ượ ế
trong xã h i tăng lên. Th h tr ti p thu nhanh nh ng ki n th c m i, trung ế ế ế
thành, dũng c m, khiêm t n, có ý chí v n lên l p thân, l p nghi p, xây d ng ươ
và b o v T qu c.
Đo lý c a dân t c s ng có tình có nghĩa, b u i th ng l y bí cùng, lá ơ ươ
lành đùm lá rách... đc ti p t c nhân r ng. Nh ng vi c làm thi t th c h ngượ ế ế ướ
v c i ngu n, v cách m ng và kháng chi n, t ng nh các anh hùng dân t c, ế ưở
quý tr ng các danh nhân văn hoá, đn n đáp nghĩa nh ng ng i có công, giúp ơ ườ
đ đng bào ho n n n... tr thành phong trào qu n chúng.
Bên c nh nh ng thành t u, n i lên nh ng m t y u kém v nh n th c, ế
t t ng, chính tr d n t i phai nh t lý t ng và sa sút v l i s ng, ph mư ư ưở
ch t đo đc. Hai v n đ này g n bó v i nhau.
Các ngh quy t c a Ban Ch p hành Trung ng Đng khoá VIII trong ế ươ
th i gian g n đây đã th ng th n ch ra s suy thoái nghiêm tr ng v đo đc,
l i s ng m t b ph n không nh cán b , đng viên, trong đó có c cán b
có ch c có quy n, cán b trung, cao c p. N n tham nhũng, dùng ti n c a Nhà
n c, tiêu xài phung phí, ăn ch i sa đo ch a d c ngăn ch n có hi u qu .ướ ơ ư ượ
Hi n t ng quan liêu, c a quy n, sách nhi u nhân dân, kèn c a đa v , c c b ượ
đa ph ng, bè phái, m t đoàn k t khá ph bi n. Riêng tham nhũng thì “ch ng ươ ế ế
5