Tỷ lệ biến chứng thần kinh ngoại biên và mối liên quan với thời gian sử dụng metformin ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 tại Bệnh viện Đại học Y Thái Bình

Đái tháo đường típ 2 (ĐTĐ típ 2) là một vấn đề sức khỏe toàn cầu ngày càng nghiêm trọng, trong đó Metformin là thuốc điều trị nền tảng. Tuy nhiên, việc sử dụng Metformin dài hạn có liên quan đến nguy cơ thiếu hụt vitamin B12, một yếu tố có thể góp phần vào biến chứng thần kinh ngoại biên (TKNB). TKNB là một biến chứng phổ biến, gây tàn phế, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân ĐTĐ. Việc chẩn đoán sớm và chính xác TKNB là cực kỳ quan trọng, với thang điểm Toronto Clinical Neuropathy Score (TCNS) được công nhận là công cụ chuẩn hóa. Tại Việt Nam, các nghiên cứu toàn diện về tỷ lệ TKNB sử dụng TCNS ở nhóm bệnh nhân ĐTĐ típ 2 dùng Metformin dài hạn còn hạn chế. Nghiên cứu này đặt mục tiêu xác định tỷ lệ, đặc điểm của TKNB và phân tích mối liên quan giữa thời gian sử dụng Metformin với biến chứng này.

Bác sĩ, dược sĩ, chuyên gia y tế trong lĩnh vực nội tiết, đái tháo đường và chăm sóc sức khỏe cộng đồng; nghiên cứu sinh và sinh viên y khoa quan tâm đến biến chứng của đái tháo đường.

Nghiên cứu này đã điều tra tỷ lệ và đặc điểm của biến chứng thần kinh ngoại biên (TKNB) cùng mối liên quan với thời gian sử dụng Metformin ở 400 bệnh nhân đái tháo đường típ 2 (ĐTĐ típ 2) tại Bệnh viện Đại học Y Thái Bình. Sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang, nghiên cứu đã đánh giá TKNB thông qua thang điểm Toronto Clinical Neuropathy Score (TCNS), một công cụ chuẩn hóa, và phân tích mối liên quan bằng hồi quy logistic. Kết quả cho thấy tỷ lệ TKNB ở nhóm bệnh nhân này là 44,5%, với phần lớn là TKNB mức độ nhẹ (34,0%). Các triệu chứng cơ năng phổ biến nhất là cảm giác bất thường ở bàn tay (57,8%) và tê bì bàn chân (55,0%). Về khám thực thể, giảm phản xạ gót (66,3%) và giảm phản xạ gối (57,0%) là những phát hiện thường gặp. Đáng chú ý, thời gian sử dụng Metformin trên 5 năm có mối liên quan đáng kể với nguy cơ mắc TKNB cao gấp 2,5 lần so với nhóm sử dụng 1-5 năm (OR=2.5; KTC 95%: 1.7-3.3), trong khi liều lượng Metformin hàng ngày không cho thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê. Phát hiện tỷ lệ triệu chứng ở bàn tay cao hơn ở bàn chân là một điểm cần chú ý, có thể gợi ý các bệnh lý đồng mắc khác hoặc cách thức đánh giá của TCNS. Kết luận của nghiên cứu khẳng định rằng gần một nửa số bệnh nhân ĐTĐ típ 2 đang điều trị bằng Metformin có TKNB và việc sử dụng Metformin dài hạn là một yếu tố nguy cơ quan trọng liên quan đến biến chứng này. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tầm soát định kỳ biến chứng thần kinh ngoại biên, đặc biệt ở bệnh nhân dùng Metformin kéo dài. Các bác sĩ lâm sàng cần quan tâm theo dõi và bổ sung vitamin B12, do Metformin có thể cản trở hấp thu B12, góp phần gây tổn thương thần kinh. Mặc dù là nghiên cứu cắt ngang không thể khẳng định quan hệ nhân quả, nhưng kết quả cung cấp bằng chứng giá trị cho thực hành lâm sàng và gợi mở các hướng nghiên cứu dọc trong tương lai.