Vai trò của chính quyền địa phương trong tạo lập môi trường cho phát triển kinh tế biển vùng duyên hải Bắc bộ

Kinh tế biển là một lĩnh vực rộng lớn với sự tham gia của nhiều chủ thể, trong đó chính quyền địa phương giữ vai trò trung tâm trong việc định hình môi trường thể chế, quản lý và hỗ trợ phát triển. Bài viết này tập trung vào vai trò thiết yếu của chính quyền địa phương tại các tỉnh duyên hải Bắc Bộ trong việc tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy kinh tế biển. Vùng duyên hải Bắc Bộ, với vị trí địa chiến lược và tiềm năng biển dồi dào, có đủ điều kiện để trở thành trung tâm kinh tế biển không chỉ của quốc gia mà còn vươn tầm khu vực. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa tiềm năng này đòi hỏi chính sách cụ thể, tầm nhìn dài hạn và năng lực quản trị hiệu quả từ chính quyền địa phương.

Các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách, cán bộ quản lý nhà nước về kinh tế biển và phát triển địa phương, đặc biệt tại Việt Nam.

Bài viết tập trung làm rõ vai trò then chốt của chính quyền địa phương trong việc tạo lập môi trường thuận lợi để phát triển kinh tế biển tại vùng duyên hải Bắc Bộ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, kinh tế biển là một hệ thống phức tạp đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các yếu tố chính sách, nhân lực và các chủ thể. Phương pháp tiếp cận bao gồm phân tích thực trạng cụ thể hóa đường lối, chính sách từ Trung ương của chính quyền địa phương, việc kiện toàn bộ máy tổ chức, và năng lực quản trị dựa trên các chỉ số như PCI. Kết quả phân tích cho thấy các địa phương duyên hải Bắc Bộ đã tích cực triển khai các chương trình, kế hoạch và thành lập ban chỉ đạo chuyên trách để phát triển kinh tế biển, góp phần mở rộng quy mô kinh tế biển và dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, thể hiện qua sự phát triển của du lịch, dịch vụ hàng hải và công nghiệp ven biển tại Quảng Ninh, Hải Phòng, cũng như hạ tầng cảng biển và khu công nghiệp. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra nhiều hạn chế như: chính sách chưa bao quát và đồng bộ, thiếu cơ chế đủ mạnh để thu hút doanh nghiệp lớn, công tác phối hợp giữa các địa phương và ngành còn thụ động. Năng lực quản trị và cải cách hành chính còn không đồng đều giữa các tỉnh, đặc biệt là sự thiếu chuyên nghiệp hóa đội ngũ quản lý kinh tế biển tại địa phương, gây cản trở liên kết vùng. Từ đó, bài viết đề xuất một số khuyến nghị nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, phát triển kinh tế biển bền vững. Các khuyến nghị bao gồm: rà soát và tích hợp quy hoạch không gian biển, xây dựng chính sách hỗ trợ đột phá phù hợp với đặc điểm địa phương, đẩy mạnh cải cách hành chính, rút gọn thủ tục và tăng cường tính minh bạch. Đồng thời, cần đẩy nhanh xây dựng chính phủ điện tử và chuyên nghiệp hóa đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế biển để tối ưu hóa việc khai thác tiềm năng biển, thúc đẩy sự liên kết vùng và đưa kinh tế biển duyên hải Bắc Bộ trở thành một trung tâm kinh tế biển quốc gia và khu vực.