Văn hóa công ty và tâm lý tránh đối
đầu
Bạn có hay tránh đối đầu? Nếu có thì bạn cũng không phải là người duy
nhất đâu. Tránh đối đầu là một trong những điểm chung nhất trong văn
hóa các doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây đồng thời cũng là một trong
những vấn đề tai hại nhất ảnh hưởng tới sức sống của một tổ chức.
Xu hướng tránh xung đột, tránh đối đầu - dù không thoải mái - là một đặc
điểm rất con người. Hầu hết mọi người đều muốn được yêu quý và lo sợ một
cách vô thức rằng những tranh cãi, bất đồng, hay những đánh giá tiêu cực sẽ
gây căng thẳng với người mình tiếp xúc hàng ngày. Cộng với áp lực môi
trường phải tôn trọng người nắm quyền và sự chú trọng đến làm việc nhóm
trong tổ chức, điều này càng khiến người ta ngại làm những chuyện "rách
việc", lôi thôi.
Xét các tác động tâm lý và văn hóa, không có gì bất ngờ khi nhiều nhà quản
lý - từ cấp giám đốc điều hành cho tới quản đốc ca - đều tránh xung đột.
Nhưng thật trớ trêu bởi kiểu tránh né này lại khiến các đơn vị kinh doanh trở
nên thiếu gắn kết, dẫn đến phải điều chỉnh lại một cách không cần thiết các
kế hoạch - dự án, và hạ thấp tiêu chuẩn thực hiện - tất cả đều làm phức tạp
thêm hoạt động của tổ chức.
Ngại mất lòng nhau là lý do tạo ra trì trệ không được giải quyết trong công
ty. Nguồn: drivenleaders/com
Cách đây không lâu, tôi làm việc với một công ty nổi tiếng đang chật vật
trong một thị trường hết sức khó khăn. Khi nói chuyện với ban điều hành, tôi
mới vỡ lẽ ra là mỗi bộ phận sản xuất đầu tư rất nhiều thì giờ cho các dự án
phát triển của riêng mình - nhưng lại dành quá ít thời gian phối hợp kế hoạch
với nhau.
Kết quả là, nghiên cứu và phát triển (R&D) không biết phải ưu tiên các dự
án ra sao, và chi phí marketing phải dàn trải khắp. Có quá nhiều dự án công
nghệ thông tin, hầu hết đều thiếu nguồn lực, và còn bộ phận bán lại quá
thiếu tập trung. Khi tôi hỏi tại sao các kế hoạch lại không được phối hợp hơn
nữa, họ cho biết lý do là các bộ phận chức năng riêng biệt phải tự tiến hành
việc đó với nhau. Nhưng ở những văn hóa "tế nhị" này, nơi con người không
quen đặt ra những câu hỏi quá hóc với nhau, việc "tự tiến hành" sẽ khó có
bao giờ xảy ra một cách hiệu quả.
Kiểu tránh xung đột này không chỉ phổ biến trong các cuộc thảo luận quy
mô lớn, mà còn trong các tiếp xúc văn phòng hàng ngày. Tất cả chúng ta đưa
ra quyết định trong các cuộc họp chỉ để rồi sau đó không được thực hiện, bởi
ngay cả những người không đồng tình cũng không muốn (hay không dám)
hé một lời phản đối. Và đã bao nhiêu lần chúng ta thấy có nhân viên không
hài lòng vì bị đánh giá hiệu suất làm việc kém, đơn giản vì sếp không bao
giờ cho cô những nhận xét thực lòng?
Một công ty cứ tránh làm mất lòng nhau như thế thậm chí còn đề nghị tổ dự
án làm luôn cả việc phân tích nghiệm thu một thể, Họ nghĩ, cuối cùng mọi
người cũng vẫn chấp nhận và quản lý cấp trên sẽ không phải trực tiếp nhắc
nhở bất cứ ai phải hợp tác.
Không có công thức dễ dàng nào giúp bạn giải quyết vấn đề một cách xây
dựng mà không làm mất lòng nhau. Nhưng xin đưa ra ba gợi ý có thể giúp
bạn mạnh bạo hơn theo hướng đi trên:
1. Phản ánh sự thực. Hãy nhìn thẳng vào chính mình trong gương và tự
đánh giá một cách thành thật khả năng sẵn sàng thách thức người khác,
thông báo tin xấu, hay gây một xung đột nho nhỏ. Bạn có nhớ được tình
huống nào bạn định lên tiếng nhưng lại không dám, hay tình huống bạn phải
"nói giảm nói tránh" quá nhiều? Có loại xung đột đặc biệt nào bạn tránh hơn
loại khác, như chống lại cấp trên?
2. Ghi nhận ý kiến phản hồi. Hãy nói với bạn bè, gia đình, hay đồng
nghiệp. Cảm nhận của họ là gì nếu bạn sẵn sàng đối đầu, và góp ý, tranh
luận một cách xây dựng?
3. Dần khắc phục vấn đề. Làm một số thí nghiệm, đặc biệt là trong những
lĩnh vực thường khiến bạn chùn bước. Thử chống lại yêu cầu của sếp mà bạn
không hiểu. Hãy nói với ai đó lời nhận xét trước nay bạn vẫn giấu trong
lòng. Hãy bắt đầu câu chuyện bằng cách nói rằng bạn đang cố giải quyết tốt
hơn những tình huống xung đột, và bạn hy vọng điều này sẽ diễn ra một
cách xây dựng.
Theo cách này, bạn sẽ đặt bạn vào vị trí có thể nói một cách chân thật và rút
ra bài học. Đừng nghĩ rằng nói ra có nghĩa là sẽ cãi nhau. Hy vọng cách này
sẽ giúp bạn giảm bớt sự e dè (dù trước cả đám đông), và khiến mỗi cuộc
xung đột trở nên xây dựng hơn.