Henri IV
Vua của Pháp và Navarre
Tại vị
2 tháng 8 năm 1589 – 14 tháng 5 năm 1610
Đăng quang 27 tháng 2 năm 1594, Chartres
Tiền nhiệm Henri III của Pháp
Kế nhiệm Louis XIII của Pháp
[hiện]Hậu duệ
Tên đầy đủ
Henri de Bourbon
Hoàng tộc Nhà Bourbon
Thân phụ Antoine de Bourbon
Thân mẫu Jeanne III của Navarre
Sinh 13 tháng 12 năm 1553
Pau, Pháp
Mất 14 tháng 5 năm 1610
Paris, Pháp
An táng Nhà thờ Saint-Denis, Pháp
Henri IV của Pháp, cũng gọi là Henri III của Navarre, (13 tháng 12 năm 1553
– 14 tháng 5 năm 1610), là Vua nước Pháp từ năm 1589 đến 1610, từng là Vua
Vương quốc Navare (Henri III) từ năm 1572 đến 1610. Henri IV là quân vương
đầu tiên của dòng Bourbon thuộc triều đại Capet nước Pháp. Thân mẫu của ông là
Jeanne III của Navarre, thân phụ là Antoine de Bourbon, Công tước của Vendôme.
Là một tín hữu Kháng Cách (Huguenot), Henri tham gia cuộc Chiến tranh Tôn
giáo trước khi đăng quang làm vua nước Pháp năm 1589. Năm 1598, Henri ban
chỉ dụ Nantes bảo đảm quyền tự do tôn giáo cho người Kháng Cách, nhờ đó mà
kết thúc cuộc nội chiến. Để được ngai báu và sự ủng hộ của dân Pháp, Henri chấp
nhận cải đạo từ Kháng Cách (theo thần học Calvin) sang Công giáo với câu nói trứ
danh "'Paris vaut bien une messe'" (Paris xứng đáng cho một lễ Misa). Là một
trong những quân vương được lòng dân nhất, Henri luôn quan tâm đến phúc lợi
của thần dân, và kiên định với lập trường bao dung tôn giáo, một quan điểm khác
thường vào thời ấy. Henri mất ngày 14 tháng 5 năm 1610, nhà vua bị François
Ravaillac, một người Công giáo cuồng tín, ám sát.
Henri còn có biệt danh Henri Đại đế (Henri le Grand), ở Pháp, người ta còn gọi
ông là le bon roi Henri (Vua Henri Nhân ái), hoặc le Vert galant (Ông Xanh hào
hiệp).
Mục lục
[ẩn]
1 Phả hệ
2 Cuộc đời
3 Ám sát
4 Ảnh hưởng
5 Gia quyến
o 5.1 Ngoại hôn
6 Tổ phụ
7 Xem thêm
8 Chú thích
9 Tài liệu tham khảo
10 Liên kết ngoài
[ ] Phả hệ
Henri IV là con trai của Antoine de Bourbon, Công tước xứ Vendome và Jeanne
d'Albret, Nữ hoàng xứ Navarre. Henri chào đời tại lâu đài Pau, thuộc tỉnh
Pyrénées-Atlantiques, đông nam nước Pháp (trước đây là tỉnh Béarn). Khi vua
nước Pháp là Henri III qua đời mà không có con nối dõi, ngai báu được truyền cho
Henri IV, theo luật Salic, nguyên tắc truyền ngôi cho hậu duệ nam giới lớn tuổi
nhất thuộc dòng họ Capet. Tuy nhiên, tân vương bị buộc phải tranh đấu một thời
gian trước khi được người Công giáo (đa số chống đức tin Kháng Cách) công nhận
là quân vương chính thức của nước Pháp.
[ ] Cuộc đời
Mặc dù chịu lễ rửa tội (báp têm) theo nghi thức Công giáo Rôma, Henri được mẹ
giáo dưỡng trong đức tin Kháng Cách; Jean d’Albret công bố Thần học Calvin là
quốc giáo của Vương quốc Navarre. Từ lúc còn niên thiếu, Henri đã gia nhập lực
lượng Huguenot tham gia Chiến tranh Tôn giáo Pháp. Ngày 9 tháng 6 năm 1572,
khi Jeanne tạ thế, cậu trở thành Vua Henri III của Navarre.
Ngày 18 tháng 8 năm 1572, Henri kết hôn với Marguerite de Valois, em gái của
vua Charles IX. Nhiều người tin rằng cuộc hôn nhân này là kết quả của một nỗ lực
hòa giải hầu có thể mang hòa bình đến cho đất nước. Tuy nhiên, một số người
Công giáo (trong đó có Catherine de’ Medici, mẹ của cô dâu) bí mật hoạch định
một vụ tàn sát người Kháng Cách khi họ tụ họp về Paris để dự hôn lễ. Trong vụ
thảm sát Ngày lễ Thánh Barthélemy, ngày 24 tháng 8, có vài ngàn người Kháng
Cách thiệt mạng tại Paris, và thêm vài ngàn người khác bị sát hại ở vùng quê. Nhờ
giả vờ đồng ý cải đạo mà Henri thoát chết, bị cầm tù, nhưng trốn thoát vào đầu
năm 1576; ngày 5 tháng 2 cùng năm, tại Tours Henri bác bỏ đức tin Công giáo và
tái gia nhập lực lượng Kháng Cách.
Vua Henri III của Pháp
Năm 1584, khi François, Công tước xứ Alençon, em trai và là người kế vị nhà vua
Công giáo Henri III (năm 1574, Henri III kế vị Charles IX) qua đời, Henri Navarre
trở thành người chính thức kế thừa ngai báu nước Pháp. Bởi vì Henri là hậu duệ
của Vua Louis IX, Henri III buộc phải thừa nhận Henri là người kế vị hợp pháp.
Luật Salic không công nhân quyền thừa kế của chị em gái nhà vua, cũng như mọi
phụ nữ khác trong hoàng tộc. Song, do Henri Navarre thuộc phe Huguenot, nhân
