Khoa Ch bi n Lâm s nế ế ả
B môn Công ngh X – M cộ ệ ẻ ộ
BÀI M Đ UỞ Ầ
Thông th ng, s n ph m m c sau khi l p r p đ u ph i trang s c, sauườ ả ẩ ộ ắ ắ ề ả ứ
đó m i có th thành s n ph m cung c p cho ng i s d ng.ớ ể ả ẩ ấ ườ ử ụ
M c đích c a trang s c s n ph m m c là b o v làm đ p. B m tụ ủ ứ ả ẩ ộ ả ệ ẹ ề ặ
s n ph m m c đ c che ph b ng m t l p v t li u màng có đ c ng nh tả ẩ ộ ượ ủ ằ ộ ớ ậ ệ ộ ứ ấ
đ nh, có tính năng ch u n c, ch u khí h u..., làm cho nó tránh đ c ho cị ị ướ ị ậ ượ ặ
gi m nh xâm h i c a ánh sáng m t tr i, n c, ngo i l c, hoá ch t và cônả ẹ ạ ủ ặ ờ ướ ạ ự ấ
trùng..... ngăn ng a s n ph m cong vênh bi n d ng, n t, mài mòn..... kéoừ ả ẩ ế ạ ứ
dài th i gian s d ng; t o cho s n ph m m c có màu s c, đ bóng, c mờ ử ụ ạ ả ẩ ộ ắ ộ ả
giác v ch t và hoa văn, làm cho hình d ng, màu s c ch t l ng c a nó k tề ấ ạ ắ ấ ượ ủ ế
h p hoàn m , mang l i cho con ng i c m th d ch u t t đ p. Hi u quợ ỹ ạ ườ ả ụ ễ ị ố ẹ ệ ả
trang s c có nh h ng r t quan tr ng đ n giá tr c a s n ph m m c.ứ ả ưở ấ ọ ế ị ủ ả ẩ ộ
Ph ng pháp trang s c s n ph m m c r t đa d ng, c b n có th chiaươ ứ ả ẩ ộ ấ ạ ơ ả ể
thành 3 lo i: ạPhun quét, dán m t và ngh thu t đ c bi tặ ệ ậ ặ ệ . Các d ng này cóạ
th ti n hành th công ho c c gi i. Trang s c phun quét là theo trình tể ế ủ ặ ơ ớ ứ ự
công ngh nh t đ nh đ a ch t li u trang s c lên b m t s n ph m m c, vàệ ấ ị ư ấ ệ ứ ề ặ ả ẩ ộ
hình d ng m c l p màng trang s c. Theo màng trang s c có th hi n rõ vânạ ộ ớ ứ ứ ể ệ
th g hay không chia thành trang s c trong su t và trang s c không trongớ ỗ ứ ố ứ
su t; theo đ bóng c a nó có th chia thành trang s c bóng và trang s cố ộ ủ ể ứ ứ
trong su t; theo đ bóng c anó có th chia thành trang s c bóng và trangố ộ ủ ể ứ
s c m ; theo l p l m ch c a nó có th chia thành trang s c l hi n rõ, lứ ờ ấ ỗ ạ ủ ể ứ ỗ ệ ỗ
n a hi n rõ và l p đ y l . Theo ch t li u l ng trang s c có th chia thànhử ệ ấ ầ ỗ ấ ệ ỏ ứ ể
ch t li u trang s c g nitro, PU, FES, PF.....; theo chi u dày màng trang s cấ ệ ứ ỗ ề ứ
thì có th chia thành màng dày, trung bình và màng m ng; theo màu s cể ỏ ắ
khác nhau l i có th chia thành màu g c, màu v h t gi , màu g t ch, màuạ ể ố ỏ ạ ẻ ỗ ế
g h ng s c.....ỗ ồ ắ
Dán m t là quá trình công ngh dùng v t li u trang s c d ng mi ngặ ệ ậ ệ ứ ạ ế
m ng ho c màng m ng, dùng keo (ho c không dùng keo) dán lên b m tỏ ặ ỏ ặ ề ặ
s n ph m m c ti n hành trang s c. V t li u trang s c b m t có ván l ng,ả ẩ ộ ế ứ ậ ệ ứ ề ặ ạ
1
Khoa Ch bi n Lâm s nế ế ả
B môn Công ngh X – M cộ ệ ẻ ộ
t m dán m t polime, gi y trang s c, gi y ngâm t m keo, màng m ng PVC,ấ ặ ấ ứ ấ ẩ ỏ
kim lo i....ạ
Trang s c ngh thu t đ c bi t bao g m điêu kh c, ép hoa, kh m, th pứ ệ ậ ặ ệ ồ ắ ả ế
vàng, b c,...ạ
Trên th c t trong s n xu t s n ph m m c th ng s d ng k t h pự ế ả ấ ả ẩ ộ ườ ử ụ ế ợ
nhi u ph ng pháp trang s c, nh sau khi dán gi y trang s c và ván l ng,ề ươ ứ ư ấ ứ ạ
l i ti n hành trang s c, kh m và trang s c k t h p.ạ ế ứ ả ứ ế ợ
Trang s c s n ph m m c có th ti n hành sau khi l p ráp thành s nứ ả ẩ ộ ể ế ắ ả
ph m, cũng có th tr c khi l p ráp thành s n ph m, tr c tiên trang s cẩ ể ướ ắ ả ẩ ướ ứ
chi ti t, c m chi ti t, sau đó l p ráp toàn b . Th m trí có th ti n hànhế ụ ế ắ ộ ậ ể ế
trang s c m t nguyên li u g c c a s n ph m m c, nh ván dán, vánứ ặ ệ ố ủ ả ẩ ộ ư
dăm...., r i gia công thành s n ph m m c.ồ ả ẩ ộ
Ch t l ng trang s c s n ph m m c th ng đ c đánh giá t 2 m tấ ượ ứ ả ẩ ộ ườ ượ ừ ặ
ngo i quan và tính năng lý hoá. Ph ng pháp trang s c khác nhau thì n iạ ươ ứ ộ
dung ngo i quan và tính năng lý hoá bao hàm khác nhau. ạNh phun quétư
ch t ph ngo i quan bao g m m c đ phù h p màu s c v i b n m u, tínhấ ủ ạ ồ ứ ộ ợ ắ ớ ả ẫ
đ ng đ u, đ bóng, kích th c h t, ph ng r p, b t khí, b tr ng, nhăn v tồ ề ộ ướ ạ ồ ộ ọ ị ắ ế
x c....ướ Còn tính năng lý hoá bao g m l c bám c a màng trang s c, tínhồ ự ủ ứ
ch u nhi t khô, tính ch u mài mòn, tính b n khí h u..... C th có th th cị ệ ị ề ậ ụ ể ể ự
hi n theo qui đ nh trong Tiêu chu n Nhà n c GB 4893 - 1 - 8 – 85ệ ị ẩ ướ
“ph ng pháp xác đ nh màng trang s c b m t đ m c” và trong các tiêuươ ị ứ ề ặ ồ ộ
chu n đ m c khác.ẩ ồ ộ
2
Khoa Ch bi n Lâm s nế ế ả
B môn Công ngh X – M cộ ệ ẻ ộ
CH NG 1ƯƠ
CHU NẨ B B M T TRANG S CỊ Ề Ặ Ứ
Quy trình dùng ch t ph phun quét lên s n ph m m c là t ng c a hàngấ ủ ả ẩ ộ ổ ủ
lo t công đo n x lý b m t g , phun quét ch t ph , l p ch t ph đóngạ ạ ử ề ặ ỗ ấ ủ ớ ấ ủ
r n và ch nh s a màng ph ...... Yêu c u c a s n ph m m c đ i v i tínhắ ỉ ử ủ ầ ủ ả ẩ ộ ố ớ
năng lý hoá và tính trang s c c a màng ph khác nhau, đ c tính c a g , nhứ ủ ủ ặ ủ ỗ ư
có k t c u nhi u l , tính ch t các chi u khác nhau, tính khô co rút, mế ấ ề ỗ ấ ở ề ẩ
tr ng n , m t s loài cây có tanin, nh a..... đ u có nh h ng tr c ti pươ ở ộ ố ự ề ả ưở ự ế
đ n công ngh và hi u qu trang s c c a s n ph m m c. Ngoài ra, trongế ệ ệ ả ứ ủ ả ẩ ộ
s n xu t s n ph m m c còn s d ng s l ng l n ván dăm, MDF.......ả ấ ả ẩ ộ ử ụ ố ượ ớ
Hi n nay ch t li u ph dùng cho s n ph m m c đang phát tri n theoệ ấ ệ ủ ả ẩ ộ ể
h ng t l ch t r n cao, không ô nhi m, ch t l ng t t, k thu t m i,ướ ỷ ệ ấ ắ ễ ấ ượ ố ỹ ậ ớ
thi t b m i c a thi công không ng ng xu t hi n, vì th , n i dung c a côngế ị ớ ủ ừ ấ ệ ế ộ ủ
ngh phun quét ch t ph t ng đ i phong phú. Đ ti n trình bày, đâyệ ấ ủ ươ ố ể ệ ở
theo trang s c trong su t, trang s c không trong su t, trang s c mô ph ngứ ố ứ ố ứ ỏ
và trang s c b ng s n ta đ th o lu n công ngh phun quét ch t ph c aứ ằ ơ ể ả ậ ệ ấ ủ ủ
s n ph m m c.ả ẩ ộ
Trang s c trong su t là dùng ch t ph trong su t phun quét lên b m tứ ố ấ ủ ố ề ặ
g . ỗTi n hành trang s c trong su t, không ch ph i gi l i vân th và màuế ứ ố ỉ ả ữ ạ ớ
s c t nhiên c a g , mà còn ph i thông qua m t s công đo n đ c bi t đãắ ự ủ ỗ ả ộ ố ạ ặ ệ
đ nh nào đó làm cho vân th c a nó càng rõ r t, c m giác v ch t g càngị ớ ủ ệ ả ề ấ ỗ
m nh, màu s c càng t i, đ p m t. Trang s c trong su t dùng nhi u choạ ắ ươ ẹ ắ ứ ố ề
các s n ph m m c gia d ng, nh c c , c u ki n ki n trúc… dùng g láả ẩ ộ ụ ạ ụ ấ ệ ế ỗ
r ng quí hi m (ho c dán m t b ng ván l ng). Trung Qu c và m t sộ ế ặ ặ ằ ạ Ở ố ộ ố
n c Châu Á, nh ng năm g n đây b t đ u dùng trang s c cho s n ph mướ ữ ầ ắ ầ ứ ả ẩ
m c g lá kim ch t l ng cao.ộ ỗ ấ ượ
Quá trình công ngh trang s c trong su t s n ph m m c, trên đ i thệ ứ ố ả ẩ ộ ạ ể
có th chia làm 3 giai đo n: X lý b m t g (chu n b b m t), phun quétể ạ ử ề ặ ỗ ẩ ị ề ặ
ch t ph (bao g m s y l p ph ) và ch nh s a màng ph . ấ ủ ồ ấ ớ ủ ỉ ử ủ
3
Khoa Ch bi n Lâm s nế ế ả
B môn Công ngh X – M cộ ệ ẻ ộ
Quá trình trang s c trong sáng thông th ng phân thành các giai đo nứ ườ ạ
x lý b m t, s m b ng, nhu m màu, trang s c ch t ph và s a sang màngử ề ặ ả ằ ộ ứ ấ ủ ử
ch t ph . X lý b m t bao g m ấ ủ ử ề ặ ồ làm s ch b m t, vá và mài; nhu m màuạ ề ặ ộ
bao g m nhu m màu b t, nhu m màu n c, nhu m màu h và ghép màu;ồ ộ ộ ộ ướ ộ ồ
trang s c ch t ph bao g m trang s c ch t ph lót và ch t ph m t; s aứ ấ ủ ồ ứ ấ ủ ấ ủ ặ ử
sang màng ch t ph bao g m mài màng ch t ph và đánh bóng nó.ấ ủ ồ ấ ủ
B ng 1.1. C u thành quá trình công ngh trang s c trong su t gả ấ ệ ứ ố ỗ
Giai đo nạTh t công đo nứ ự ạ
X lý b m tử ề ặ
- Làm s ch b m tạ ề ặ
- Kh d u nh aử ầ ự
- T y tr ngẩ ắ
- B ma tít b m tả ề ặ
Phun quét ch t phấ ủ
- L p l và đi n đ y l m chấ ỗ ề ầ ỗ ạ
- Nhu m màuộ
- Phun quét ch t li u lótấ ệ
- Phun quét ch t li u ph m tấ ệ ủ ặ
Ch nh s a màng trang s cỉ ử ứ - Mài
- Đánh bóng
Trang s c trong đó gi nguyên hoa văn chân th c c a g , th ngứ ữ ự ủ ỗ ườ
nh ng lo i g cây lá r ng có vân th đ p đ u dùng trang s c trong, nh ngữ ạ ỗ ộ ớ ẹ ề ứ ư
do màng ch t ph trong r t d hi n th nh ng khuy t t t c a g , do đó yêuấ ủ ấ ễ ể ị ữ ế ậ ủ ỗ
c u đ i v i ch t l ng c a g t ng đ i cao, đ c bi t là b m t c aầ ố ớ ấ ượ ủ ỗ ươ ố ặ ệ ề ặ ủ
nh ng ch trang s c là b ng ph ng, nh n bóng không đ l i v t mài và v tữ ỗ ứ ằ ẳ ẵ ể ạ ế ế
bào, các góc c nh c n ph i hoàn ch nh không b n t v , s n ph m cao c pạ ầ ả ỉ ị ứ ỡ ả ẩ ấ
c n ph i lo i b lông g .ầ ả ạ ỏ ỗ
Theo yêu c u c a ch t l ng trang s c, tình hu ng c a v t li u n nầ ủ ấ ượ ứ ố ủ ậ ệ ề
và ch t ph khác nhau, m i m t giai đo n có th bao g m m t ho c vàiấ ủ ỗ ộ ạ ể ồ ộ ặ
4
Khoa Ch bi n Lâm s nế ế ả
B môn Công ngh X – M cộ ệ ẻ ộ
công đo n, có công đo n c n ph i l p l i nhi u l n, th t c a m t sạ ạ ầ ả ặ ạ ề ầ ứ ự ủ ộ ố
công đo n cũng có th đi u ch nh.ạ ể ề ỉ
Bây gi chúng ta ti n hành th o lu n tác d ng và ph ng pháp ti nờ ế ả ậ ụ ươ ế
hành c a m t s công đo n này. N i dung c a các công đo n chu n bủ ộ ố ạ ộ ủ ạ ẩ ị
trang s c, ti n hành trang s c b m t cho s n ph m m c đ c trình bày ứ ế ứ ề ặ ả ẩ ộ ượ ở
b ng 1.1.ả
1.1. LÀM S CH B M TẠ Ề Ặ
M c đích c a làm s ch b m t là chu n b m t b m t phôi tr ng s nụ ủ ạ ề ặ ẩ ị ộ ề ặ ắ ả
ph m m c s ch, bóng đ trang s c, đ thu đ c ch t l ng trang s c t t,ẩ ộ ạ ể ứ ể ượ ấ ượ ứ ố
ti t ki m công s c, nguyên li u, bao g m làm s ch lông g , b i, kh d uế ệ ứ ệ ồ ạ ỗ ụ ử ầ
nh a.ự
B m t phôi tr ng s n ph m m c th ng dùng bào tinh và mài ti nề ặ ắ ả ẩ ộ ườ ế
hành ch nh s a b m t. ỉ ử ề ặ Khi trang s c trong su t, đ nh p nhô b m t c aứ ố ộ ấ ề ặ ủ
phôi tr ng ph i d i 30ắ ả ướ µm. Trên b m t g đã qua ch nh s a, v n t n t iề ặ ỗ ỉ ử ẫ ồ ạ
s i g đã b c t nh ng ch a hoàn toàn tách kh i b m t g , g i là "lôngợ ỗ ị ắ ư ư ỏ ề ặ ỗ ọ
g ", khi đ a dung d ch ch t màu lên làm cho g tr ng n r t m nh, lôngỗ ư ị ấ ỗ ươ ở ấ ạ
g v n n m ho c ép dính, mép c nh r n n t r t nh c a b m t g , mépỗ ố ằ ặ ạ ạ ứ ấ ỏ ủ ề ặ ỗ
c nh c a ng m ch thô….. b tr ng n và khô d ng đ ng lên, làm cho bạ ủ ố ạ ị ươ ở ự ứ ề
m t g b nh p nhô. Khi nhu m màu, dung d ch ch t màu s đ ng l i ặ ỗ ị ấ ộ ị ấ ẽ ọ ạ ở
lông g , g n mép c nh ng m ch g , làm cho màu s c không đ ng đ u.ỗ ầ ạ ố ạ ỗ ắ ồ ề
Khi l p đ y ng m ch, các ch t l p đ y bám dính vào lông g khó làmấ ầ ố ạ ấ ấ ầ ỗ
s ch, làm cho vân g m . Khi trang s c, màng trang s c b nh p nhô, gây raạ ỗ ờ ứ ứ ị ấ
l kim. Ngoài ta v t bào, s i b ép, b t g còn trong ng m ch, cũng s n iỗ ế ợ ị ộ ỗ ố ạ ẽ ổ
lên gây ra h u qu không t t t ng t .ậ ả ố ươ ự
Ph ng pháp lo i b lông g có m t s lo i sau đây: ươ ạ ỏ ỗ ộ ố ạ
Dùng n c nóng 40 - 50ướ 0C làm t b m t g , sau khi khô lông gướ ề ặ ỗ ỗ
d ng đ ng lên, sau đó dùng gi y nhám m n mài nh , lo i b lông g .ự ứ ấ ị ẹ ạ ỏ ỗ
Ph ng pháp này còn có th hi n rõ ch t th m keo; dùng dung d ch cánhươ ể ệ ấ ấ ị
5
