Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Kế Toán Chi Phí
Chương 1 Tổng quan kế toán chi phí
GV. ThS. Vũ Quốc Thông
Mục tiêu học tập
• Giải thích khái niệm kế toán chi phí và thông tin
của kế toán chi phí cung cấp.
• Trình bày vai trò của kế toán chi phí trong quá
trình quản trị doanh nghiệp.
• Giải thích ý nghĩa của thông tin kế toán chi phí.
• Trình bày các phương pháp tính giá thành sản phẩm trong các quy trình sản xuất của một doanh nghiệp.
2
1
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Nội dung
• Khái niệm về kế toán chi phí và thông tin cung cấp
của các lĩnh vực kế toán.
• Vai trò của kế toán chi phí trong quản trị doanh
nghiệp.
• Kế toán chi phí và các quyết định quản trị quản
trọng.
• Ý nghĩa của thông tin chi phí. • Các phương pháp giá thành trong các quy trình sản
xuất.
3
Khái niệm kế toán chi phí
Kế toán chi phí là một trong những bộ phận của hệ thống kế toán, liên quan đến việc ghi nhận, phân loại và tổng hợp chi phí của các đối tượng khác nhau để có thể cung cấp thông tin cho việc ra các quyết định bên trong và bên ngoài.
4
2
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Các lĩnh vực kế toán
Tập trung vào cung
• cấp thông tin cho đối tượng bên ngoài.
• Đo lường và báo cáo dữ liệu chủ yếu là tài chính thông qua BCTC.
• Cung cấp thông tin cho cả kế toán quản trị và kế toán tài chính. • Đo lường và báo cáo dữ liệu tài chính và phi tài chính cho KTTC và KTQT.
• Tập trung vào cung cấp thông tin cho đối tượng bên trong. • Đo lường và báo cáo thông tin tài chính và phi tài chính thông qua BCKTQT để nhà quản trị ra quyết định.
5
Kế toán tài chính Kế toán quản trị Kế toán chi phí
Các lĩnh vực kế toán
KẾ TOÁN
KẾ TOÁN TÀI CHÍNH
KẾ TOÁN CHI PHÍ
KẾ TOÁN QUẢN TRỊ
6
3
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Thông tin kế toán chi phí trên BCTC
7
Thông tin kế toán chi phí trên BCTC
8
4
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Thông tin kế toán chi phí trên BCTC
9
Thông tin kế toán chi phí trên báo cáo kế toán quản trị
Đvt. trđ
Tổng
Nước uống
Hàng tươi sống
Thực phẩm đóng hộp
Khoản mục
Doanh thu
26,450
70,020
40,330
136,800
Giá vốn hàng bán
20,000
50,000
30,000
100,000
Chi phí chai hoàn trả
400
-
-
-
Chi phí đặt hàng
1,200
2,800
1,200
5,200
Chi phí giao nhận
800
5,840
1,760
8,400
Chi phí quản lý kho
360
3,600
1,800
5,760
Chi phí dịch vụ khách hàng
840
7,360
2,040
10,240
Tổng chi phí
23,600
69,600
36,800
130,000
Lãi hoạt động
2,850
420
3,530
6,800
Tỷ lệ lãi
10.77%
0.60%
8.75%
4.97%
10
5
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Kế toán chi phí và quản trị doanh nghiệp
Quyết định quản trị
Hệ thống KTCP và KTQT
Ngân sách
Kế hoạch
i
Kiểm soát
Hệ thống KTCP và KTQT
ồ h n ả h P
Báo cáo việc thực hiện
Đánh giá việc thực hiện
11
Kế hoạch và kiểm soát
Kế hoạch là gì ?
12
Cài đặt mục tiêu Dự đoán kết quả Làm sao để đạt được mục tiêu
6
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Kế hoạch và kiểm soát
Kiểm soát là gì ?
Phát hiện nguyên nhân các chênh lệch
13
Thủ tục đo lường kết quả thực tế để so sánh với những tiêu chuẩn
Kế hoạch và kiểm soát
Ngân sách là gì ?
14
Sự phối hợp và thực hiện theo kế hoạch Chuyển hoá kế hoạch hành động thành số liệu định lượng
7
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Ví dụ 1
DN sản xuất sản phẩm A, trong kz thông tin về chi phí nguyên vật liệu trực tiếp để sản xuất sản phẩm A như sau: - Định mức chuẩn nguyên vật liệu X là 2kg/sp, đơn giá
mua định mức là 10.000 đ/kg.
- Định mức chuẩn nguyên vật liệu Y là 4kg/sp, đơn giá
mua định mức là 6.000 đ/kg.
Nếu DN dự kiến sản lượng sản xuất trong kz tới là 2.000 sp A thì chi phí nguyên vật liệu trực tiếp dự toán là bao nhiêu?
15
Kế hoạch và kiểm soát
Phản hồi là gì ?
Báo cáo việc thực hiện là gì ?
16
Những báo cáo trình bày kết quả thực tế so với ngân sách Nhà quản lý kiểm tra việc thực hiện ở quá khứ và hệ thống hoá toàn bộ các cách khác nhau để làm quyết định cho tương lai tốt hơn
8
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Ví dụ 2
Với thông tin ở ví dụ 1, kết quả sản xuất thực tế trong kz như nhau: - Lượng nguyên vật liệu X là 4.500 kg, đơn giá mua là
10.000 đ/kg.
- Lượng nguyên vật liệu Y là 7.800 kg, đơn giá mua là
6.000 đ/kg.
- Sản lượng sản xuất là 2.000 sp. Yêu cầu: hãy xác định chi phí NVLTT thực tế phát sinh và nhận xét.
17
Ví dụ 3
Ví dụ: hãy cho biết doanh nghiệp thực hiện hành động gì sau đây? - DN muốn sản lượng sản xuất trong kỳ tới tăng lên 20% so
với kỳ trước.
- Sản lượng sản xuất mục tiêu là 10.000 SP, nhà quản lý
muốn biết chi phí sản xuất dự tính trong kỳ tới là bao nhiêu. - Kế toán thiết kế các chứng từ, sổ để theo dõi chi phí thực tế
và so chúng với chi phí kế hoạch.
- Kế toán xác định chênh lệch giữa chi phí thực tế và chi phí
kế hoạch là 3.000.
- Sau khi tìm hiểu nguyên nhân lãng phí vật tư, DN tổ chức
khoá huấn luyện tay nghề cho công nhân.
18
9
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Kế toán chi phí và quá trình quản trị doanh nghiệp
Tập trung vào khách hàng
19
Các phân tích chuỗi giá trị Liên tục phát triển và các tiêu chuẩn Các nhân tố quan trọng: Chi phí và hiệu quả, Thời gian, chất lượng, sự đổi mới
Tập trung vào khách hàng
Các nhà quản lý luôn đối diện với những thay đổi, đó là tìm kiếm nguồn lực thích hợp để thoả mãn khách hàng từ đó thu hút khách hàng và giữ chân khách hàng
20
10
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Các phân tích chuỗi giá trị
• Phân tích các bộ phận chức năng trong chuỗi giá trị:tầm quan trọng và tạo ra giá trị.
21
• Hợp nhất và liên kết các nỗ lực của tất cả các bộ phận chức năng để gia tăng việc phát triển năng lực của mỗi đơn vị kinh doanh.
Các nhân tố quan trọng cho thành công
Những nhân tố này tác động trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển kinh tế của doanh nghiệp
22
Chi phí (Cost) – các doanh nghiệp liên tục gia tăng áp lực là cắt giảm chi phí Chất lượng (Quality) – các khách hàng luôn mong đợi chất lượng ngày càng cao
11
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Các nhân tố quan trọng cho thành công
Đổi mới (Innovation) – có một thừa nhận là liên tục đổi mới sản phẩm, dịch vụ là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp thành công liên tục.
23
Thời gian (Time) – các doanh nghiệp đặt dưới áp lực hoàn thành sản phẩm, dịch vụ nhanh hơn và giao hàng đúng hẹn.
Liên tục phát triển và các tiêu chuẩn
24
Liên tục phát triển được tạo ra bởi các đối thủ cạnh tranh và không có điểm kết thúc cho mức độ cao hơn về tiêu chuẩn ở bất cứ doanh nghiệp nào.
12
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Cuộc chiến Apple và Samsung, bao giờ mới kết thúc?
25
… 2012: Samsung Galaxy A3 vs Apple iPhone 4S 2015: Galaxy Note 5 vs iPhone 6 2016: Galaxy Note 7 vs iPhone 6s Plus …
Chuỗi giá trị
Chuỗi giá trị (value chain) là kết quả của các bộ phận chức năng mang lại tính hữu ích cho sản phẩm, dịch vụ.
26
Từ giá trị (value) được sử dụng vì tính hữu ích của sản phẩm, dịch vụ được gia tăng, vì vậy nó mang lại giá trị cho khách hàng.
13
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Chuỗi giá trị
R & D Nghiên cứu và phát triển
Design Thiết kế
Production Sản xuất
Kế toán chi phí và kế toán quản trị
Marketing Tiếp thị
Distribution Phân phối
Service Dịch vụ
27
Định giá bán cho điện thoại Iphone
28
14
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Chuỗi giá trị
Nghiên cứu và phát triển
29
Là quá trình được tiến hành để tạo ra và thử nghiệm thông qua những ý tưởng liên quan đến các sản phẩm, dịch vụ mới.
Chuỗi giá trị
Thiết kế
30
Đó là một kế hoạch chi tiết về thiết kế sản phẩm và thiết kế sản xuất.
15
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Chuỗi giá trị
Sản xuất
31
Đó là việc liên kết các nguồn lực để sản xuất ra một sản phẩm, dịch vụ.
Chuỗi giá trị
Tiếp thị Đây là cách mà các công ty quảng bá và bán sản phẩm hoặc dịch vụ của họ cho khách hàng hoặc khách hàng tiềm năng.
32
16
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Chuỗi giá trị
Phân phối
33
Quá trình giao sản phẩm, dịch vụ tới khách hàng
Chuỗi giá trị
Dịch vụ
34
Đó là các hoạt động phục vụ sau bán hàng dành cho các khách hàng
17
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Ví dụ 4
Ví dụ: hãy cho biết doanh nghiệp thực hiện hành động sau sẽ ảnh hưởng đến chuỗi giá trị (bộ phận chức năng) nào? - DN yêu cầu tinh giản kiểu dáng của sản phẩm để cho chi
phí sản phẩm thấp hơn.
- DN sản xuất sản phẩm mới thì cần nhiều chuyên gia nghiên
cứu và chi phí khá cao, liệu thị trường có chấp nhận.
- Bộ phận sản xuất phải tiết kiệm vật tư hơn nữa để chi phí
thực tế thấp hơn chi phí kế hoạch.
- Chi phí quảng cáo cho sản phẩm mới khá cao, có nên tính
cho các sản phẩm truyền thống.
- DN phân tích chi phí hỗ trợ sử dụng sản phẩm để phân bổ
chi phí cho các dòng sản phẩm.
35
Ý nghĩa thông tin chi phí
• Đánh giá hàng tồn kho và giá vốn hàng bán trên BCTC. • Giúp doanh nghiệp ra các quyết định liên quan đến giá bán. • Kiểm soát chi phí và cắt giảm chi phí. • Kiểm soát các hoạt động trong quá trình sản xuất kinh
doanh.
• Đánh giá việc thực hiện của các bộ phận, trung tâm, cá
nhân trong doanh nghiệp.
• Đánh giá khả năng sinh lời của sản phẩm, dòng sản phẩm
trong ngắn hạn và dài hạn. • Các quyết định quản trị khác.
36
18
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Ý nghĩa thông tin chi phí
37
Ví dụ 5
• Đánh giá hàng tồn kho và giá vốn hàng
bán trên BCTC.
38
DN sản xuất sản phẩm A, trong kz chi phí phát sinh như sau: - Chi phí NVLTT là 100 triệu đồng - Chi phí nhân công trực tiếp là 40 triệu đồng - Chi phí sản xuất chung là 20 triệu đồng - Chi phí bán hàng là 10 triệu đồng - Chi phí quản lý doanh nghiệp là 20 triệu đồng Số lượng sản xuất là 1.000 sp, DN tiêu thụ được 70% giá trị sản phẩm đã sản xuất. DN sản xuất không có sản phẩm dở dang đầu kz và cuối kz, Yêu cầu: hãy xác định giá trị hàng tồn kho cuối kz và giá vốn hàng bán trên BCTC.
19
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Ví dụ 6
• Ra các quyết định liên quan đến giá bán.
Với thông tin đã cho ở ví dụ 5, và không có khoản chi phí nào khác. DN muốn lợi nhuận mỗi sản phẩm là 20.000 đ/sp. Yêu cầu: hãy cho biết giá bán sản phẩm khoảng bao nhiêu để có lời.
39
Ví dụ 7
• Đánh giá việc thực hiện của các bộ phận,
trung tâm, cá nhân trong doanh nghiệp. Tại công ty sản xuất có hai bộ phận A và B, trong kz có thông tin sau: - Doanh thu của bộ phận A là 100 triệu đồng - Doanh thu của bộ phận B là 200 triệu đồng - Chi phí của bộ phận A là 60 triệu đồng - Chi phí của bộ phận B là 120 triệu đồng - Chi phí chung của hai bộ phận là 60 triệu đồng Nhà quản lý bộ phận A và B thoả thuận phân bổ chi phí chung theo doanh thu. Yêu cầu: tính lợi nhuận của từng bộ phận
40
20
Vũ Quốc Thông 27/06/2017
Các hệ thống kế toán chi phí
• Hệ thống kế toán chi phí theo công việc
(theo đơn đặt hàng);
• Hệ thống kế toán chi phí theo quá trình (theo
sản phẩm công nghiệp).
41
Tài liệu học tập
• Chương 1 – sách “Kế toán Chi Phí” ĐH Kinh
Tế TP. HCM
Improving Costing
• Evaluating and
in Organizations – IFAC, 2009 / Figure 1 p.7 / 42
• Evaluating the Costing Journey: A Costing Levels Continuum Maturity Model – IFAC, 2013 / levels of costing p.7 / 30
• Bài tập do GV giao
42
21

