TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
KHOA SƯ PHẠM
BÙI THỊ TÂM
BÀI GIẢNG
NHẬP MÔN GIÁO DỤC TIỂU HỌC
Đăk Lăk, Năm 2024
MỤC LỤC
BẢNG CHỮ VIẾT TẮT ............................................................................................. 4
CHƯƠNG 1. NGÀNH SƯ PHẠM VÀ HỆ THỐNG GIÁO DỤC VIỆT NAM ........ 5
1.1. Khái quát về ngành sư phạm ................................................................................ 5
1.1.1. Khái niệm và vai trò của ngành sư phạm .......................................................... 5
1.1.2. Đặc điểm của lao động sư phạm ....................................................................... 7
1.1.3. Một số thuyết cơ bản về sư phạm...................................................................... 7
1.1.4. Mô hình đào tạo sư phạm ................................................................................ 14
1.2. Hệ thống giáo dục Việt Nam .............................................................................. 20
1.2.1. Khái quát về hệ thống giáo dục quốc dân ....................................................... 20
1.2.2. Trường phổ thông ............................................................................................ 24
1.3. Chương trình giáo dục phổ thông....................................................................... 29
1.3.1. Khái quát các cuộc cải cách và đổi mới giáo dục ở Việt Nam ....................... 29
1.3.2. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 .......................................................... 34
TÓM TẮT CHƯƠNG 1 ............................................................................................ 42
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 1 .............................................................................. 43
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHƯƠNG 1 ................................................................... 43
CHƯƠNG 2. VAI TRÒ VÀ CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN PHỔ THÔNG ......... 44
2.1. Vị trí, vai trò, nhiệm vụ và quyền của giáo viên phổ thông ............................... 44
2.2.1. Vị trí, vai trò của giáo viên phổ thông ............................................................ 44
2.1.2. Nhiệm vụ và quyền của giáo viên phổ thông .................................................. 45
2.2. Chuẩn nghề nghiệp của giáo viên phổ thông ..................................................... 48
2.2.1. Phẩm chất giáo viên phổ thông ....................................................................... 48
2.2.2. Năng lực của giáo viên phổ thông ................................................................... 50
2.2.2.3. Phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội ........................ 60
2.3. Một số phương thức học tập ở bậc đại học ........................................................ 61
2.3.1. Xác định mục tiêu và phong cách sư phạm của bản thân ............................... 61
2.3.2. Phương thức học tập chung ở đại học ............................................................. 63
2.3.3. Phương thức học tập đặc thù của ngành sư phạm ........................................... 68
TÓM TẮT CHƯƠNG 2 ............................................................................................ 72
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 2 .............................................................................. 73
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHƯƠNG 2 ................................................................... 74
3.1. Giới thiệu về trường Đại học Tây Nguyên ......................................................... 75
3.2. Giới thiệu về Khoa Sư phạm .............................................................................. 77
3.3. Giới thiệu về Bộ môn Giáo dục tiểu học ............................................................ 78
3.4. Chương trình đào tạo giáo viên tiểu học ở Trường Đại học Tây Nguyên ......... 79
3.4.1. Mục tiêu và chuẩn đầu ra chương trình Giáo dục tiểu học và giáo dục tiểu học
tiếng Jrai .................................................................................................................... 79
3.4.2. Chuẩn đầu ra .................................................................................................... 80
3.4.3. Khung Chương trình ....................................................................................... 82
3.4.4. Vị trí việc làm và cơ hội nghề nghiệp ............................................................. 88
BÀI TẬP CHƯƠNG 3 .............................................................................................. 89
TÀI LIỆU THAM KHẢO CHƯƠNG 3 ................................................................... 89
BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
- CCGD:
Cải cách giáo dục
- CNTT:
Công nghệ thông tin
- CT:
Chương trình
- CT GDPT:
Chương trình giáo dục phổ thông
- GD:
Giáo dục
- GD&ĐT:
Giáo dục và đào tạo
- GDPT:
Giáo dục phổ thông
- GV TH:
Giáo viên tiểu học
- GV THCS:
Giáo viên trung học cơ sở
- GVPT:
Giáo viên phổ thông
- GV:
Giáo viên
- HS:
Học sinh
- SGK:
Sách giáo khoa
- PPDH:
Phương pháp dạy học
- TCM:
Tổ chuyên môn
- THCS:
Trung học cơ sở
- THPT:
Trung học phổ thông
CHƯƠNG 1. NGÀNH SƯ PHẠM VÀ HỆ THỐNG GIÁO DỤC VIỆT NAM
Sau khi học xong chương 1, sinh viên có khả năng:
- Trình bày được khái niệm và vai trò của ngành sư phạm.
- Nhận diện được các đặc điểm của lao động sư phạm, một số thuyết cơ bản về sư
phạm.
- Trình bày được một số mô hình đào tạo sư phạm trên thế giới và ở Việt Nam.
- Trình bày khái quát được hệ thống giáo dục quốc dân, vai trò, cơ cấu và chức năng,
nhiệm vụ của trường phổ thông.
- Khái quát được các cuộc cải cách và đổi mới giáo dục ở Việt Nam.
- Phân tích được mục tiêu, yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực; phương pháp
dạy học và đánh giá kết quả người học trong Chương trình giáo dục phổ thông năm
2018.
1.1. Khái quát về ngành sư phạm
1.1.1. Khái niệm và vai trò của ngành sư phạm
1.1.1.1. Khái niệm sư phạm
Ở phương Tây, thuật ngữ pedagogy bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là
“nghệ thuật dạy trẻ”, trong đó thành tố “paidos” là đứa trẻ và “agogos” có nghĩa là
người dẫn dắt, hướng dẫn. Về sau, khái niệm paidagogos nhằm chỉ những người làm
nghề dạy học, nghiêm khắc, thông thái và tận tâm.
Ở phương Đông, thuật ngữ “sư phạm” nhằm chỉ người thầy mẫu mực, khuôn
phép, là tấm gương cho học trò. Theo Từ điển tiếng Việt (2005), sư phạm là “khoa
học về giảng dạy và giáo dục trong nhà trường”.
Như vậy, sư phạm (pedagogy) là một thuật ngữ liên quan đến phương pháp và
cách thức giảng dạy của giáo viên bao gồm cả lý thuyết và thực hành. Với tư cách là
một ngành khoa học, sư phạm nghiên cứu về cách thức truyền đạt kiến thức và kỹ
năng trong một bối cảnh giáo dục và xem xét các tương tác diễn ra trong quá trình
học. Giữa các lý thuyết và thực hành sư phạm sẽ có điểm tương đồng và khác biệt vì
chúng phản ánh các bối cảnh xã hội, chính trị và văn hóa khác nhau.
Sư phạm còn được mô tả là hoạt động giảng dạy mang tính chuẩn mực. Phong
cách (nghệ thuật) sư phạm được hình thành bởi niềm tin và quan điểm giảng dạy của
một nhà giáo dục. Ở đó, phương pháp sư phạm mà giáo viên áp dụng giúp họ định
hình hành động, những phán đoán và các chiến lược giảng dạy khác bằng cách xem
xét các lý thuyết về học tập, sự hiểu biết và nhu cầu của người học cũng như nguồn
gốc và sở thích của từng cá nhân học sinh.