intTypePromotion=1

Bài giảng Phương pháp nghiên cứu khoa học - Bài 5: Phương pháp phân tích và khẳng định vấn đề nghiên cứu

Chia sẻ: Nguyễn Bình Minh | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:6

0
81
lượt xem
9
download

Bài giảng Phương pháp nghiên cứu khoa học - Bài 5: Phương pháp phân tích và khẳng định vấn đề nghiên cứu

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài giảng Phương pháp nghiên cứu khoa học - Bài 5: Phương pháp phân tích và khẳng định vấn đề nghiên cứu cung cấp các kiến thức giúp người học có thể phân tích một vấn đề và các yếu tố ảnh hưởng đến nó, viết phần đặt vấn đề cho đề cương nghiên cứu mà mình sẽ phải xây dựng.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Phương pháp nghiên cứu khoa học - Bài 5: Phương pháp phân tích và khẳng định vấn đề nghiên cứu

  1. Phương pháp phân tích và khẳng định vấn đề nghiên cứu Mục tiêu Sau khi hoàn tất buổi tập huấn các hội thảo viên có thể: 1. Phân tích một vấn đề và các yếu tố ảnh hưởng đến nó 2. Viết phần đặt vấn đề cho đề cương nghiên cứu mà mình sẽ phải xây dựng Phân tích vấn đề Phân tích vấn đề  là công việc xác định vấn đề  cốt lõi từ  vấn đề  nghiên cứu và xác   định các yếu tố ảnh hưởng đến vấn đề cốt lõi đó. Thí dụ: một bác sĩ hồi sức cấp cứu nhận xét tỉ lệ  tử vong ở những bệnh nhân hôn mê  do đái tháo đường là rất cao do không xác định được phác đồ điều trị phù hợp cho các   bệnh nhân này. Vấn đề  này có thể  do nhiều vấn đề  nhỏ  khác nhau như: tăng áp lực  thẩm thấu, nhiễm toan chuyển hóa, do mất nước, do ổ nhiễm trùng tiềm ẩn, do bệnh  nền, v.v. Giả sử người bác sĩ xác định nhiễm toan chuyển hóa là nguyên nhân chủ yếu   của tử  vong  ở các bệnh nhân hôn mê đái tháo đường và ông ta liệt kê các các yếu tố  ảnh hưởng đến toan chuyển hóa thì đây là việc phân tích vấn đề Bước này có thể đơn giản hay phức tạp tùy theo mức độ  hiểu biết về vấn đề  nghiên   cứu của nhà nghiên cứu. Việc phân tích vấn đề nhằm các mục đích: 1. Cho phép các thành viên nghiên cứu chia xẻ kiến thức về vấn đề nghiên cứu 2. Làm rõ vấn đề nghiên cứu và các yếu tố ảnh hưởng đến nó 3. Làm thuận lợi hơn việc quyết định về phạm vi và trọng tâm của nghiên cứu Các bước để phân tích vấn đề Bước 1: Làm rõ các quan điểm của các nhà quản lí, nhân viên y tế  và nhà  nghiên cứu có liên quan đến vấn đề. Điều này là cần thiết bởi vì đôi khi quan  điểm của nhà quản lí không thể  hiện một cách rõ ràng mà chỉ  có thể  là "Vấn   đề chăm có bệnh nhân tiểu đường cần phải xem lại". Do vậy nó cần được làm   rõ Bước 2: Chuyên biệt và mô tả  vấn đề  cốt lõi, bao gồm bản chất của vấn đề,  phân bố của vấn đề và quy mô và mức độ trầm trọng của vấn đề cốt lõi Bước 3: Phân tích vấn đề: các yếu tố góp phần vào vấn đề và cần làm sáng tỏ  mối quan hệ giữa vấn đề và yếu tố góp phần. Bước này được chia làm 4 bước  nhỏ: ­ Viết ra vấn đề cốt lõi ở giữa tờ giấy ­ Động não để tìm ra các yếu tố có ảnh hưởng đến vấn đề ­ Xác định thêm các yếu tố góp phần vào vấn đề ­ Phân các yếu tố có liên quan thành các nhóm: kinh tế  xã hội, dịch vụ  y tế và   các yếu tố bệnh tật. Bước 1: Làm rõ quan điểm của nhà nghiên cứu, nhân viên y tế và nhà lãnh đạo
  2. ­ Đôi khi quan điểm của nhà lãnh đạo được phát biểu chưa rõ ràng thí dụ như : “Cần  xem   xét   lại   việc   chăm   sóc   bệnh   nhân   tiểu   đường”;   “Cần   nghiên   cứu   vấn   đề   bỏ  tuyến”, “Khảo sát vấn đề  điều trị  DOTS”. Khi đó chúng ta cần thảo luận và khẳng   định dưới dạng vấn đề là khoảng cách giữa “hiện tại” và “điều mong muốn” ­ khi vấn đề dưới dạng trình bày rõ ràng,  vấn đề trở thành nhiều vấn đề nhỏ: Tỉ lệ chữa khỏi ở bệnh nhân điều trị bằng DOTS thấp Nhân viên y tế không đảm bảo đúng chức năng giám sát Bệnh nhân không tuân thủ lịch điều trị Bệnh nhân tiểu đường và thân nhân không có nhận thức đủ  về  tiểu đường và   tự chăm sóc trong tiểu đường Bệnh nhân tiểu đường có biến chứng cao Bệnh nhân tiểu đường ít dung nạp với điều trị Tỉ lệ tái nhập viện cao trong những bệnh nhân tiểu đường Bước 2:  ­ chọn vấn đề cốt lõi từ các vấn đề nhỏ Bệnh nhân tiểu đường có biến chứng cao Tỉ lệ tái nhập viện cao trong những bệnh nhân tiểu đường  ­ Mô tả vấn đề cốt lõi theo: Bản chất: sự khác biệt về “hiện tại” và “mong muốn” Phân bố của vấn đề: Con người, thời gian, nơi chốn Tầm cỡ và độ trầm trọng của vấn đề: quy mô của vấn đề, độ  trầm trọng của   vấn đề, hậu quả vấn đề Bước 3: ­ Xác định yếu tố góp phần tạo ra vấn đề và mối quan hệ giữa vấn đề và vấn đề  góp   phần Sử dụng sơ đồ cây vấn đề, trong đó vấn đề được đặt ở giữa và các yếu tố ảnh hưởng  và góp phần được đặt chung quanh và hướng mũi tên thể  hiện sự  tác động. Vấn đề  thường được vẽ với 2 đường viền để phân biệt với các yếu tố ảnh hưởng. Yeáu toá Vaán ñeà Yeáu toá \ Quá trình này bao gồm các bước sau: Bước 3.1: Viết vấn đề cốt lõi ở giữa Bước 3.2: tìm ra các yếu tố ảnh hưởng
  3. Khoâng coù ñieàu trò taïi cô sôû Beänh nhaân Tæ leä taùi nhaäp khoâng dung vieän do beänh tieåu naïp ñieàu trò ñöôøng cao Tæ leä bieán Tæ leä bieán chöùng cao chöùng cao Bước 3.3: Tiếp tục tìm ra các yếu tố ảnh hưởng và góp phần sao cho các yếu  tố này là yếu tố có thể thay đổi. Ở dưới là một số cây vấn đề của vấn đề lao  phổi và tăng huyết áp. Tæ leä boû trò ôû Nhöõng yeáu toá beänh nhaân lao dòch vuï khaùc phoåi cao Nhöõng yeáu BN khoâng toá caù nhaân hieåu söï caàn vaø xaõ hoäi thieát Khoâng ñuû Khoâng tö taøi lieäu ñeå vaán cho BN GDSK Lao Thieáu hieåu bieát Nhaân vieân veà caûm nhaän Khoâng ñuû khoâng huaán cuûa BN Lao veà nhaân vieân luyeän lao phoåi
  4. Phoøng khaùm xa Tính phuïc vuï: Ñoä naëng Ñaùp öùng - Giôø môû cöûa - Ñôïi laâu cuûa beänh vôùi ñieàu trò Kieán thöùc keùm Ñieàu trò veà nguyeân thuoác nam nhaân vaø haäu Tæ leä boû trò ôû quaû beänh Chaát löôïng beänh nhaân lao dòch vuï keùm phoåi cao BN khoâng hieåu söï caàn thieát phaûi ñieàu trò Tham vaán khoâng ñuû Tuoåi; Giôùi; - Khoâng ñuû nhaân vieân Giaùo duïc - Khoâng ñuû huaán luyeän - Thieáu hieåu bieát veà beänh nhaân lao Thieáu söï hoã - Khoâng ñuû taøi lieäu Caáu truùc trôï töø gia gia ñình - Thieáu giaùm saùt ñìnhï - Phaùc ñoà khoâng thích hôïp - Höôùng daãn khoâng thích hôïp Thieáu söï hoã Ngheà trôï chuû lao nghieäp ñoäng Huùt thuoác laù Dò daïng Uoáng röôïu maïch Roái loaïn ñöôøng huyeát Tai bieán maïch maùu Beänh tim Vaän ñoäng naõo haøng ngaøy Taêng huyeát Khoâng tuaân aùp thuû ñieàu trò Beùo phì Roái loaïn lipid maùu Löôïng muoái tieâu thuï Dòch vuï y teá Cheá ñoä aên chöa toát Khoâng hieåu bieát veà CHA Khoâng coù giaùo duïc söùc Beänh nhaân khoeû khoâng bieát soá ño HA Bước 3.4: Sắp xếp các yếu tố thành các nhóm lớn và xây dựng sơ đồ:
  5. Yếu tố  kinh tế  xã hội: Gồm tuổi, giới, học vấn, nghề nghiệp, kiến thức cộng đồng,  các loại hình điều trị ở cộng đồng, thái độ với các loại hình điều trị Yếu tố dịch vụ y tế: tính có được và tiếp cận được của dịch vụ, quản lí dịch vụ y tế,   chất lượng cơ sở y tế Yếu tố  y sinh: độ  trầm trọng của bệnh tật, đáp  ứng với điều trị, hiện tượng kháng   thuốc, độc lực vi khuẩn Chú ý:  ­ Nếu bản chất nghiên cứu là mô tả, sơ đồ phân tích không tìm kiếm nguyên nhân của  vấn đề ­ Thí dụ  nếu chúng ta muốn nghiên cứu kiến thức, thái độ, hành vi của học sinh về  giun sán để xây dựng tài liệu giáo dục sức khoẻ ở trường học. Có 2 sơ đồ: – Những yếu tố KAP gây nên bệnh giun sán – Những yếu tố góp phần vào sự phát triển KAP ở thanh thiếu niên Xác định phạm vi và trọng tâm của nghiên cứu Sau khi phân tích vấn đề, cần phải xem xét lại trọng tâm và phạm vi của đề tài. Việc  xác định phạm vi và trọng tâm của đề tài phụ thuộc vào 1. Tính hữu dụng thông tin (thông tin về  các yếu tố  góp phần): Thông tin nào   khi được thu thập để giải quyết vấn đề sẽ giúp giải quyết vấn đề y  tế và cải   thiện chăm sóc y tế? Thông tin này cần thiết cho ai? Thông tin sẽ  giải quyết  đến các yếu tố nào của vấn đề? 2. Tính khả  thi: Có thể  thu thập được những thông tin nào trong thời gian dự  định dành để thực hiện nghiên cứu? 3. tính lập lại: Có thông tin nào liên quan đến các yếu tố trong sơ đồ đã có rồi?  vấn đề nào của thông tin cần được nghiên cứu thêm. Lưu ý:  ­ Cần tham khảo tài liệu hoặc hỏi ý kiến chuyên gia để xác định trọng tâm và phạm vi   của nghiên cứu ­ Nếu chưa rõ sự  liên hệ  và tầm quan trọng của các yếu tố  góp phần, khi xác định  phạm vi nghiên cứu dễ có nguy cơ bỏ qua những yếu tố góp phần quan trọng nhất. ­ Để rõ mối liên hệ và tầm quan trọng của các yếu tố  góp phần, sử dụng nghiên cứu   thăm dò nhằm phát hiện tối đa những yếu tố  có liên quan bằng cách nghiên cứu một  số ít đối tượng. Xây dựng phần đặt vấn đề Phần đầu tiên trong một đề cương nghiên cứu là phần đặt vấn đề. Phần này hết sức   quan trọng bởi vì nó đặt nền tảng cho sự  xây dựng tiếp theo của  đề  cương nghiên   cứu, giúp tìm kiếm thông tin và báo cáo từ các nghiên cứu khác để có thể tham khảo và  cho phép chỉ ra một cách có hệ thống tại sao vấn đề này được nghiên cứu và chúng ta  có thể gặt hái gì từ kết quả nghiên cứu. Điều này là rất quan trọng khi chúng ta trình 
  6. bày nghiên cứu của chúng ta cho các thành viên của cộng đồng và các nhân viên, cán   bộ và lãnh đạo ngành y tế. Các thông tin cần thiết trong phần đặt vấn đề 1. Mô tả ngắn gọn về đặc điểm kinh tế xã hội, văn hoá , tình trạng sức khoẻ và y tế  của địa phương có liên quan đến vấn đề nghiên cứu. 2. Mô tả  về  bản chất của vấn đề  (sự  khác biệt giữa thực tiễn và điều mong muốn)  nếu vấn đề còn chưa rõ. 3. Phân tích các yếu tố chính ảnh hưởng đến vấn đề 4. Mô tả các giải pháp đã được sử dụng trước đây hoặc kết quả các nghiên cứu trước   và nêu rõ lí do tại sao cần giải pháp mới hay cần một nghiên cứu mới 5. Mô tả loại thông tin hi vọng sẽ có được từ nghiên cứu và thông tin này sẽ giúp giải   quyết vấn đề này như thế nào hay giúp trả lời câu hỏi nghiên cứu như thế nào? 6. Nếu cần thiết cần nêu ra định nghĩa của những khái niệm quan trọng của nghiên  cứu.
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2