Bài giảng Quản trị rủi ro: Chương 2 - TS. Ngô Quang Huân

Trong bối cảnh kinh doanh ngày càng phức tạp và biến động, việc nhận dạng rủi ro đóng vai trò nền tảng và tối quan trọng trong mọi chiến lược quản trị rủi ro hiệu quả của tổ chức. Chương này trình bày một cái nhìn tổng quan về quá trình này, nhằm cung cấp cho người đọc những kiến thức cơ bản để đánh giá rủi ro một cách có hệ thống. Nó sẽ làm rõ các khái niệm cốt lõi như tổn thất, hiểm họa và nguy cơ rủi ro, đồng thời giải thích sự khác biệt giữa phân tích hiểm họa và phân tích tổn thất, cũng như tầm quan trọng của việc đo lường các nguy cơ rủi ro và chi phí liên quan. Mục tiêu là trang bị năng lực để các nhà quản trị có thể chủ động xác định, phân tích và chuẩn bị đối phó với những thách thức tiềm ẩn.

Sinh viên ngành Quản trị Kinh doanh, chuyên viên quản lý rủi ro, và các nhà quản trị doanh nghiệp quan tâm đến việc nhận diện và đánh giá rủi ro.

Tài liệu này đi sâu vào khái niệm nhận dạng rủi ro, định nghĩa đây là một quá trình xác định liên tục và có hệ thống các rủi ro và bất định mà một tổ chức có thể đối mặt. Nó phân loại rõ ràng các khái niệm then chốt như nguồn rủi ro (yếu tố góp phần tạo ra kết quả tiêu cực hoặc tích cực), yếu tố mạo hiểm (nguyên nhân tổn thất), hiểm họa (điều kiện làm tăng khả năng tổn thất) và nguy cơ rủi ro (đối tượng chịu ảnh hưởng). Tài liệu trình bày chi tiết bảy nguồn rủi ro chính bao gồm môi trường vật chất, văn hóa - xã hội, chính trị, luật pháp, hoạt động, kinh tế và vấn đề nhận thức, nhấn mạnh tính đa dạng và phức tạp của các mối đe dọa tiềm tàng. Đồng thời, ba loại nguy cơ rủi ro chính cũng được phân tích: nguy cơ về tài sản, trách nhiệm pháp lý và nguồn nhân lực, cung cấp cái nhìn toàn diện về các khía cạnh tổn thất khác nhau. Để thực hiện quá trình nhận dạng rủi ro hiệu quả, tài liệu giới thiệu một loạt phương pháp nhận dạng rủi ro cụ thể. Các phương pháp này bao gồm việc thiết lập bảng kê (như danh sách 10 điều tồi tệ nhất có thể xảy ra), phân tích tài chính, phân tích công nghệ, thanh tra hiện trường, tham khảo ý kiến chuyên gia, phân tích các tổn thất đã xảy ra và phân tích các hợp đồng. Mỗi phương pháp được giải thích về mục đích và cách thức triển khai, từ đó giúp các nhà quản trị rủi ro xây dựng một khung khổ toàn diện để xác định và đánh giá rủi ro trong mọi lĩnh vực hoạt động của một tổ chức. Việc áp dụng các phương pháp này không chỉ giúp phòng ngừa mà còn tối ưu hóa phản ứng trước các sự kiện bất ngờ, nâng cao khả năng thích ứng và phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh đầy thách thức.