Bài giảng Tài chính doanh nghiệp: Chương 6 - ThS. Võ Thiên Trang

Trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp, việc xây dựng một cơ cấu vốn hiệu quả là yếu tố then chốt quyết định đến sự thành công và bền vững của một tổ chức. Cơ cấu vốn, hay cấu trúc vốn, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sử dụng vốn của doanh nghiệp mà còn tác động mạnh mẽ đến giá trị doanh nghiệp và rủi ro tài chính. Nghiên cứu về các lý thuyết cơ cấu vốn trở nên cấp thiết để nhà quản trị có thể đưa ra các quyết định tài trợ tối ưu, cân bằng giữa lợi nhuận và rủi ro, từ đó tối đa hóa giá trị cho cổ đông. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về các quan điểm và lý thuyết quan trọng trong việc xác định cơ cấu vốn.

Sinh viên chuyên ngành tài chính, ngân hàng, kế toán; các nhà quản lý doanh nghiệp, chuyên viên phân tích tài chính; và những ai quan tâm đến lĩnh vực tài chính doanh nghiệp và quản trị vốn.

Tài liệu này tập trung vào phân tích sâu rộng về các lý thuyết cơ cấu vốn, bắt đầu bằng định nghĩa cơ bản và các chỉ tiêu đo lường như tỷ số nợ, tỷ số vốn chủ sở hữu. Phần 6.1 giới thiệu tổng quan về cơ cấu vốn, bao gồm công thức xác định giá trị thị trường của doanh nghiệp và cách các yếu tố tác động đến chi phí vốn bình quân (WACC), đồng thời nhấn mạnh vai trò của quản trị doanh nghiệp trong việc thiết lập cơ cấu vốn hợp lý nhằm giảm chi phí và gia tăng giá trị. Tiếp theo, tài liệu đi sâu vào các lý thuyết trọng tâm, bao gồm Quan điểm truyền thống, Lý thuyết M&M (Modigliani & Miller), Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn (Trade-off Theory) và Lý thuyết ưu tiên trong lựa chọn nguồn tài trợ (Pecking Order Theory).

Cụ thể, Quan điểm truyền thống giả định thị trường tài chính không hoàn hảo và sự tồn tại của thuế, rủi ro kiệt quệ tài chính. Theo quan điểm này, có một cơ cấu vốn tối ưu giúp tối thiểu hóa WACC và tối đa hóa giá trị doanh nghiệp, do sự cân bằng giữa lợi ích tiết kiệm thuế từ nợ và chi phí rủi ro gia tăng. Lý thuyết M&M, một trong những nền tảng của tài chính hiện đại, được trình bày trong cả môi trường không thuế (1958) và có thuế (1963), dựa trên các giả định về thị trường tài chính hoàn hảo, tập trung vào mối quan hệ giữa cơ cấu vốn, giá trị doanh nghiệp và chi phí sử dụng vốn. Mặc dù các giả định ban đầu có phần lý tưởng, các lý thuyết này cung cấp khuôn khổ vững chắc để hiểu về cơ cấu vốn, giúp các nhà quản lý tài chính đưa ra quyết định tối ưu hóa nguồn tài trợ để nâng cao hiệu quả hoạt động và giá trị của doanh nghiệp.