TỔ CHỨC VÀ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG 3 TC (36,9)

Bộ môn: KINH TẾ NGUỒN NHÂN LỰC

Mở đầu

- Học phần học trước: QTNL căn bản

- Vị trí HP: thuộc khối kiến thức ngành trong chương trình đào

tạo ngành QTNL

- Mục tiêu: Trang bị cho người học kiến thức cơ bản về TCLĐ

biên LĐ trong DN nói chung và DNTM nói riêng. Trang bị cho người

trong DN, định mức LĐ và xác định định mức LĐ và vấn đề định

học kỹ năng thực hành TCLĐ, xác định ĐMLĐ và định biên LĐ.

NỘI DUNG

Chương 1: Tổng quan về tổ chức và định mức lao động

Chương 2: Tổ chức lao động trong doanh nghiệp

Chương 3: Định mức lao động trong doanh nghiệp

Chương 4: Định mức lao động trong các loại hình tổ chức lao động

Chương 5: Tổ chức và định mức lao động thương

TÀI LIỆU THAM KHẢO

TLTK bắt buộc:

[1] Nguyễn Vân Điềm, Nguyễn Ngọc Quân (2007), Giáo trình quản trị nhân lực,

NXB Kinh tế Quốc dân, Hà Nội.

[2] Nguyễn Tiệp (2008), Định mức lao động (Tập I và II), NXB Lao động – Xã

hội, Hà Nội.

[3] Nguyễn Tiệp (2007), Tổ chức lao động, NXB Lao động – Xã hội, Hà Nội. [4] Lloyd L. Byars và Leslie W. Rue (2004), Human ressources management, tái

bản lần 7, NXB Mc Graw Hill

TLTK khuyến khích (Websites):

[5] Luis R.Gómez – Mejía – David. Balkin – Robert L.Cardy (2007), Managing

human ressource, NXB Vangonotes.

[6] Trường Đại học KTQD (1994), Tổ chức lao động khoa học (Tập I và II), Hà

Nội.

[7] Trang web http://www.hrlink.vn

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC VÀ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG

1.1 Tổ chức lao động 1.1.1. Khái niệm về tổ chức lao động

Người lao động

Đối tượng lao động

Công cụ lao động

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC VÀ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG

Mục đích

Nhiệm vụ

• Đảm bảo tính khoa học • An toàn, phát triển toàn diện • Củng cố mối quan hệ lao

• Về kinh tế • Về tâm sinh lý • Về xã hội

động

1.1.2. Mục đích và nhiệm vụ của tổ chức lao động

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC VÀ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG

Khoa học

Tiết kiệm

Tương hỗ

Đồng bộ

Huy động

Kế hoạch

1.1.3. Các nguyên tắc của tổ chức lao động

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC VÀ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG

1.1.4. Các hình thức cơ bản của tổ chức lao động:

TCLĐ theo Taylor

Một số hình thức mới

TCLĐ theo những người kế tục Taylor

1.1.5 Những nội dung cơ bản của tổ chức lao động

Tổ chức và phục vụ nơi làm việc

Phân công và hiệp tác lao động

Xác định mức lao động khoa học, hợp lý

Tạo điều kiện thuận lợi và chế độ nghỉ ngơi

Hoàn thiện các hình thức kích thích lợi ích

Tăng cường kỷ luật lao động

1.2 Định mức lao động

Khái niệm định mức lao động

Vai trò của định mức lao động

Nguyên tắc xây dựng định mức lao động

Phân loại mức lao động

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC VÀ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG

1.2. Định mức lao động 1.2.3. Nguyên tắc xây dựng định mức lao động

- ĐMLĐ tổng hợp phải hoàn thành từ định mức nguyên công - Tính định mức lao động phải dựa tiêu chuẩn, kinh nghiệm, qui

định của nhà nước

- Phải điều chỉnh khi công nghệ kĩ thuật, điều kiện làm việc thay đổi - Thử nghiệm 3 tháng rồi sau đó hoàn thiện và ban hành. - Phải do hội đồng định mức lao động xây dựng

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC VÀ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG

Theo đối tượng

Theo hình thức

Theo phạm vi

Theo hình thức phản ánh chi phí

Theo phương pháp

• Mức lao động cá

• Mức phân tích

nhân

khảo sát

• Mức lao động

• Mức phân tích

• Mức chi tiết • Mức mở rộng • Mức lao động

tập thể

tính toán

• Mức lao động thống nhất • Mức cơ sở • Mức mẫu

• Mức thời gian • Mức phục vụ • Mức biên chế • Mức nghiệp vụ

cho một đơn vị sản phẩm

• Mức thống kê • Mức kinh nghiệm

• Mức so sánh • Mức bình nghị

1.2. Định mức lao động 1.2.4. Phân loại mức lao động

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

2.1 Phân công và hiệp tác

• Phân công lao động • Hiệp tác lao động

2.2 Hình thức tổ chức lao động

• Theo Taylor • Theo những người kế tục Taylor • Một số hình thức mới

2.3 Tổ chức điều kiện làm việc

• Thiết kế nơi làm việc • Trang bị nơi làm việc

2.1 Phân công và hiệp tác lao động

Phân công và hiệp tác lao động

Hiệp tác lao động - Khái niệm - Phân loại

Phân công lao động - Khái niệm - Các yêu cầu - Phân loại

Khái niệm & yêu cầu phân công lao động

• Là sự chia nhỏ các công việc để giao/ khoán

cho người lao động

• Phù hợp với khả năng của họ

Khái niệm

• phù hợp giữa nội dung và hình thức phân

công

• tương ứng với trình độ phát triển của tổ chức • chọn người lao động phù hợp để giao • tính đến khả năng phát triển nghề nghiệp của

người lao động

Yêu cầu phân công lao động

2.1.1. Phân công lao động

Theo chức năng

Theo công nghệ

Theo mức độ phức tạp

• lao động quản lý • thực hành • công nghệ cao • công nghệ đơn

giản,…

• Phân công lao động theo tính chất công việc, • Phân công theo quy trình công nghệ

• Là phân công lao động theo nhóm các công việc, nhiệm vụ nhằm thực hiện chức năng nào đó • Các chức năng như sản xuất, thương mại, tài chính, nhân lực,…

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

2.1.1. Phân công lao động c. Phân loại phân công lao động:

- Hệ số phân công lao động Kpc phản ánh mức độ chuyên môn

hóa lao động

∑ tk

Kpc = 1 - —————

Tca x n

+ Tca: Thời gian làm việc của một ca làm việc + n: Số người lao động của nhóm được phân tích + tk : Thời gian lao động làm việc không đúng nhiệm vụ được phân

công

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

2.1.1. Phân công lao động c. Phân loại phân công lao động:

∑ tk

- Tỉ lệ ——— (luôn < 1), càng nhỏ  thời gian

Tca x n

làm đúng công việc được giao càng cao  tính chuyên môn hóa LĐ càng cao.

Kpc = 1: tất cả mọi người LĐ đều làm đúng công việc

Khái niệm

Phân loại

2.1.2. Hợp tác lao động (hiệp tác LĐ)

• Là một đại

• về mặt không gian: hiệp tác giữa các nhóm/ bộ phận chuyên môn hóa

lượng quan trọng của lao động tập thể, có kế hoạch do tác động của phân công lao động chuyên môn hóa

• về mặt thời gian: Là hiệp tác các cá nhân trong thời gian làm việc

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

2.1.2. Hợp tác lao động c. Hệ số đo lượng sự hiệp tác lao động trong 1 tổ chức/ doanh nghiệp:

TLp

Kht = 1 - ———

Tca

+ TLP: Thời gian lãng phí do hiệp tác không tốt dẫn đến

ngưng trệ hoạt động trong 1 ca

+ Tca : Thời gian 1 ca làm việc

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

2.2. Hình thức tổ chức lao động cơ bản trong DN 2.2.1. Tổ chức lao động theo nguyên tắc Taylor a. Nguyên tắc:

- Chuyên môn hóa - Phân đoạn quá trình sản xuất thành các nhiệm vụ, công

việc, thao tác

- Cá nhân hóa: Làm việc tương đối độc lập, ít quan hệ với

người/ bộ phận khác

- Định mức thời gian bắt buộc - Tách bạch thực hiện với kiểm tra - Tách biệt giữa thiết kế, phối hợp và thực hiện

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

2.2. Hình thức tổ chức lao động cơ bản trong DN 2.2.1. Tổ chức lao động theo nguyên tắc Taylor b. Ưu nhược điểm (tự nghiên cứu)

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

Bedaux và bấm giờ:

Gantt và nguyên tắc chia nhỏ công việc

Maynard và bảng thời gian

Gillberth và nguyên tắc chuẩn hóa các dãy thao tác thực thi công việc

• chia nhỏ nhiệm vụ

• Bấm giờ để xác định thời gian chuẩn cho hoàn thành công việc

thành các công việc nhỏ

• chia hoạt động lao động thành thao tác • loại bỏ thao tác/ động

• Maynard xây dựng bảng thời gian thực hiện mỗi động tác cơ bản

tác thừa

• hợp lí hóa lao động theo dây chuyền

• chuẩn hóa chuỗi thao

tác

2.2.2. Tổ chức lao động theo nguyên tắc của những người kế tục Taylor: Tiêu biểu là Gantt, Gillberth, Bedaux và Maynard

2.2.3 hình thức tổ chức lao động theo nhóm

Tạo lập nhóm

Phân công công việc

Xác định mục tiêu của nhóm

• Nhóm chính

Xác định nguyên tắc làm việc của nhóm

thức

• Nhóm chính

thức

• Quy định

• Nhóm phi chính thức

Xây dựng tiêu chí đánh giá • Mức độ hoàn thành công việc

• Đảm bảo cân đối công việc các thành viên phù hợp khả năng của họ

• Nhóm phi chính thức

chung của tổ chức

• Kết quả, hiệu quả thực hiện

• Qui định riêng của nhóm (tự thỏa thuận)

2.3.1 Tổ chức nơi làm việc

Khái niệm:

Nội dung

Nhiệm vụ tổ chức và phục vụ nơi làm việc

• Nơi làm việc • Tổ chức nơi làm việc

• - Thiết kế nơi làm việc • - Trang bị nơi làm việc • - Bố trí nơi làm việc

• Tạo điều kiện vật chất, kỹ thuật cần thiết để hoạt động được liên tục và nhịp nhàng. • Tạo những điều kiện thuận lợi nhất về môi trường, vệ sinh an toàn lao động, tạo hứng thú làm việc • Đảm bảo được khả năng thực hiện các động tác phù hợp với đặc điểm sinh lý.

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

2.3.1. Tổ chức nơi làm việc d. Đánh giá tổ chức nơi làm việc:

- Đối với nhóm/ bộ phận:

NLV – NLVK

NLV =

―――――――――― NLV

KNhóm/BF

Trong đó + NLV : là tổng số nơi làm việc của nhóm/ bộ

phận

+ NLVK Tổng số nơi làm việc không đạt yêu cầu của nhóm/

bộ phân

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

2.3.1. Tổ chức nơi làm việc d. Đánh giá tổ chức nơi làm việc:

- Đối với toàn bộ tổ chức, doanh nghiệp:

toàn bộ =

ΣKnhóm/bphNLV

―――――――――― Σ NLV

KNLV

Σ NLV : là toàn bộ nơi làm việc của tổ chức,

Trong đó doanh nghiệp

2.3. Tổ chức và phục vụ nơi làm việc trong DN 2.3.2. Phục vụ nơi làm việc:

Khái niệm

Nguyên tắc

Hình thức phục vụ nơi làm việc

Các chế độ phục vụ

Đánh giá phục vụ nơi làm việc

chức năng phục vụ chính

• Chế độ phục vụ

• cung cấp cho

trực nhật

• Dựa vào kết quả • Dựa vào nguyên

• Hình thức phục vụ tập trung • Hình thức phục

nhân

• Phục vụ theo chức năng • Phục vụ phải

nơi làm việc các nhu cầu cần thiết

• Chế độ phục vụ theo kế hoạch dự phòng

căn cứ vào kế hoạch sản xuất

vụ phân tán • Hình thức phục vụ hỗn hợp

• Chế độ phục vụ theo tiêu chuẩn

• đảm bảo cho quá trình lao động liên tục, hiệu quả.

• Phục vụ phải mang tính dự phòng

• Phục vụ phải

có sự phối hợp giữa các chức năng phục vụ khác nhau • Phục vụ phải mang tính linh hoạt • Đảm bảo

chất lượng và độ tin cậy cao

• Cung cấp cho nơi làm việc các dụng cụ làm việc bảo quản, kiểm tra chất lượng dụng cụ, sửa chữa dụng cụ khi cần thiết • Cung cấp các phương tiện vận chuyển bốc dỡ, đảm bảo năng lượng một cách liên tục • Kiểm tra chất lượng nguyên vật liệu, bán thành phẩm trước sản xuất và sau chế tạo.

• Phục vụ phải mang tính kinh tế

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

3.1. Phương pháp định mức trong DN 3.2. Quy trình xây dựng định mức lao động trong DN

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

Định mức lao động chi tiết

Định mức lao động tổng hợp

3.1. Phương pháp định mức lao động trong doanh nghiệp

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

Phương pháp thống kê kinh nghiệm

Phương pháp thống kê phân tích

Phương pháp phân tích tính toán

Phương pháp phân tích khảo sát

Phương pháp so sánh điển hình

3.1. Phương pháp định mức lao động trong doanh nghiệp 3.1.1. Các phương pháp định mức lao động chi tiết: 5 phương pháp

3.1.1.1 Phương pháp thống kê kinh nghiệm

Bước 1: Thống kê NSLĐ/bước công việc

NSLĐ về mặt hiện vật

NSLĐ về mặt thời gian

Bước 2: Tính giá trị trung bình của NSLĐ

Về mặt hiện vật

Về mặt thời gian

Bước 3: Tính NSLĐ trung bình tiên tiến

Về mặt hiện vật

Về mặt thời gian

Bước 4: Kết hợp kinh nghiệm của cán bộ đê xác định định mức

3.1.1.2 Phương pháp thống kê phân tích

Bước 1: Thống kê NSLĐ/bước công việc

NSLĐ về mặt hiện vật

NSLĐ về mặt thời gian

Bước 2: Tính giá trị trung bình của NSLĐ

Về mặt hiện vật

Về mặt thời gian

Bước 3: Tính NSLĐ trung bình tiên tiến

Về mặt hiện vật

Về mặt thời gian

Bước 4: Kết hợp với phân tích thực tế đê xác định định mức

3.1.1.3 Phương pháp phân tích tính toán

Bước 1

Chia lao động thành các bộ phận hợp thành

Nghiên cứu kết cấu của các bước công việc

Hoàn thiện thiết kế kết cấu bước công việc

Bước 2

Phân tích các điều kiện tổ chức kỹ thuật

Xác định trình độ lành nghề của nhân viên

Các thiết bị cần dùng, chế độ làm việc tối ưu

Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến thời gian lao động

Bước 3

Tổng hợp các hao phí thời gian

Tính toán thời gian tác nghiệp chính, thời gian khác

Tính thời gian cho từng bộ phận của bước công việc.

3.1.1.4 Phương pháp phân tích khảo sát

Bước 1

Xây dựng kết cấu bước công việc hợp lý

Loại bỏ những thao tác và động tác thừa

Phân chia bước công việc thành bộ phận hợp thành về công nghệ, lao động

Bước 2: Tính giá trị trung bình của NSLĐ

phân tích các điều kiện tổ chức - kỹ thuật cụ thể nơi làm việc

xác định trình độ lành nghề mà người lao động cần có,

xây dựng những điều kiện tổ chức - kỹ thuật, tổ chức lao động hợp lý

Bước 3

Tạo các điều kiện tổ chức - kỹ thuật đúng như quy định ở nơi làm việc

Chọn người lao động có năng suất trung bình tiên tiến

3.1.1.5 Phương pháp so sánh điển hình

Phân các bước công việc thành từng nhóm

Bước 1 Mỗi nhóm, chọn một bước công việc tiêu biểu cho nhóm (bước công việc điển hình)

Bước công việc điển hình thường là bước công việc hay lặp lại nhất trong nhóm

Bước 2: Xác định quy trình công nghệ hợp lý và các điều kiện tổ chức - kỹ thuật để thực hiện bước công việc điển hình

Bước 3: Xây dựng mức lao động có căn cứ kỹ thuật cho bước công việc điển hình

Bước 4

Xác định hệ số quy đổi Ki cho các bước công việc trong nhóm

Xác định hệ số của các bước công việc còn lại trong nhóm

Bước 5: Tính mức lao động có căn cứ kỹ thuật cho mỗi bước công việc trong nhóm

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

PPĐMLĐ tổng hợp theo định biên

3.1.2. Phương pháp định mức lao động tổng hợp

PPĐMLĐ tổng hợp cho một đơn vị sản phẩm

• Nguyên tắc • Phương pháp xác

định

• Khái niệm & ý nghĩa • Đơn vị tính • Nguyên tắc xây dựng • Phương pháp xác

định

PPĐMLĐ tổng hợp cho một đơn vị sản phẩm

Phân loại lao động

lao động trực tiếp

lao động phụ trợ, phục vụ

lao động quản lý

Công tác chuẩn bị

Xác định đơn vị sản phẩm

Thu thập tài liệu

Tính ĐMLĐ tổng hợp cho đơn vị sản phẩm

Tth = Tnv + Tpt + Tql (ngày - người/sản phẩm)

Nguyên tắc

Các bước ĐMLĐ

• áp dụng đối với doanh nghiệp

• Bước 1: Phân loại lao động • Bước 2: Xác định khối lượng

không thể xây dựng định mức lao động cho từng đơn vị sản phẩm.

nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh hàng năm

• phải xác định số lao động định biên hợp lý cho từng bộ phận

• Bước 3: Định biên lao động cho

từng bộ phận

• Bước 4: tổng hợp định mức lao

động theo định biên chung doanh nghiệp

3.1.2.2. Phương pháp định mức lao động tổng hợp theo định biên (định mức biên chế)

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

3.2. Quá trình xây dựng mức lao động trong doanh nghiệp Qui trình xây dựng định mức lao động

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

a. Xây dựng tiêu chuẩn định mức lao động

3.2.2. Xây dựng tiêu chuẩn định mức lao động và lựa chọn phương pháp định mức phù hợp

- Phân loại tiêu chuẩn: + theo nội dung của tiêu chuẩn + theo kết cấu của tiêu chuẩn + theo phạm vi và mục đích sử dụng

Tiêu chuẩn dùng để định mức lao động: + số lượng, chất lượng, tiến độ công việc + chức năng, nhiệm vụ của người lao động

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

b. Lựa chọn phương pháp định mức lao động phù hợp

3.2.2. Xây dựng tiêu chuẩn định mức lao động và lựa chọn phương pháp định mức phù hợp

Căn cứ lựa chọn: - Tùy thuộc loại hình quá trình lao động - Hình thức phản ánh chi phí lao động - Tiêu chuẩn định mức lao động → Chọn phương pháp tính phù hợp

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

b. Lựa chọn phương pháp định mức lao động phù hợp - Định mức lao động cho các loại hoạt động đặc trưng của doanh nghiệp thương mại: + Phương pháp thống kê kinh nghiệm + Phương pháp thống kê phân tích + Phương pháp phân tích tính toán + Phương pháp phân tích khảo sát

3.2.2. Xây dựng tiêu chuẩn định mức lao động và lựa chọn phương pháp định mức phù hợp

- Định mức lao động thực hiện các công việc thuộc các bộ phận chức năng Phương pháp thống kê kinh nghiệm, phương pháp thống kê phân tích, phương pháp so sánh điển hình.

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

Thuyết minh mức lao động mô tả: + Số liệu gốc được dùng để lập dự thảo + Tiêu chuẩn định mức + Các phương pháp và kết quả cụ thể định mức

3.2.3. Thiết lập bản thuyết minh mức lao động

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

Kết cấu bản thuyết minh định mức lao động gồm: - Phần mở đầu - Xác định tiêu chuẩn quá trình định mức - Dự thảo các hao phí lao động cho từng bộ phận quá trình - Tính trị số mức (mức lao động) toàn bộ quá trình - Kết luận (Giải pháp áp dụng mức lao động/ Dự kiến hiệu quả

3.2.3. Thiết lập bản thuyết minh mức lao động

áp dụng mức)

CHƯƠNG 3: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP

Các quyết định về mức lao động thường liên quan tới: - Hoạt động đánh giá tài chính trong giai đoạn phát triển - Hoạt động đánh giá việc thỏa mãn khách hàng

3.2.4. Quyết định mức lao động

Chương 4: ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG TRONG CÁC LOẠI HÌNH TỔ CHỨC LAO ĐỘNG

4.1. Định mức lao động đối với các loại lao động 4.2. Định mức lao động đối với các loại hình tổ chức lao động 4.3. Định mức lao động với vấn đề định biên trong tổ chức lao động

4.1. Định mức lao động đối với các loại lao động

ĐMLĐ đối với LĐ quản lý

ĐMLĐ đối với nhân viên

• Mức quản lý • Xác định LĐ quản lý

• XĐ tiêu hao lao động cần thiết cho từng công việc • XĐ số lượng, thành phần

nhân viên

• XĐ các loại mức: mức thời gian, mức sản lượng, mức phục vụ, mức tương quan, mức biên chế

• XĐ phương pháp ĐMLĐ

4.2. Định mức lao động đối với các loại hình tổ chức lao động trong doanh nghiệp

ĐMLĐ theo Taylor

ĐMLĐ theo những người kế tục Taylor

ĐMLĐ theo nhóm tự quản

4.2.1. Định mức lao động trong tổ chức lao động theo nguyên tắc Taylor

• Xác định một cách khoa học khối lượng công việc

hàng ngày của công nhân

Nguyên tắc

• Xây dựng định mức cho từng phần việc qua thực

nghiệm

Phân chia công việc

• Cấp cao • Cấp dưới

Cấu trúc tổ chức

• Theo chức năng • Theo dây chuyền • Khác

• Tối ưu hóa quá trình sản xuất • Tiêu chuẩn hóa phương pháp thao tác và điều kiện tác

nghiệp

Tư tưởng

• Phân công chuyên môn hóa • Tư tưởng “con người kinh tế”

Mặt trái

• định mức lao động thường rất cao • Người thợ bị coi “công cụ biết nói”, thiếu tính nhân bản

4.2.2. Định mức lao động trong tổ chức lao động của những người kế tục Taylor

Henry L. Gantt (1861 - 1919) về hệ thống tiền thưởng

Ông bà Gilbreth về việc loại bỏ các động tác thừa

4.2.3. Định mức lao động trong tổ chức lao động theo nhóm tự quản

Quan sát bấm giờ

• Bấm giờ chọn lọc • Tự bấm giờ

ĐMLĐ theo nhóm

• ĐMLĐ phòng • ĐMLĐ nhóm nhỏ

4.3. Định mức lao động với vấn đề định biên trong tổ chức lao động

ĐMLĐ là cơ sở định biên lao động

Các PP Định biên lao động

• Phương pháp tính theo tiêu chuẩn định biên

• là căn cứ để tính toán chi phí nhân công và chi phí tổng sản phẩm

• là căn cứ để tính

định biên

• Định biên nhân sự

• Phương pháp ước lượng trung bình • Phương pháp hồi quy tuyến tính

Chương 5: Tổ chức và định mức lao động thương mại trong doanh nghiệp

5.1. Đặc điểm và phân loại lao động trong doanh nghiệp thương mại

5.2. Tổ chức lao động trong doanh nghiệp thương mại

5.3. Định mức lao động trong doanh nghiệp thương mại

5.1. Đặc điểm và phân loại lao động trong doanh nghiệp thương mại

Đặc điểm lao động

Phân loại lao động

• Theo tính chất: LĐQL, LĐ

CM-KT, LĐ phụ trợ

• Theo ngành nghề: LĐ mua

• Là lao động dịch vụ có đối tượng của lao động là những hàng hóa hoàn chỉnh, các dịch vụ thương mại

hàng, bán hàng, kho • Theo bậc: cao cấp, trung

cấp, thấp cấp

• Là lao động phức tạp đòi hỏi trình độ chuyên môn tổng hợp, tính giao tiếp cao

• Tỷ lệ lao động nữ cao • Là lao động có tính thời vụ

5.2. Tổ chức lao động trong doanh nghiệp thương mại

Phân công & hợp tác

Tổ chức & phục vụ nơi làm việc

• Phân công: Theo chức năng, công nghệ, trình độ chuyên môn

• Nơi làm việc • Phân loại • Các yêu cầu • Tổ chức nơi làm việc • Phục vụ nơi làm việc

• Hiệp tác lao động: Về không gian và thời gian

5.3. Định mức lao động trong doanh nghiệp thương mại

5.3.1. Xây dựng định mức lao động tổng hợp theo đơn vị sản phẩm

5.3.2. Xây dựng định mức lao động theo định biên

• Câu hỏi ôn tập

•Đề tài thảo luận •Bài tập thực hành