1
Chương 5. VẬT DẪN ĐIỆN, ĐIỆN MÔI,
ĐIỆN TRỞ VÀ ĐIỆN DUNG
nTrongchươngnày,chúngtaápdụngnhững địnhluậtvàcác
phươngphápmàchúngta đãhọcđể xétmộtsốvậtliệuchủyếu
củavậtliệudẫnđiện.
lĐịnhnghĩadòng điệnvà mậtđộ dòng điện.
lXétmộtsốvậtliệudẫnđiệnvàtrìnhbày Ohm địnhluậtởhai
dạng điểmvàdạng tíchphân.
lTính điệntrởcủamộtsốvậtdẫncódạnghìnhhọcđơngiản.
lTìm điềukiệnbiên ởbềmặtcủacácvậtdẫnđiện.
lGiớithiệuphươngpháp ảnh điện.
1/16/2013 Châu Văn Bảo - ĐHCN TP.HCM
2
=
dQ
I
dt
(1)
1.Dòng điệnI(A)
Điệntích chuyểnđộng tạothành dòng điện.Nếutrongmộtthời
gian vôcùngnhỏdt,mộtđiệntíchrấtnhỏdQ điquamộtđiểmquy
chiếu,hoặcxuyênquamộtmặtphẳngquichiếuthì dòng điện
đượcxác địnhlà
Dòng điệnđượcđịnhnghĩalà sựchuyểnđộngcủanhững điệntích
dương,chạytrongcác vậtliệudẫnđiệnxuyênquasựchuyểnđộng
củanhững điệntử.Đơnvịcủadòng điệnlà ampere (A),làdòng
điệntạorakhi điệntíchbằng1C điqua điểmquichiếutrong1s.
Chương 5. DÒNG ĐIỆN VÀ CÁC VẬT DẪN ĐIỆN
1/16/2013 Châu Văn Bảo - ĐHCN TP.HCM
3
lXétmộtphânbốđiệntíchkhối
vớimậtđộ khốiρv.
•Mậtđộ dòng điệnlàmộtvectơ
đượckýhiệulà J(A/m2).Một
thểtích ∆vchứamộtđiệntích
∆Q=ρv∆v(Fig5.1a).
•Giảsửđiệntíchchuyểnđộng
vớivậntốclàv.
•Xéthìnhhộpcódiệntích đáylà
∆Svuônggócvớiv.
•Trongthờigianvôcùngnhỏdt,
∆Qcómộtchiềudàiviphân
dL,có độ lớndLvàvectơchỉ
phương aL.
2.Mậtđộ dòng điệnJ(A/m2)
Figure5.1
Chương 5. DÒNG ĐIỆN VÀ CÁC VẬT DẪN ĐIỆN
1/16/2013 Châu Văn Bảo - ĐHCN TP.HCM
4
v
dQdL
ISS
dtdt
ρρ
∆∆∆

v
TacósựchuyểnđộngcủađiệntíchdQ=ρ
v
∆SdLxuyênquamặt
phẳngquichiếuvuônggócvớiphươngchuyểnđộngtrongthời
giandt;vàkếtquảdòng điệnxuyênqua ∆StheovectơaLlà
(C1)
Ởđâyv=|v|là độ lớncủav
•Mật độ dòng điệnlà một vectơ Jđược định nghĩa:
uĐộ lớncủa Jlà:
2
I
J
S
∆
∆
(C2)
Chương 5. DÒNG ĐIỆN VÀ CÁC VẬT DẪN ĐIỆN
1/16/2013 Châu Văn Bảo - ĐHCN TP.HCM
5
uChiềucủaJlà chiềuchuyểnđộngcủacác điệntíchdương,
hoặcngượcchiềuchuyểnđộngcủađiệntíchâm.
Từ(C1)và(C2),tacó:
||
=
v
J v
ρ
(C3)
và
=
Jv
v
ρ
(3)
Vậymậtđộ dòng điệnJtạiđiểmPlàtíchcủamậtđộ khốiρvtạiP
và vậntốcvcủa∆QtạiP. ρvcóthểdươnghoặcâm (FigC5.1).
Biểuthức(3)là điệntíchchuyểnđộngtạothànhdòng điện.Dòng
điệnnàylàdòng đốilưuvàmậtđộ dòng điệnJgọilàmậtđộ dòng
đốilưu.
FigureC5.1
Chương 5. DÒNG ĐIỆN VÀ CÁC VẬT DẪN ĐIỆN
1/16/2013 Châu Văn Bảo - ĐHCN TP.HCM