Giới thiệu tài liệu
Bài giảng này thuộc môn Vật liệu cơ sinh điện, trình bày về thép hợp kim. Mục tiêu là giúp sinh viên nắm vững đặc điểm, tính chất cơ học, phân tích kí hiệu và công dụng của thép hợp kim, từ đó vận dụng kiến thức để lựa chọn vật liệu phù hợp trong quá trình thiết kế và chế tạo.
Đối tượng sử dụng
Sinh viên ngành kỹ thuật, cơ khí, vật liệu học.
Nội dung tóm tắt
Bài giảng tập trung vào thép hợp kim, bao gồm các nội dung chính sau:
1. **Đặc điểm thành phần thép hợp kim:** Định nghĩa thép hợp kim là thép chứa các nguyên tố đặc biệt (Mn, Si, Cr, Ni, W, Mo, Ti, B, Cu) với hàm lượng nhất định để thay đổi tổ chức và tính chất của thép theo yêu cầu.
2. **Đặc điểm tính chất cơ học của hợp kim:** Nhấn mạnh rằng độ bền của thép hợp kim ở trạng thái ủ không hơn nhiều so với thép cacbon. Thép hợp kim thích hợp cho các chi tiết phức tạp cần tôi đều do tốc độ tôi tới hạn nhỏ, giảm nguy cơ biến dạng.
3. **Ảnh hưởng của nguyên tố hợp kim tới tính chất thép:** Các nguyên tố hợp kim hòa tan trong ferit gây xô lệch mạng tinh thể, làm tăng độ bền, độ cứng và giảm độ dẻo, độ dai.
4. **Nguyên tố hợp kim ảnh hưởng đến quá trình nhiệt luyện:** Các nguyên tố hợp kim làm chậm quá trình tạo thành austenit, đòi hỏi nhiệt độ nung tôi cao hơn và thời gian giữ nhiệt dài hơn. Chúng cũng làm tăng độ thấm tôi của thép, cần được sử dụng ở trạng thái tôi ram để phát huy ưu điểm.
5. **Phương pháp kí hiệu mác thép hợp kim:** Trình bày các tiêu chuẩn kí hiệu mác thép hợp kim theo TCVN, Nga (ГOCT), Hoa Kỳ (AISI, SAE) và Nhật Bản (JIS), bao gồm cách đọc và hiểu các kí hiệu chữ và số để xác định thành phần và tính chất của thép.