
Bài thu c ch a b nh ti u đng v i cây chu i h t r t hi u quố ữ ệ ể ườ ớ ố ộ ấ ệ ả
Feb 28, 2015 by Ch a b nhữ ệ
V đi u tr b nh ti u đng, nhi u th y thu c cũng s d ng cây chu i h t.ề ề ị ệ ể ườ ề ầ ố ử ụ ố ộ
Trong đó ph bi n nh t là bài thu c: Đào l y c cây chu i h t, r a s ch, giãổ ế ấ ố ấ ủ ố ộ ử ạ
nát ép l y n c u ng.ấ ướ ố
V n say mê khám phá tác d ng ch a b nh c a cây c t nhiên, s th y Thíchố ụ ữ ệ ủ ỏ ự ư ầ
Nguyên Đông (chùa T Cát, xã Đc Lý, huy n Lý Nhân, t nh Hà Nam) đã sáng chế ứ ệ ỉ ế
ra nhi u bài thu c đn gi n mà hi u qu , giúp ng i dân tr b nh không t n kém.ề ố ơ ả ệ ả ườ ị ệ ố
Trong s đó, bài thu c n đnh đng huy t cho b nh nhân ti u đng là bài thu cố ố ổ ị ườ ế ệ ể ườ ố
khá đc đáo c a s th y. Đc đáo ch , nó ch g m nguyên li u duy nh t là c ngộ ủ ư ầ ộ ở ỗ ỉ ồ ệ ấ ọ
lá chu i h t.ố ộ
V thu c đa năngị ố
Theo danh sách nh ng th y thu c ch a b nh gia truy n c a H i Đông y Vi t Nam,ữ ầ ố ữ ệ ề ủ ộ ệ
chúng tôi đn chùa T Cát vào m t ngày cu i tu n n ng g t. B u không khí ch nế ế ộ ố ầ ắ ắ ầ ố
c a thi n khác h n v i n ào, gió b i c a th gi i bên ngoài, th t yên tĩnh và trongử ề ẳ ớ ồ ụ ủ ế ớ ậ
lành. Ch ng th mà, nh ng b nh nhân t i đây ch c n hít th b u không khí cũngẳ ế ữ ệ ớ ỉ ầ ở ầ
th y nh ng lo l ng trong lòng v i đi.ấ ữ ắ ơ
Ti p chúng tôi, s th y Thích Nguyên Đông (50 tu i) cho bi t: “Nhà tôi có nghế ư ầ ổ ế ề
làm thu c gia truy n t lâu, đn tôi là đi th 4. Nh ng tôi đc h c ngh thu cố ề ừ ế ờ ứ ư ượ ọ ề ố
không ph i t cha mà t chú ru t. Ngay t nh , tôi đã theo chú đi hái thu c kh pả ừ ừ ộ ừ ỏ ố ắ
n i. Khi tôi nh p ngũ thì không theo ngh thu c đc n a. B ng đi m t th i gian,ơ ậ ề ố ượ ữ ẵ ộ ờ
tình c lên Tây Nguyên công tác, tôi b t g p r t nhi u cây thu c quý và r t mu nờ ắ ặ ấ ề ố ấ ố
tìm hi u. Lúc này, tôi m i nh n th y nghi p y thu t đã ăn sâu vào máu mình. Tôiể ớ ậ ấ ệ ậ
tr l i tìm tòi, h c h i thêm v ngh thu c và sau khi đi tu, tôi v n khám ch aở ạ ọ ỏ ề ề ố ẫ ữ

b nh t i chùa”. Đc bi t, bên c nh nh ng ki n th c n n c a gia đình, s th yệ ạ ượ ế ạ ữ ế ứ ề ủ ư ầ
Thích Nguyên Đông đã đi h c thêm l p lý lu nọ ớ ậ Y h cọ c truy n c a t nh Hà Namổ ề ủ ỉ
Ninh.
Th y Đông cho bi t các bài thu c gia truy n c a gia đình th y đu xu t phát tầ ế ố ề ủ ầ ề ấ ừ
nh ng cây c , đng v t Vi t Nam. “Có th nói, đt n c ta ch nào có cây c i,ữ ỏ ộ ậ ệ ể ấ ướ ỗ ố
đng v t sinh v t s ng thì n i đó có cây con làm d c li u đi u ch thu c. Cây cộ ậ ậ ố ơ ượ ệ ề ế ố ỏ
quanh ta có đn 70% có th dùng làm thu c. B i v y,ế ể ố ở ậ dân gian l u truy n nhi u bàiư ề ề
thu c hay, đn gi n mà hi u qu đi u tr r t cao. Ví d nh cây c nh n i (cố ơ ả ệ ả ề ị ấ ụ ư ỏ ọ ồ ỏ
m c) trong sách d c li u c g i là H n liên th o, m c hoang kh p n i có tácự ượ ệ ổ ọ ạ ả ọ ở ắ ơ
d ng mát huy t, ch huy t. Lo i cây này ch ng đc s t xu t huy t, c m máu khiụ ế ỉ ế ạ ố ượ ố ấ ế ầ
xu t huy t đng ru t… Nhìn chung, thu c Nam r t đa d ng, có tác d ng ch aấ ế ườ ộ ố ấ ạ ụ ữ
các b nh t n ng đn nh , t b nh c p tính đn m n tính”, th y Đông cho bi t.ệ ừ ặ ế ẹ ừ ệ ấ ế ạ ầ ế
Cũng chính b ng nh ng d c li u s n có t i đa ph ng và tr ng t i các v nằ ữ ượ ệ ẵ ạ ị ươ ồ ạ ườ
thu c, s th y Thích Nguyên Đông đã khám phá ra bài thu c tr ti u đng r t đnố ư ầ ố ị ể ườ ấ ơ
gi n. Đó là bài thu c t c ng lá cây chu i h t. Lý gi i v bài thu c này, th y Đôngả ố ừ ọ ố ộ ả ề ố ầ
cho bi t: “Khi ch a b nh, cách nào đ t n ti n cho ng i dân nh t thì tôi làm.ế ữ ệ ỡ ố ề ườ ấ
Th c t , nhi u cây c t nhiên b n thân nó đã mang r t nhi u tác d ng, không c nự ế ề ỏ ự ả ấ ề ụ ầ
pha tr n hay ch bi n theo ki u ph c t p nào n a. Chu i h t cũng là m t d cộ ế ế ể ứ ạ ữ ố ộ ộ ượ
li u quý nh v y”.ệ ư ậ
Bài thu c c a th y Đông đc áp d ng cho b nh ti u đng tuýp 2. Theo đó,ố ủ ầ ượ ụ ệ ể ườ
ng i b nh l y c ng lá cây chu i h t v t l y n c, u ng m i m t ngày 2 c c.ườ ệ ấ ọ ố ộ ắ ấ ướ ố ỗ ộ ố
Đi u chú ý là ph i l y c ng lá vào sáng s m, lúc m t tr i ch a lên. Theo th yề ả ấ ọ ớ ặ ờ ư ầ
Đông gi i thích thì đi m đi m này, c ng chu i còn nhi u n c, khi m t tr i lên hútả ể ể ọ ố ề ướ ặ ờ
h t n c thì c ng s r t khô. Ng i b nh tùy theo tình tr ng b nh mà s d ng tế ướ ọ ẽ ấ ườ ệ ạ ệ ử ụ ừ
1-2 tháng.
“Chu i h t là v thu c r t đa năng. Ngoài s d ng c ng lá thì có th đào l y c câyố ộ ị ố ấ ử ụ ọ ể ấ ủ
r a s ch, giã nát, ép l y n c u ng. Vi c dùng th ng xuyên và lâu dài cũng có tácử ạ ấ ướ ố ệ ườ
d ng n đnh đng huy t. Ngoài ra, chu i h t còn đc dân gian dùng tr nhi uụ ổ ị ườ ế ố ộ ượ ị ề
b nh khá hi u qu mà không t n kém. Trong cu n “450 v thu c Nam có tên trongệ ệ ả ố ố ị ố
b n D c th o Trung Qu c”, lá và v qu chu i h t khô s c u ng làm thu c l iả ượ ả ố ỏ ả ố ộ ắ ố ố ợ
ti u và ch a đc ch ng phù thũng s ng chân; r s c u ng ch a c m m o, b nhể ữ ượ ứ ư ễ ắ ố ữ ả ạ ệ
d dày, đau b ng…”.ạ ụ

N c v t t c ng chu i h t, bài thu c đn gi n c a s th y Thích Nguyên Đôngướ ắ ừ ọ ố ộ ố ơ ả ủ ư ầ
Bài thu c ch a ti u đng th n ngố ữ ể ườ ể ặ
Ngoài bài thu c đn gi n ch s d ng m t v chu i h t cho b nh nhân ti u đngố ơ ả ỉ ử ụ ộ ị ố ộ ệ ể ườ
tuýp 2 th nh , s th y Thích Nguyên Đông còn sáng ch m t bài thu c cho nh ngể ẹ ư ầ ế ộ ố ữ
nh ng b nh nhân b n ng h n ho c có đi u ki n u ng thu c theo thang. Đó là bàiữ ệ ị ặ ơ ặ ề ệ ố ố
thu c “ p b – atisô”. Bài thu c này có 7 v g m:C p b 20g, atisô 20g, c chu iố Ấ ợ ố ị ồ ỏ ấ ợ ủ ố
h t 20, c ng t 12g, xa ti n 16g, ng tía 20g, i kh ng 20g (g ng vùi vào thanộ ỏ ọ ề ổ ổ ươ ừ
h ng cho chín). V i bài thu c này, nhà chùa đã ch a tr cho nhi u b nh nhân nồ ớ ố ữ ị ề ệ ổ
đnh đng huy t và gi m h n. Tuy nhiên s th y cũng l u ý, đây là bài thu c doị ườ ế ả ẳ ư ầ ư ố
th y đa ra đ các th y thu c tham kh o và s d ng ph c v cho c ng đng.ầ ư ể ầ ố ả ử ụ ụ ụ ộ ồ
B nh nhân khi u ng ph i đc s h ng d n c a th y thu c, không nên t u ngệ ố ả ượ ự ướ ẫ ủ ầ ố ự ố
b i m i ng i có tình tr ng b nh khác nhau.ở ỗ ườ ạ ệ
C m cu n s b nh nhân ti u đng đa cho chúng tôi xem, s th y Thích Nguyênầ ố ổ ệ ể ườ ư ư ầ
Đông cho bi t: “Đây là danh sách nh ng ng i tôi đã h ng d n ho c b c thu cế ữ ườ ướ ẫ ặ ố ố
cho u ng. Sau khi dùng thu c, b nh ti n tri n hay có tri u ch ng gì thì t h ghiố ố ệ ế ể ệ ứ ự ọ
l i đ l u gi ho c c m n nhà chùa”. Trong cu n s , b nh nhân ghi Nguy n Thạ ể ư ữ ặ ả ơ ố ổ ệ ễ ị
H i TP. Ph Lý (Hà Nam) vi t: “Tôi b ti u đng, đi u tr b ng thu c Tây màả ở ủ ế ị ể ườ ề ị ằ ố
l ng đng không th y gi m m y, l ng đng đo khi no trên 10 và đo khi đói làượ ườ ấ ả ấ ượ ườ
8. Đc ng i quen gi i thi u, tôi tìm v chùa Tượ ườ ớ ệ ề ế Cát. Tôi đc th y Thíchượ ầ
Nguyên Đông b c cho u ng 15 thang, nh ng u ng h t s thu c này tôi v n ch aố ố ư ố ế ố ố ẫ ư

th y có ti n tri n gì. Sau đó, tôi quay l i g p th y và nói l i tình hình b nh. Th yấ ế ể ạ ặ ầ ạ ệ ầ
khuyên tôi nên dùng ti p 15 thang n a.ế ữ
Th t may m n là u ng h t s thu c ti p theo thì tôi th y l ng đng đã tr vậ ắ ố ế ố ố ế ấ ượ ườ ở ề
m c n đnh. Sau đó, tôi duy trì u ng thu c thêm vài tháng n a thì d ng, đi u ch nhứ ổ ị ố ố ữ ừ ề ỉ
ch đ ăn u ng, t p luy n đ duy trì m c đng huy t n đnh. Tôi vô cùng c mế ộ ố ậ ệ ể ứ ườ ế ổ ị ả
n s th y Thích Nguyên Đông cũng nh chùa T Cát đã giúp tôi h t n i lo v iơ ư ầ ư ế ế ỗ ớ
b nh ti u đng”.ệ ể ườ
M t b nh nhân khác là Đ Văn Bình th tr n Tam Đi p (Ninh Bình) cũng vi t:ộ ệ ỗ ở ị ấ ệ ế
“Tôi b m c b nh ti u đng đã lâu, hàng ngày th ng xuyên u ng ít, ti u nhi u,ị ắ ệ ể ườ ườ ố ể ề
m m mi ng khô háo, có nh ng đêm m t ng vì ti u ti n quá nhi u. Tôi đã đi u trồ ệ ữ ấ ủ ể ệ ề ề ị
nhi u n i nh ng b nh tình không gi m, l ng đng ngày m t lên gây bi nở ề ơ ư ệ ả ượ ườ ộ ế
ch ng kèm theo tay chân tê, ng i ngày m t g y đi. Đc ng i ta mách, tôi đãứ ườ ộ ầ ượ ườ
đn chùa T Cát b c thu c t s th y Thích Nguyên Đông. Sau 3 tháng dùngế ế ố ố ừ ư ầ
thu c, tôi đi khám th y l ng đng trong n c ti u đã gi m rõ r t, c th kh eố ấ ượ ườ ướ ể ả ệ ơ ể ỏ
lên, b t ti u ti n. Tôi r t c m n s th y và nhà chùa”. S th y Thích Nguyênớ ể ệ ấ ả ơ ư ầ ư ầ
Đông cho bi t, đây là nh ng b nh nhân t i chùa ch a cách đây 2 – 3 năm. Hi n t i,ế ữ ệ ớ ữ ệ ạ
th y Đông khá b n b u v i công tác c a Giáo h i Ph t giáo t nh Hà Nam nên ph iầ ậ ị ớ ủ ộ ậ ỉ ả
đi su t, ít có th i gian chùa b c thu c tr c ti p cho ng i b nh. Vì v y, th yố ờ ở ố ố ự ế ườ ệ ậ ầ
ch y u ch t v n cho ng i dân ho c xem b nh r i kê đn đ b nh nhân đnủ ế ỉ ư ấ ườ ặ ệ ồ ơ ể ệ ế
phòng khám c a H i Đông y xã b c thu c.ủ ộ ố ố
Bài thu c đã đc ki m nghi mố ượ ể ệ
Trao đi v i chúng tôi v tác d ng c a chu i h t trong đi u tr b nh ti u đng,ổ ớ ề ụ ủ ố ộ ề ị ệ ể ườ
l ng y Vũ Qu c Trung, Tr ng phòng ch n tr Y h c c truy n chùa C m ngươ ố ưở ẩ ị ọ ổ ề ả Ứ
(Hà N iộ) cho bi t, chu i h t còn g i là chu i chát, là cây m c hoang và đc tr ngế ố ộ ọ ố ọ ượ ồ
nhi u các t nh, thànhnh trên c n c. Qu chu i h t lành, khi chín ăn ng t nh ngề ở ỉ ả ướ ả ố ộ ọ ư
có nhi u h t.ề ộ
Trong dân gian, ng i ta th ng dùng chu i h t đ ch a b nh s i th n. V đi uườ ườ ố ộ ể ữ ệ ỏ ậ ề ề
tr b nh ti u đng, nhi u th y thu c cũng s d ng. Trong đó ph bi n nh t là bàiị ệ ể ườ ề ầ ố ử ụ ổ ế ấ
thu c: Đào l y c cây chu i h t, r a s ch, giã nát ép l y n c u ng. Dùng th ngố ấ ủ ố ộ ử ạ ấ ướ ố ườ
xuyên và lâu dài có tác d ng n đnh đng huy t. V các bài thu c c a s th yụ ổ ị ườ ế ề ố ủ ư ầ
chùa T Cát, l ng y Vũ Qu c Trung nh n đnh: “Dùng n c c a c ng lá chu iế ươ ố ậ ị ướ ủ ọ ố
h t đi u tr ti u đng thì tôi ch a nghe th y bao gi , nh ng có r t nhi u cách sộ ề ị ể ườ ư ấ ờ ư ấ ề ử
d ng khác nhau đi v i cùng m t cây thu c.ụ ố ớ ộ ố
N c cây chu i h t có tác d ng h đng huy t thì h u h t t t c các b ph nướ ố ộ ụ ạ ườ ế ầ ế ấ ả ộ ậ
c a nó cũng có tác d ng v i b nh ti u đng. Còn bài thu c “ p b – ati sô” c aủ ụ ớ ệ ể ườ ố ấ ợ ủ
v s th y này, theo tôi đc bi t thì đã đc H i Đông y Vi t Nam ki m nghi mị ư ầ ượ ế ượ ộ ệ ể ệ
r i. Còn tác d ng đn đâu còn tùy vào s thích ng c a c th ng i b nh”.ồ ụ ế ự ứ ủ ơ ể ườ ệ
Bài thu c đn gi n ch a tr ti u đng h t 100% :ố ơ ả ữ ị ể ườ ế
Cách s d ng:ử ụ

Sáng chi u, nhai nu t m i l n 7-9 lá. Đi u hoà l ng đng trong máu r t rề ố ỗ ầ ề ượ ườ ấ ỏ
r t. Không gây ph n ng ph . Không đc. Có th k t h p v i các v thu c trệ ả ứ ụ ộ ể ế ợ ớ ị ố ị
ti u đng khác.ể ườ
Ng i không b nh gì c :ườ ệ ả
Th ng xuyên ăn t i các ng n kim th t, ho c xào, n u canh s có tác d ng t tườ ươ ọ ấ ặ ấ ẽ ụ ố
làm cho máu huy t đc l u thông, đi u hoà, tăng c ng s c kho , ch ng b nh…ế ượ ư ề ườ ứ ẻ ố ệ
Đi u hòa huy t áp, đi u hòa và tăng c ng các ch c năng n i ti t.ề ế ề ườ ứ ộ ế
MÓN ĂN BÀI THU C TR TI U ĐNGỐ Ị Ể ƯỜ
B nh ti u đng hay đái tháo đng ngày càng gia tăng m c báo đng. Ti uệ ể ườ ườ ở ứ ộ ể
đng là m t trong nh ng căn b nh mãn tính nh h ng r t nhi u đn s c kh eườ ộ ữ ệ ả ưở ấ ề ế ứ ỏ
con ng i và n n kinh t gia đình và toàn xã h i. Đ đi u tr b nh ti u đng hi uườ ề ế ộ ể ề ị ệ ể ườ ệ
qu nh t bên c nh vi c s d ng thu c thì ch đ ăn u ng và luy n t p đóng vaiả ấ ạ ệ ử ụ ố ế ộ ố ệ ậ
trò h t s c quan tr ng. D i đây chúng tôi mu n gi i thi u t i đc gi m tế ứ ọ ướ ố ớ ệ ớ ộ ả ộ
số món ăn – bài thu c tr ti u đng r t hi u qu s giúp b nh nhân ti u đngố ị ể ườ ấ ệ ả ẽ ệ ể ườ
n đnh m c đng huy t và ngăn ch n ho c làm ch m xu t hi n các bi n ch ngổ ị ứ ườ ế ặ ặ ậ ấ ệ ế ứ
ti u đng.ể ườ
Canh kh qua:ổ Kh qua 100 g. R a s ch kh qua, x t lát, cho vào n i, đ n cổ ử ạ ổ ắ ồ ổ ướ
v a ph i n u thành canh. Chia canh ra 2 l n ăn trong ngày. Công hi u c a món nàyừ ả ấ ầ ệ ủ
làm gi m đng huy t, phù h p trong ch ng đái tháo đng b nh .ả ườ ế ợ ứ ườ ị ẹ
Canh kh qua là món ăn bài thu c h tr đi u tr ti u đng tuýp 2 r t t tổ ố ỗ ợ ề ị ể ườ ấ ố
Canh đu đ, bí đao:ậ ỏ Món ăn bài thu c tr ti u đng t đu đ và bí đao phùố ị ể ườ ừ ậ ỏ
h p v i ch ng đái tháo đng sinh s ng phù, da gh l , m n nh t khó lành. Choợ ớ ứ ườ ư ẻ ở ụ ọ
đu đ vào cùng n c n u g n chín, sau m i cho bí đao vào n u nh , u ng n cậ ỏ ướ ấ ầ ớ ấ ừ ố ướ
và ăn h t cái, ngày ăn 2 l n, có th dùng th ng xuyên.ế ầ ể ườ
Thu c tr b nh ti u đng hi u quố ị ệ ể ườ ệ ả
Cháo đa c t bì:ị ố đa c t bì 30g, tang b ch bì 15g, m ch môn đông 15g, b t mi nị ố ạ ạ ộ ế
dong 100g. Đem 3 lo i d c li u cùng s c l y n c, đem n c s c này n u v iạ ượ ệ ắ ấ ướ ướ ắ ấ ớ
b t mi n dong thành cháo. Đây là món ăn bài thu c tr ti u đng dùng cho b nhộ ế ố ị ể ườ ệ
nhân đái tháo đng, khát n c u ng nhi u, g y y u suy ki t.ườ ướ ố ề ầ ế ệ

