CARD 008/07VIE_Capacity Building Report, electronic version without photos
1
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Chương trình hợp tác phát triển Nông nghiệp Nông thôn
Mã số: 008/07VIE
Nghiên cứu chọn lọc và phát triển các giống cây có củ có chất lượng
hàng hoá cao sử dụng cho mục đích chế biến tại Miền Bắc và Miền
Trung Việt Nam
Tổ chức Nghiên cứu phía Việt
Nam
Viện Cây lương thực và Cây thực
phẩm, Bộ Nông nghiệp và Phát triển
Nông thôn
Chủ nhiệm dự án phía Việt Nam PGS.TS. Nguyễn Văn Tuất
Tổ chức Nghiên cứu phía Úc Khoa Nông nghiệp, Lương thực và
Tài nguyên thiên nhiên, trường Đại
học Sydney
Chủ nhiệm dự án phía Úc GS.TS. Les Copeland
MS8: Báo cáo tăng cường năng lực
Tháng 8 năm 2010
CARD 008/07VIE_Capacity Building Report, electronic version without photos
2
Tóm tắt
Mục đích của báo cáo tăng cường năng lực là một phần của dự án "Nghiên cứu chọn lọc và phát
triển các giống cây có củ có chất lượng hàng hoá cao sử dụng cho mục đích chế biến tại Miền Bắc
và Miền Trung Việt Nam” gồm:
1. Với sự giúp đỡ của các chuyên gia Úc đã đưa ra những khóa học tại Việt Nam cho cán bộ khoa
học, khuyến nông nhằm nâng cao sự hiểu biết cán bộ khoa học, cán bộ khuyến nông về kỹ thuật
trồng trọt, kỹ thuật bảo quản, công nghệ chế biến và phân tích chất lượng nông sản.
2. Nâng cao sự hiểu biết và kỹ năng trồng trọt khoai lang của nông dân như là một phần của hệ thống
trồng trọt thông qua các mô hình và thí nghiệm trình diễn tại các điểm thí nghiệm.
3. Xuất bản cá vật liệu phục vụ cho công tác giảng dạy (Tờ rơi, CDs, websites, etc.) cho công tác
khuyến nông và nông dân.
Để nêu rõ các công việc này một số tiêu đề của các hội thảo khoa học cho các nhà khoa học (S) và
khuyến nông (E) tiến hành từ tháng 7 năm 2008 đến tháng 4 năm 2010, được trình bày tại bảng sau
đây.
Tóm tắt các cuộc hội thảo
Báo cáo này mô tả những mục tiêu, nội dung, các hoạt động tăng cường năng lực của dự án. Một số
hội thảo đã có bản thu hoạch cuối khoá theo mẫu câu hỏi có sẵn để học viên tự đánh giá khoá học. Các
hội thảo đều có tài liệu hướng dẫn hoặc đĩa CD.
Hội thảo Nội dung Loại hội
thảo Ngày Địa phương
1 Chất lượng nông sản S 7/ 08 VCLT-CTP
2 Giới thiệu các giống khoai lang mới E 9/08, 1/08 Tại tỉnh
3 Cải tiển chọn giống cây trồng, Công nghệ
nông nghiệp S 10/08 VCLT-CTP
4 Phân tích chất lượng khoai lang S 2/09 VCLT-CTP
5 Chọn giống khoai lang và sản xuất S 4/09 Úc
6 Kỹ năng nghiên cứu S 11/09 VCLT-CTP
7 Giới thiệu các giống khoai lang mới cho
sản xuất E 1,2/10 Tại tỉnh
8 Vật liệu trồng sạch bệnh và công nghệ mới
sản xuất khoai lang; quản lý nghiên cứu S 4/10 VCLT-CTP
CARD 008/07VIE_Capacity Building Report, electronic version without photos
3
1. Chất lượng Nông sản
Hội thảo diễn ra 1 ngày về chất lượng nông sản tại FCRI trong tháng 7 năm 2008
Mục Tiêu Hội thảo đã giới thiệu các thành viên, nêu lên mục đích cần đạt được của dự án,
phát hiện những chuyên đề cần chuyển tải về tính sâu sắc của chuyên đề. Mong đợi
của dự án là thông qua các hội thảo tính ảnh hưởng của nó đến sự hiểu biết về chất
lượng nông sản , tại sao nó lại quan trọng như vậy, các nguyên tắc cơ bản trong
công nghệ cao nông nghiệp
Giảng viên Les Copeland, trường Đại học Sydney
Số lượng học
viên Khoảng 30 cán bộ khoa học tham gia từ FCRI
Bài giảng về Bài giảng và thảo luận được thông qua các nghiên cứu chuyên đề: an ninh lương
thực; chất lượng thực phẩm và làm sao phát triển chất lượng nông sản trong sản
xuất lương thực và đóng góp cho an ninh lương thực; chuẩn đoán chất lượng, và
làm thế nào để thử được chất lượng để giúp cho các nhà chọn giống, các nhà nông
học, các nhà công nghệ thực phẩm và các nhà dinh dưỡng làm tăng tính tích cực
của hệ thống thực phẩm; ảnh hưởng qua lại giữa genetics và môi trường, quản lý
cây trồng, và chế biến chất lượng; có một trình diễn công nghệ sinh học trong nông
nghiệp.
2. Giới thiệu giống mới và sản xuất khoai lang
Một ngày cho mỗi tỉnh Thanh Hóa, Bắc Giang (9/2008) và Quảng Trị (10/2008)
Mục Tiêu Hội thảo diễn ra tại các tỉnh với mục tiêu là:
- Giới thiệu dự án cho vavs khuyến nông viên và nông dân địa phương biết
- giới thiệu sự cần thiết giống khoai lang mới cho sản xuất
- Nâng cao năng lực cho nông dân bằng cách giúp đỡ nông dân phát triển các
giống khoai lang mới và kỹ thuật đi kèm.
- Nâng cao năng lực nông dân thông qua các thí nghiệm và mô hình về các
giống khoai lang mới trên đồng ruộng.
Giảng viên Trương Công Tuyện, FCRI (Thanh Hóa, Băc Giang and Quảng Trị)
Les Copeland, Trường Đại học Sydney (Thanh Hóa and Bắc Giang)
Số lượng học
viên Hội thảo tại Thanh Hoá và Bắc Giang số học viên tham dự khoảng 50 các khuyến
nông viên và nông dân tham dự từ các xã.
Hội thảo tại Quảng Trị có 70 thành viên tham dự
Bài giảng về Các cuộc hội thảo đều có lời chào mừng của các lãnh đạo địa phương, tiếp đến là
lời giới thiệu của (được phiên dịch) Les Copeland, tiếp theo đó là bài giảng chi tiết
của ông Trương Công Tuyện về:
- Phát triển khoai lang tại phía Bắc và miền Trung VN, đặc biệt ở tỉnh Bắc
Giang, Thanh Hóa and Quảng Trị.
- Tính hưởng lợi cao khi có sản phẩm khoai lang có chất lượng cao thông qua
thương mại hoá.
- Đánh giá và chọn lọc giống khoai lang mới như thế nào hệ thống canh tác phù
hợp, công nghệ sau thu hoạch.
- Nâng cao năng lực khả năng làm sạch vật liệu khoai lang và khả năng tái cắt
dây giống từ cây trồng được lưu giữ qua các mùa vụ.
Các thành viên tham gia đã tỏ ra vô cùng phấn khởi về cuộc hội thảo và các thông
tin rất đầy trong bài giảng.
CARD 008/07VIE_Capacity Building Report, electronic version without photos
4
3. Chọn giống cây trồng và cải tiến
A one-day training workshop plant breeding and biotechnology, held at FCRI in October 2008
Mục Tiêu Nhằm nâng cao sự hiểu biết các nhà khoa học và khuyến nông về:
- Khoai lang trong hệ thống trồng trọt
‐ Chọn giống cây trồng và kỹ thuật dùng chỉ thị phân tử trong việc cải tiến cây
trồng nói chung và tầm quan trọng cây khoai lang.
‐ Chất lượng khoai lang
‐ Quản lý nghiên cứu
Giảng viên Les Copeland, Trường Đại học Sydney
Peter Sharp, Trường Đại học Sydney
Richard Trethowan, Trường Đại học Sydney
Số lượng
học viên Khoảng 30 cán bộ khoa học tham gia từ FCRI
Bài giảng
về
Bài giảng và các thảo luận tập trung vào 4 chuyên đề:
- Khoai lang trong hệ thống trồng trọt; trồng khoai lang, sử dụng năng lượng truyền
thống; Chế biến sau thu hoạch; sử dụng làm thức ăn gia súc; chất lượng khoai
lang (Les Copeland)
- Trình bày các mục tiêu và phương pháp chọn giống cây trồng; đánh giá năng suất,
chất lượng, đồng dạng, chống chịu, kháng bệnh; chọn lọc bố mẹ và khả năng
mông đợi cá được đặc tính của bố mẹ truyền lại cho con cái; quản lý nguồn gen;
phương pháp chọn giống cho khoai lang (Richard Trethowan)
- Kỹ thuật chỉ thị phân tử và công cụ mới cho chọn giống cây trồng; các markers
phân tử, kêt cả cho khoai lang; PCR, microsatellites; microarrays; transgenics
(Peter Sharp)
- Kỹ năng nghiên cứu - phát triển nghiên cứu, cách lập dự án, dự toán, nội dung
nghiên cứu; cách viết báo cáo, cách viết một báo cáo khoa học, báo cáo bài giảng
(Les Copeland)
4. Phân tích chất lượng nông sản
A four day workshop on methods of sweetpotato analysis held at FCRI in February 2009
Mục Tiêu Nhằm học tập kỹ năng thực hành và phân tích enzyme của khoai lang và sản thực
phẩm.
Giảng viên Les Copeland, Trường Đại học Sydney
Số lượng học
viên Khoảng 15 cán bộ khoa học tham gia từ FCRI
Bài giảng về Một sự hợp tác giữa bài giảng và phòng thí nghiệm nhằm đưa ra các kỹ năng thực hành
và phân tích enzyme, cái đó có thể sử dụng trong nghành công nghệ thực phẩm. Về
tính phù hợp thương mại của kits với bước làm đơn giản những lại đễ hiểu. Mục đích
của hội thảo nhằm giới thiệu cho các nhà khoa học FCRI biết enzyme kits, cái này từ
Megazyme International, sản xuất sản phảm này.
Bài giảng được trình bày bởi: phân tích đặc tính sinh hoá; sử dụng phân tích enzymes ;
phân tcíh mono-, oligo- và polysaccharides; so sánh với phương pháp truyền thống;
báo cáo kết quả học tập.
Tphòng thí nghiệm đản trách công việc: chuẩn bị phòng thí nghiệm và các dụng cụ cần
thiết; sử dụng kits; phân tích khoai lang về hàm lượng độ ẩm, tinh bột tổng số, đường
(maltose, sucrose, glucose, fructose) và hoạt tính của alpha-amylase; tính toán kết quả
trong mối tương tác.
CARD 008/07VIE_Capacity Building Report, electronic version without photos
5
Các nhà khoa học họ rất vui mừng khi đựoc tham gia khoá học nàygiúp cho họ có kỹ
năng thực hành và học công nghệ mới về phân tích chất lượng nông sản khoai lang
nhanh nhất.
5. Chuyến thăm quan tại Úc về sản xuất khoai lang
5 ngày tham quan và học tập tại Úc về tình hình sản xuất khoai lang, tháng 4 năm 2009
Mục Tiêu Học tập cách chọn tạo giống và sản xuất khoai lang, công nghệ sau thu hoạch và chế
biến khoai lang tại Úc.
Bài giảng Les Copeland, Trường Đại học Sydney
Peter Sharp, Trường Đại học Sydney
Richard Trethowan, Trường Đại học Sydney
Thành viên Dr. Nguyễn Văn Tuất, Phạm Quang Duy (nhà khoa học có kinh nghiệm) và ông
Nguyễn Đạt Thoại, Phạm Văn Thuận, và Đào Xuân Thảng (là các nhà khoa học và
khuyến nông)
Điểm thăm/
Bài giảng Thăm tại Royal Agricultural Society Easter
- Giới thiệu nông nghiệp của Úc, các sản phẩm khác từ các sản phẩm nông nghiệp
khác từ nông thôn mối quan hệ của chúng với nhà sản xuất
Thăm Viện chọn giống cây trồng thuộc trường Đại học Sydney
- Thăm phòng thí nghiệm, nhà màn nhà kính sản xuất rau tại các địa phương và
thương mại.
- Hội thảo về chỉ thị phân tử vàcông nghệ chọn giống cây trồng, các công cụ phân
tích cấu trúc genetic trong khoai lang, và bản đồ cấu trúc marker phân tử trong
chọn tạo và đánh giá.
- Thảo luận về thương mại giống Jatropha để sản xuất xăng sinh học, và nghề trồng
hoa cây cảnh.
Thăm Diversity Array Technologies (DArT) P/L, Canberra
- Thăm một công ty đặc biệt có bản đồ giải mã cấu trúc genotyping và genetic liên
quan đến loài cây trồng trong nông nghiệp.
Thăm NSW Department of Primary Industries Elizabeth Macarthur
Agricultural Institute, Menangle
- Xem toàn cảnh hoạt động khoa của Bang trong dịch vụ khuyến nông, nghiên cứu,
cấp bằng chứng chỉ về làm sạch vật liệu trồng.
Thăm Speedy Seedlings, Leppington
- Một công ty TNHH chuyên sản xuất giống cho khoảng 50 laòi rau và bán cho các
nhà sản xuất tại các chợ vườn.
Thăm Flora International, Leppington
- Công ty sản xuất hoa thương mại
Thăm Queensland DPI Research Station and sweetpotato farming, Bundaberg
- Kiểm định sản xuất khoai lang tại quận Bundaberg, quận này có số lượng sản xuất
khoảng 90% của 40,000 tấn hàng hoá sản xuất hàng năm của Úc
- Kỹ thuật nông trại, quản lý đất đai và nước, kỹ thuật trồng trọt , kỹ thuật thu
hoạch, kỹ thuật đóng gói, kỹ thuật rửa, quản lý dịch bệnh và khả năng cung cấp
trong chuỗi giá trị từ sản xuất đến thương mại.
- Chương trình kiểm tra bệnh hại của QDPI, cái đó đã tạo ra vật liệu trồng sạch
bệnh phù hợp cho nông dân hàng năm.
Đánh giá Phái đoàn đã có dấu ấn sâu sắc về quy mô, công nghệ, quản lý đồng ruộng đất đai tốt
trong hệ thống của người trồng trọt, Đoàn có mối quan hệ thân thiện với người sản
xuất, người nghiên cứu, chế biến và khả năng quay vòng của các nhà nghiên
cứu/khuyến nông. Điều chú ý năng suất khoai lang được cải thiện (hầu hết hàng năm
luôn sử dụng vật liệu trồng khoai lang sạch bệnh, và đa dạng hoá nguồn gen khoai