Bài giảng Quản lý khoa học và công nghệ: Chương 5 - Trường Đại học Hải Dương

Quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ (KH&CN) đóng vai trò nền tảng trong định hình và thúc đẩy sự phát triển bền vững của một quốc gia. Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu và yêu cầu đổi mới sáng tạo không ngừng, việc hiểu rõ các khái niệm, vai trò, chức năng và đặc trưng của quản lý nhà nước về KH&CN trở nên cấp thiết. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về khung lý thuyết và thực tiễn của công tác quản lý này, đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của nó đối với phát triển kinh tế - xã hội, an ninh và quốc phòng. Mục tiêu là làm rõ cơ chế vận hành và những thách thức đặt ra trong quản lý KH&CN.

Các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý nhà nước, nghiên cứu sinh, giảng viên và sinh viên chuyên ngành quản lý khoa học công nghệ, cùng các nhà nghiên cứu quan tâm đến chính sách phát triển KH&CN tại Việt Nam.

Tài liệu trình bày toàn diện về quản lý nhà nước đối với khoa học và công nghệ (KH&CN), bắt đầu bằng việc định nghĩa vai trò và chức năng cơ bản của nhà nước trong lĩnh vực này. Nó phác thảo các trách nhiệm pháp lý, kinh tế và xã hội của nhà nước, từ việc ban hành chính sách vĩ mô đến đầu tư vào sản phẩm và dịch vụ xã hội cơ bản, cũng như giải quyết các vấn đề xã hội. Các chức năng chính được đề cập bao gồm định hướng, tổ chức, thúc đẩy, kích thích, và hành chính điều chỉnh, nhằm đảm bảo sự phát triển ổn định của khoa học cơ bản, khoa học ứng dụng và công nghệ. Phần tiếp theo đi sâu vào các đặc trưng của quản lý KH&CN, nhấn mạnh mối quan hệ phức tạp giữa quản lý khoa học và quản lý phát triển công nghệ, đồng thời chỉ ra rằng công tác này không chỉ giới hạn trong phạm vi một bộ chuyên trách. Đặc biệt, tài liệu tập trung vào thực trạng quản lý nhà nước về KH&CN tại Việt Nam, nêu bật quyền hạn và nhiệm vụ của Bộ Khoa học và Công nghệ theo các văn bản pháp luật hiện hành như Nghị định 95/2017/NĐ-CP và Luật KH và CN. Một trọng tâm quan trọng là việc đổi mới quản lý nhà nước về công nghệ, trong đó chỉ ra các vấn đề cấp bách cần giải quyết như thủ tục hành chính chưa hiệu quả, trình độ công nghệ còn lạc hậu, tiềm lực KH&CN hạn chế, và đội ngũ cán bộ còn bất cập. Để giải quyết những thách thức này, tài liệu tổng hợp các chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước, bao gồm các nghị quyết về đột phá phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, và các quy định về quản lý nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh, cấp cơ sở. Những cải cách này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo động lực cho sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ tại Việt Nam.