BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA – VŨNG TÀU
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KH-CN CẤP TRƯỜNG
TÊN ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM BỒI DƯỠNG
NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHO SINH VIÊN TRONG
DẠY HỌC VẬT LÍ ĐẠI CƯƠNG
Chủ nhiệm đề tài: ThS Nguyễn Thị Thanh Huyền
VŨNG TÀU, THÁNG 12 - 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THÔNG TIN CHUNG VỀ ĐỀ TÀI
1. Tên đề tài: Một số biện pháp nhằm bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề cho
sinh viên trong dạy học Vật lí đại cương
2. Chủ nhiệm đề tài: ThS Nguyễn Thị Thanh Huyền. Mã số:………
3. Danh sách cán bộ tham gia chính:
4. Nội dung chính:
✓ Nghiên cứu tổng quan về năng lực GQVĐ
✓ Nghiên cứu cơ sở lí luận về bồi dưỡng năng lực GQVĐ cho SV
✓ Phân tích một số nội dung kiến thức trong chương trình VLĐC
✓ Điều tra về năng lực GQVĐ và bồi dưỡng năng lực GQVĐ ở bậc ĐH,
Trường Đại học Bà Rịa – Vũng Tàu
✓ Đề xuất một số biện pháp bồi dưỡng năng lực GQVĐ cho SV
✓ Thiết kế tiến trình dạy học nhằm bồi dưỡng năng lực GQVĐ cho SV
✓ Tiến hành thực nghiệm sư phạm các tiến trình đã thiết kế để đánh giá tính
khả thi của nó đối với việc bồi dưỡng năng lực GQVĐ của SV.
5. Kết quả đạt được:
✓ Đã nghiên cứu tổng quan về năng lực GQVĐ và cơ sở lí luận về bồi dưỡng
năng lực GQVĐ cho SV
✓ Phân tích một số nội dung kiến thức trong chương trình VLĐC
✓ Điều tra thực trạng năng lực GQVĐ và bồi dưỡng năng lực GQVĐ ở bậc
ĐH, Trường Đại học Bà Rịa – Vũng Tàu
✓ Đề xuất một số biện pháp bồi dưỡng năng lực GQVĐ cho SV
✓ Thiết kế tiến trình dạy học nhằm bồi dưỡng năng lực GQVĐ cho SV
✓ Tiến hành thực nghiệm sư phạm tiến trình đã thiết kế.
6. Thời gian nghiên cứu: 10 tháng, từ tháng 02 – tháng 12 năm 2019
Chủ nhiệm đề tài
Nguyễn Thị Thanh Huyền
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Vật lí đại cương
VLĐC
Sinh viên
SV
Đại học
ĐH
Giải quyết vấn đề
GQVĐ
Problem-Based Learning
PBL
Vật lí hạt nhân
VLHN
Công nghệ thực phẩm
CNTP
Bà Rịa – Vũng Tàu University
BVU
1
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ..................................................................................................................... 3
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN LỊCH SỬ CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .................. 7
1.1 Các kết quả nghiên cứu trên thế giới ................................................................ 7
1.1.1 Các nghiên cứu về năng lực ........................................................................... 7
1.1.2 Các nghiên cứu về dạy học với việc bồi dưỡng năng lực GQVĐ và cấu trúc
năng lực GQVĐ ..................................................................................................... 10
1.1.2.1 Các nghiên cứu về năng lực GQVĐ ...................................................... 10
1.1.2.2 Các nghiên cứu về dạy học với việc bồi dưỡng năng lực GQVĐ ......... 11
1.1.2.3 Các nghiên cứu về cấu trúc năng lực GQVĐ ........................................ 12
1.2 CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM ............................................................. 13
1.2.1 Các nghiên cứu về năng lực ......................................................................... 13
1.2.2 Các nghiên cứu về năng lực GQVĐ ............................................................. 14
1.2.3 Các nghiên cứu về dạy học với việc bồi dưỡng năng lực GQVĐ và cấu trúc
năng lực GQVĐ ..................................................................................................... 15
1.2.4 Cấu trúc năng lực GQVĐ của sinh viên ....................................................... 17
Chương 2. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC TỔ CHỨC DẠY HỌC
BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC GQVĐ CHO SINH VIÊN ............................................ 18
2.1 Bồi dưỡng năng lực GQVĐ cho sinh viên ....................................................... 18
2.1.1 Khái niệm năng lực ...................................................................................... 18
2.1.2 Cấu trúc năng lực ......................................................................................... 19
2.1.3 Năng lực GQVĐ của sinh viên ..................................................................... 22
2.1.3.1 Một số khái niệm ................................................................................... 22
2.1.3.2 Năng lực GQVĐ của sinh viên .............................................................. 23
2.1.3.3 Cấu trúc năng lực GQVĐ của sinh viên ................................................ 24
2.1.3.4 Các biện pháp bồi dưỡng năng lực GQVĐ cho sinh viên ......................... 25
2.1.3.5 Đánh giá năng lực GQVĐ của sinh viên ............................................ 26
2.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN ................................................................................................. 31
2.2.1 Điều tra thực tiễn .......................................................................................... 31
2.2.2 Mục đích điều tra .......................................................................................... 31
2.2.3 Đối tượng điều tra: ....................................................................................... 31
2
2.2.4 Phương pháp điều tra ................................................................................... 31
2.2.5 Kết quả điều tra ............................................................................................ 31
2.2.5.1 Tỉ lệ VLĐC trong trong khối kiến thức đại cương ................................ 31
2.2.5.2 Vai trò của VLĐC trong chuyên ngành đào tạo .................................... 32
2.2.5.3 Thực trạng bồi dưỡng năng lực GQVĐ gắn với chuyên ngành ............ 36
CHƯƠNG 3. THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC MỘT SỐ NỘI DUNG KIẾN
THỨC TRONG CHƯƠNG TRÌNH VLĐC NHẰM BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC
GQVĐ CHO SINH VIÊN ........................................................................................... 39
3.1 PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM MỘT SỐ NỘI DUNG KIẾN THỨC TRONG VLĐC ................... 39
3.2. TỔ CHỨC DẠY HỌC MỘT SỐ NỘI DUNG KIẾN THỨC TRONG VLĐC ...................... 43
3.2.1 Tiến trình PBL .............................................................................................. 43
3.2.2 Xây dựng tình huống có vấn đề trong PBL .................................................. 45
3.2.2.1 Tình huống có vấn đề gắn với ngành CNTP ......................................... 45
3.2.2.2 Tình huống có vấn đề gắn với ngành Điện – Điện tử ........................... 45
3.2.2.3 Tình huống có vấn đề gắn với ngành Cơ khí ........................................ 45
3.3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ....................................................................................... 46
3.4 THẢO LUẬN .......................................................................................................... 59
KẾT LUẬN .................................................................................................................. 60
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................... 62