intTypePromotion=1
ADSENSE

Bảo đảm sự tham gia của người dân vào quá trình ban hành quyết định hành chính

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

30
lượt xem
0
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết phân tích, đánh giá thực trạng quy định của pháp luật về bảo đảm quyền tham gia của người dân vào quá trình ban hành quyết định hành chính và đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về nội dung này.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bảo đảm sự tham gia của người dân vào quá trình ban hành quyết định hành chính

  1. THÛÅC TIÏÎN PHAÁP LUÊÅT BẢO ĐẢM SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN VÀO QUÁ TRÌNH BAN HÀNH QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH1 Trần Hà Thu* * ThS, Trung tâm Thông tin Khoa học lập pháp, Viện Nghiên cứu Lập pháp. Thông tin bài viết: Tóm tắt: Từ khóa: quyết định hành chính, Bài viết phân tích, đánh giá thực trạng quy định của pháp luật về bảo quản lý nhà nước, lợi ích cộng đồng, đảm quyền tham gia của người dân vào quá trình ban hành quyết định hành chính và đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về nội quyền tham gia dung này. Lịch sử bài viết: Nhận bài: 20/07/2017 Biên tập: 09/08/2017 Duyệt bài: 16/08/2017 Article Infomation: Abstract: Keywords: administrative decision, This article points out limitations of provisions on ensuring the state administration, communit participation of citizens in process of promulgating administrative benefits, participation rights decisions and proposes solutions to improve laws on promulgating the administrative decisions. Article History: Received: 20 Jul. 2017 Edited: 09 Aug. 2017 Appproved: 16 Aug. 2017 1. Nội dung của bảo đảm sự tham gia của kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn người dân vào quá trình ban hành quyết đề của cơ sở, địa phương và cả nước. Nhà định hành chính nước tạo điều kiện cho công dân tham gia Điều 28 Hiến pháp năm 2013 quy quản lý nhà nước và xã hội”. Quy định này định: “Công dân có quyền tham gia quản lý của Hiến pháp tuy không đề cập cụ thể quyền nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và tham gia vào quá trình ban hành quyết định 1 Bài viết là một phần kết quả của Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở năm 2017 “Bảo đảm sự tham gia của người dân vào quá trình ban hành QĐHC” do Viện Nghiên cứu Lập pháp chủ trì, ThS. Trần Hà Thu làm Chủ nhiệm. 40 Số 18(346) T9/2017
  2. THÛÅC TIÏÎN PHAÁP LUÊÅT hành chính (QĐHC), nhưng với cách hiểu vào kết quả đề xuất đó có được chấp nhận ban hành QĐHC là một hoạt động của quản hay không, mà phụ thuộc vào cách thức và lý nhà nước trong lĩnh vực hành chính thì có thái độ tiếp nhận đề xuất đó. Để bảo đảm thể khẳng định: tham gia vào quá trình ban quyền tham gia đề xuất ban hành QĐHC thì hành QĐHC là một trong những nội dung quy định pháp luật cần chú ý đến quy trình của quyền tham gia vào quản lý nhà nước. tiếp nhận và xử lý các đề xuất nêu trên. Nội dung của bảo đảm sự tham gia Bên cạnh việc tham gia đề xuất ban của người dân vào quá trình ban hành QĐHC hành QĐHC thì việc được thông tin về việc bao gồm: bảo đảm quyền tham gia đề xuất ban hành QĐHC có ý nghĩa quan trọng đối với ban hành QĐHC; bảo đảm quyền được thông cả những cá nhân tham gia đề xuất và những tin về việc ban hành QĐHC; bảo đảm quyền cá nhân không tham gia đề xuất. Chẳng hạn, được tham vấn ý kiến về nội dung của QĐHC việc phổ biến thông tin về ban hành những và về các vấn đề nảy sinh trong quá trình ban QĐHC có liên quan đến lợi ích cộng đồng là hành QĐHC và bảo đảm quyền khiếu nại đối cần thiết bởi QĐHC sau khi được ban hành với những nội dung của QĐHC. sẽ có ảnh hưởng không chỉ tới cá nhân mà còn tới cả cộng đồng. Ngoài ra, đối với các Đề xuất ban hành QĐHC là giai đoạn QĐHC bất lợi cho đối tượng thi hành hoặc đầu tiên của quá trình ban hành QĐHC. Đề cho người thứ ba thì việc thông tin là bắt xuất ban hành QĐHC được hiểu là những ý buộc để đảm bảo quyền lợi cho họ. Do vậy, tưởng, ý kiến về ban hành QĐHC. Tham gia bảo đảm quyền được thông tin về việc ban đề xuất ban hành QĐHC tức là người dân hành QĐHC được hiểu là những người có được đưa ra ý tưởng của mình về việc ban liên quan được gửi thông báo bằng các hình hành một QĐHC. Do đó, bảo đảm quyền thức khác nhau (phương tiện thông tin đại tham gia đề xuất ban hành QĐHC là bảo đảm chúng, bưu điện, thư điện tử, điện thoại) và việc tiếp nhận các ý tưởng của người dân về được chắc chắn rằng những người này nhận việc ban hành QĐHC và nỗ lực biến các ý được thông tin. Kể từ thời điểm nhận được tưởng đó thành kế hoạch ban hành QĐHC. thông tin về việc ban hành QĐHC, người Trên thực tế, người dân có thể có rất nhiều ý dân bắt đầu tham gia một cách chủ động vào kiến, ý tưởng khác nhau về cùng một vấn đề. quá trình ban hành QĐHC. Chất lượng của các ý tưởng này cũng khác nhau tùy thuộc vào trình độ nhận thức, kiến Tiếp theo, giai đoạn quan trọng của thức và kinh nghiệm của mỗi người. Trách quá trình ban hành QĐHC và có ảnh hưởng nhiệm của cơ quan có thẩm quyền là tiếp tới chất lượng QĐHC đó là tham vấn ý kiến nhận các đề xuất này, tổng hợp và tiếp thu về nội dung của QĐHC và về các vấn đề nảy một cách tối đa để đưa ra kế hoạch ban hành sinh trong quá trình ban hành QĐHC. Tham QĐHC. Như vậy, đánh giá việc người dân có vấn ý kiến là việc hỏi ý kiến, tham khảo ý được bảo đảm quyền tham gia đề xuất ban kiến về một vấn đề nào đó. Việc hỏi ý kiến hành QĐHC hay không không phụ thuộc này có thể được thực hiện bằng các hình thức Số 18(346) T9/2017 41
  3. THÛÅC TIÏÎN PHAÁP LUÊÅT đa dạng như: Phiếu điều tra, bảng hỏi, tổ chức Với nội dung nêu trên, việc đảm bảo cuộc họp, trưng cầu ý kiến trên phương tiện cho người dân tham gia vào quá trình ban thông tin đại chúng... Càng có nhiều ý kiến, hành QĐHC vừa đảm bảo quyền tham gia chất lượng của dự thảo QĐHC càng cao và vào quản lý nhà nước theo tinh thần của việc ban hành QĐHC càng đạt hiệu quả tốt. Hiến pháp 2013 và các Công ước quốc tế về Tuy nhiên, việc tham vấn ý kiến có tốt hay Quyền con người, vừa góp phần nâng cao không không những phụ thuộc vào quá trình hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo dân tổ chức lấy ý kiến mà còn vào cách thức, thái chủ, công khai và minh bạch trong quản lý độ tiếp thu các ý kiến này. Như vậy, bảo đảm hành chính. cho người dân được tham vấn ý kiến trong 2. Những hạn chế, bất cập trong quy định quá trình ban hành QĐHC là bảo đảm các của pháp luật về bảo đảm sự tham gia của điều kiện cho họ được tham gia đóng góp ý người dân vào quá trình ban hành quyết kiến và đảm bảo việc tổ chức tổng hợp, tiếp định hành chính thu các ý kiến đó một cách nghiêm túc. Thứ nhất, ở một số lĩnh vực, quy định Cuối cùng, quá trình ban hành QĐHC của luật chuyên ngành về sự tham gia của về cơ bản sẽ kết thúc khi một QĐHC được người dân vào quá trình ban hành QĐHC ban hành bởi cơ quan nhà nước có thẩm còn thiếu, chưa thống nhất về hình thức, nội quyền. Tuy nhiên, sau khi QĐHC được ban dung thể hiện. hành, người dân vẫn có quyền khiếu nại và Nhìn chung, pháp luật chuyên được giải quyết khiếu nại2. Khoản 1 Điều 2 ngành không quy định trực tiếp trách nhiệm Luật Khiếu nại năm 2011 giải thích “khiếu của Nhà nước, quyền của người dân trong nại là việc người dân có quyền yêu cầu cơ bảo đảm tham gia vào quá trình ban hành quan có thẩm quyền xem xét lại QĐHC … QĐHC, mà chỉ quy định về trách nhiệm khi có căn cứ cho rằng quyết định đó… trái của Nhà nước trong việc thông báo QĐHC pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp cho đối tượng chịu tác động và quyền khiếu của mình”. Kết quả của quá trình giải quyết nại, khởi kiện QĐHC của người có quyền khiếu nại là hoặc giữ nguyên QĐHC cũ để thi lợi và nghĩa vụ liên quan. Một số luật có hành hoặc thay đổi nội dung của QĐHC cho quy định thêm về quyền được yêu cầu giải phù hợp. Ở trường hợp thứ hai, việc ban hành thích, cung cấp thông tin về xử phạt hành QĐHC vẫn tiếp tục được diễn ra. Với ý nghĩa vi vi phạm trong quá trình ban hành QĐHC đó, đảm bảo quyền khiếu nại đối với QĐHC như là một trong những biện pháp đảm sau khi QĐHC được ban hành, theo chúng tôi, bảo. Ví dụ, các Điều 28, 204 và 208 Luật được coi là của sự bảo đảm trong quá trình Đất đai năm 2013 quy định về (1) Trách ban hành QĐHC. nhiệm của Nhà nước trong việc thông báo 2 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định về khiếu nại và giải quyết khiếu nại đối với QĐHC. 42 Số 18(346) T9/2017
  4. THÛÅC TIÏÎN PHAÁP LUÊÅT QĐHC trong lĩnh vực quản lý đất đai cho Thứ hai, các quy định của pháp tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng quyền và lợi luật chuyên ngành chưa đảm bảo quyền ích hợp pháp (Điều 28)3; (2) Quyền khiếu của người dân tham gia vào quá trình ban nại, khởi kiện QĐHC của người sử dụng hành QĐHC ngay từ giai đoạn soạn thảo đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên dự thảo QĐHC quan đến sử dụng đất (Điều 204)4; (3) Xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình Điều 28 Luật Đất đai năm 2013 sự với hành vi vi phạm (Điều 208)5; Luật đã quy định về việc thông báo về QĐHC Xây dựng năm 2014 quy định trách nhiệm cho đối tượng có liên quan. Nhưng điều của cơ quan Nhà nước trong việc lấy ý kiến luật chưa làm rõ QĐHC này được thông về quy hoạch xây dựng (Điều 16 và 17), báo khi đã ban hành hay khi đang trong quyền khiếu nại, khởi kiện, tố cáo hành vi quá trình xây dựng Dự thảo. Trong trường vi phạm trong việc cấp phép xây dựng của hợp QĐHC đã được ban hành và ký bởi người dân (Điều 106); Luật Quản lý thuế người có thẩm quyền rồi mới thông báo năm 2006 quy định người nộp thuế được cho người có liên quan thì chưa đảm bảo quyền “khiếu nại, khởi kiện quyết định được sự tham gia của người dân (trước hành chính liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình” (Điều 6), cơ quan hết là người chịu tác động) vào quá trình quản lý thuế có trách nhiệm “Giải thích, ban hành QĐHC này. Hay Điều 204 Luật cung cấp thông tin....”; “Giải quyết khiếu Đất đai năm 2013 quy định về giải quyết nại, tố cáo...” và “Giao kết luận, biên bản khiếu nại, khiếu kiện đối với QĐHC trong kiểm tra thuế, thanh tra..., giải thích khi có lĩnh vực đất đai - một trong những phương yêu cầu”(Điều 8); Luật Đầu tư năm 2014 pháp bảo đảm quyền và lợi ích của cá quy định: “Người lợi dụng chức vụ, quyền nhân, tổ chức là đối tượng chịu tác động hạn cản trở hoạt động đầu tư kinh doanh, của QĐHC - nhưng phương pháp này chưa có hành vi sách nhiễu, gây phiền hà đối với thực sự hiệu quả đối với quá trình ban hành nhà đầu tư, không thực thi công vụ theo quy QĐHC do chỉ được thực hiện ở giai đoạn định của pháp luật thì tùy theo tính chất, sau khi QĐHC được ban hành. mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự” (Khoản 2, Theo các quy định của các Điều 6, 8 Điều 73)... Luật Quản lý thuế năm 2006, người dân có 3 Khoản 3 Điều 28 Luật Đất đai 2013 quy định Nhà nước có trách nhiệm “Thông báo QĐHC, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai cho tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp” 4 Điều 204 Luật Đất đai 2013 về giải quyết khiếu nại, khiếu kiện về đất đai quy định:” Người sử dụng đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện QĐHC hoặc hành vi hành chính về quản lý đất đai”; “Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại QĐHC… thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu kiện QĐHC về đất đai được thực hiện theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính”. 5 Điều 208 Luật Đất đai 2013 quy định xử lý đối với các hành vi “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái quy định của pháp luật trong ra QĐHC trong quản lý đất đai” và “Vi phạm các quy định về lấy ý kiến, công bố, công khai thông tin; vi phạm quy định trình tự, thủ tục hành chính; vi phạm quy định về báo cáo trong quản lý đất đai”. Số 18(346) T9/2017 43
  5. THÛÅC TIÏÎN PHAÁP LUÊÅT quyền yêu cầu giải thích về kết luận, biên 3. Một số kiến nghị bản kiểm tra thuế, thanh tra thuế. Tuy nhiên, Chúng tôi cho rằng, để bảo đảm sự quy trình giải thích, biện pháp xử lý đối với tham gia của người dân vào quá trình ban cán bộ không thực hiện yêu cầu giải thích hành QĐHC, cần thực hiện một số giải pháp của người dân ra sao thì chưa được pháp luật sau đây: quy định cụ thể. Thứ nhất, cần đẩy nhanh quá trình Quy định của Luật Khiếu nại năm xây dựng và hoàn thiện pháp luật về hành 2011 về quyền đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại QĐHC khi chính nói chung và về ban hành QĐHC có căn cứ cho rằng quyết định đó là trái pháp nói riêng nhằm tạo cơ sở pháp lý cho luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân thực hiện quyền tham gia của mình (Điều 1) chỉ đảm bảo được cho người mình vào quá trình ban hành QĐHC. Do dân tham gia có ý kiến một cách bị động sau đó, việc nhanh chóng xem xét đưa Dự án khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban Luật Ban hành QĐHC vào Chương trình hành QĐHC. xây dựng luật, pháp lệnh hoặc nghiên cứu Thứ ba, chưa có biện pháp xử lý kỷ bổ sung các quy định này vào luật có liên luật đối với hành vi thờ ơ hay cản trở sự quan là cần thiết; tham gia của người dân vào quá trình ban Thứ hai, cần xác định mục tiêu của hành QĐHC việc xây dựng các quy định của pháp luật Điều 208 của Luật Đất Đai năm về ban hành QĐHC theo hướng: (1) Tăng 2013 đã có quy định về việc xử lý người cường khả năng thực hiện và bảo đảm quyền có thẩm quyền có hành vi vi phạm các tham gia của người dân vào quản lý nhà quy định về trình tự, thủ tục ban hành nước bằng các quy định của pháp luật; (2) QĐHC. Tuy nhiên, đối với hành vi không Thống nhất và cụ thể hóa các quy định của tiếp thu, giải trình đối với ý kiến của nhân pháp luật về quy trình ban hành QĐHC và dân hoặc hành vi cản trở việc tham gia về mức độ, nội dung tham gia của người dân của người dân có bị xử lý hay không, biện vào quá trình ban hành QĐHC; pháp khắc phục hậu quả thế nào… vẫn là vấn đề còn bỏ ngỏ. Tương tự, Luật Xây Thứ ba, làm rõ một số nội dung như: dựng năm 2014, Luật Đầu tư năm 2014 về quá trình ban hành QĐHC; về thông tin chỉ quy định trách nhiệm của cơ quan trong quá trình ban hành QĐHC; về tham có thẩm quyền mà không xác định hình vấn ý kiến của cá nhân, tổ chức có liên quan; thức xử lý đối với trường hợp không hoàn về hành vi vi phạm trong quá trình ban hành thành trách nhiệm đó. QĐHC bị xử lý trách nhiệm 44 Số 18(346) T9/2017
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=30

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2