Báo đ ng th m h a do bi n đ i khí h u ế
T ng th ký Liên h p qu c Ban Ki-moon v a công b ư
m t báo cáo c a U ban H p tác liên chính ph v bi n ế
đ i khí h u (IPCC), nêu rõ tình tr ng bi n đ i khí h u là ế
thách th c c a th i đ i.
Báo cáo trên đ c m t nhóm các nhà khoa h c c a IPCC xem xét, nh t trí đ a ra sau m tượ ư
tu n h p t i Tây Ban Nha và s đ c trình t i H i ngh Bali. ượ
Nhi u hi m ho trên toàn th gi i ế
Báo cáo c nh báo r ng trái đ t đang b nh ng hành đ ng c a con ng i đ y t i m t giai ườ
đo n nóng m v i t c đ ngày càng tăng. Các nhà khoa h c k t lu n r ng l ng khí th i ế ượ
CO2 đang tăng nhanh h n so v i m t th p k tr c đây. Theo k t qu nghiên c u, ngay cơ ướ ế
khi l ng khí CO2 trong khí quy n d ng l i m c nh hi n nay, thì m c n c bi n v n sượ ư ướ
tăng t 0,4 - 1,4m.
Nh ng đi m chính đ c nêu lên trong báo cáo cho r ng l ng khí nhà kính do con ng i ượ ượ ườ
th i ra môi tr ng là nguyên nhân ch y u d n đ n tình tr ng bi n đ i khí h u. Báo cáo cho ườ ế ế ế
r ng bi n đ i khí h u có th gây tan băng; kho ng 20-30% các loài đ ng th c v t có nhi u ế
nguy c b di t ch ng n u nhi t đ trái đ t tăng thêm t 1,5 - 2,5 đ C, so v i m c trungơ ế
bình c a giai đo n 1980 - 1999. S n l ng c a các ngành nông nghi p ph thu c vào m a ượ ư
có th gi m đi m t n a và châu Phi s ph i đ i m t v i v n đ an toàn th c ph m ngày
càng t i t .
B n báo cáo nói trên đ c coi là m đ m nh t t tr c t i nay v i l i c nh báo r ng tác ượ ướ
đ ng c a tình tr ng m lên trên toàn c u là "b t ng và không th đ o ng c" đ ng th i ượ
không lo i tr b t c qu c gia nào. Ông Ban Ki-moon nh n xét r ng b n báo cáo l ch s này
s giúp t o ra b c đ t phá trong n l c đ i phó v i tình tr ng bi n đ i khí h u. Ông cho ướ ế
r ng có nhi u bi n pháp g n v i th c t và không quá t n kém đ gi i quy t v n đ bi n đ i ế ế ế
khí h u.
Cùng v i vi c công b báo cáo v bi n đ i khí h u, T ng th ký Liên hi p qu c Ban Ki- ế ư
moon kêu g i các n c c n hành đ ng đ đ i phó v i tình tr ng này t i H i ngh qu c t v ướ ế
bi n đ ng khí h u, d ki n di n ra vào tháng 12/2007 Bali (Indonesia). Theo ông, c ngế ế
đ ng qu c t không th đ H i ngh Bali k t thúc mà không có đ c b t c b c đ t phá ế ế ượ ướ
nào, b i hi n t ng trái đ t m lên đang "gieo nh ng m m ho " cho nhân lo i. ượ
Trung Qu c s là n c gây ô nhi m nhi u nh t ướ
Liên hi p qu c công b các tài li u v khí th i CO2 nói trên tr c khi H i ngh khí h u toàn ướ
c u di n ra t i Bali vào tháng 12/2007, là nh m c nh báo chính ph các n c và ng i dân ướ ườ
trên toàn th gi i, nh m tìm gi i pháp gi m l ng khí th i gây hi u ng nhà kính. ế ượ
Chuyên gia David Wheeler thu c Trung tâm Phát tri n toàn c u có tr s t i Wosinhton
(M ), ng i so n th o tài li u v tình tr ng phát th i khí CO2, cũng v a đ a ra đánh giá: ườ ư
m c dù có nhi u h i ngh qu c t bàn v v n đ c t gi m l ng khí th i gây hi u ng nhà ế ượ
kính, l ng khí th i v n s ng d n trong vòng 10 năm t i. Ông Wheeler cho r ng, tuy cácượ
nhà chính tr có v đã có s chuy n bi n trong hành đ ng và nh n th c, nh ng vi c đ y ế ư
m nh s d ng than làm nhiên li u cho s n xu t là th ph m gây ra ô nhi m CO2 nhi u
nh t.
Xu h ng trên không ch x y ra nh ng n c đang phát tri n nhanh nh Trung Qu c và nướ ướ ư
Đ mà còn xu t hi n M và m t s khu v c thu c Tây Âu. Trong danh sách 10 n c th i ướ
nhi u khí CO2 nh t hàng năm, M đ ng đ u v i g n 2,8 t t n, Trung Qu c x p th 2 v i ế
2,7 t t n, ti p theo là Nga v i 661 tri u t n, n Đ 583 tri u t n và Nh t B n 400 tri u t n. ế
Theo d đoán c a Wheeler, t i năm 2017, Trung Qu c s v t M và tr thành n c th i ượ ướ
khí CO2 nhi u nh t. M t tài li u m i công b t i M ngày 14/11 cho bi t l ng khí th i CO2 ế ượ
gây hi u ng nhà kính t các nhà máy c a Trung Qu c s tăng kho ng 60% trong th p k
t i.
Trong danh sách 10 công ty có l ng khí th i nhi u nh t, Trung Qu c góp m t v i 4 công tyượ
năng l ng. Ngân hàng Th gi i (WB) v a đ a ra đánh giá r ng ô nhi m môi tr ng khi nượ ế ư ườ ế
Trung Qu c m t kho ng 5,8% GDP m i năm (t ng đ ng kho ng 100 t USD). Ô nhi m ươ ươ
không khí đ c đánh giá gây h u qu nghiêm tr ng nh t, chi m 3,8%. Theo c tính, hi nượ ế ướ
60% các thành ph Trung Qu c ph i ch u h u qu c a ô nhi m môi tr ng và không có ườ
h th ng x lý n c th i trung tâm. ướ
Khí h u nóngn nh h ng t i chu i th c ăn ưở
Nam C c
C p nh t lúc 10h10' ngày 18/03/2009
B n in
G i cho b n bè
Ph n h i
Xem thêm: khí h u, nóng, chu i th c ăn , nam c c, chim cánh c t
S bi n đ i khí h u nhanh chóng trên bán đ o Nam C c đã gây ra s thay đ i đ ng ế
th i trong năng su t sinh h c c a khu v c. Đây là phát hi n c a m t nghiên c u m i
nh m gi i thích t i sao m t s loài chim cánh c t và các loài v t khác sinh s ng t i
n i đây đang d n suy gi m.ơ
Ph n phía tây c a Bán đ o Nam C c (vùng c c b c c a l c đ a) nóng lên kho ng 4,5 đ F
(t ng đ ng v i 2,5 đ C) trong su t 30 năm qua, m c tăng này l n h n m c tăng nhi t đươ ươ ơ
b t c khu v c nào đ ng th i làm gi m di n tích bi n băng.
S tăng nhi t đ gây ra bi n đ i t rét bu t, khí h u khô đ n khí h u m h n, đi u ki n m ế ế ơ
t h n ít nh t là vùng phía b c c a bán đ o trong nh ng th p k v a qua.ướ ơ
Cùng v i s thay đ i nhi t đ mang tính c c b này, các nhà nghiên c u cũng nh n th y các
qu n th chim cánh c t Adélie và nhuy n th - c hai loài đ u phát tri n m nh trong đi u
ki n khí h u l nh và khô – di chuy n v phía nam (h ng đ n c c). ướ ế Trong khi đó các loài
khác, đ c bi t là chim cánh c t Chinstrap, đang d n chi m lĩnh các vùng phía b c. ế
Con thuy n phá băng thu c quy n s h u c a Qu khoa h c t nhiên đ nh
v các vùng bi n g n k tr m Palmer. Tr m Palmer n m ph n phía tây
c a Bán đ o Nam C c. Nh ng ngày trong xanh nh th này r t hi m th y ư ế ế
Nam C c b i mây h u nh c nào cũng bao ph b u tr i. ư ( nh: Science/
AAAS)
Martin Montes –
Hugo thu c Đ i h c Rugers, New Jersey cùng v i các c ng s cho r ng s di c c a các ư
loài chim cánh c t có th li ên quan đ n các thay đ i trong ph n g c c a chu i th c ănế
Nam C c, đó chính là sinh v t phù du.
S d ng d li u v tinh cùng các nghiên c u th c đ a su t 30 năm qua, các nhà nghiên c u
đã xác đ nh đ c r ng ượ l ng sinh v t phù duượ vùng phía tây bán đ o Nam C c đã suy
gi m 12% trong su t th i gian nghiên c u.
Montes – Hugo cho bi t:ế “L n đ u tiên chúng tôi ch ng minh đ c r ng có s bi n đ i đang ượ ế
ti p di n v l ng cũng nh thành ph n sinh v t phù du vùng phía tây c a bán đ o Namế ượ ư
C c, đi u này có liên quan đ n s bi n đ i khí h u lâu dài. S bi n đ i liên quan đ n sinh ế ế ế ế
v t phù du có th gi i thích ph n nào s suy gi m quan sát đ c c a m t s qu n th chim ượ
cánh c t”.
K t qu c a nghiên c u đ c Qu khoa h c t nhiên tài tr m t ph n đ c công b trên sế ượ ượ
ra ngày 13 tháng 3 trên t Science.
Thành viên c a nhóm nghiên c u, Hugh Ducklow thu c Phòng thí nghi m sinh h c bi n t i
Woods Hole, Mass., cho bi t: ế“Gi chúng ta đã bi t đ c r ng bi n đ i khí h u tác đ ng đ n ế ượ ế ế
ph n g c c a l i th c ăn, và lan t a đ n toàn b chu i th c ăn”. ướ ế
» Đ i s ng » Môi tr ngườ
RSS
N c bi n dâng thêm 20cm t i Vi t Namư
C p nh t lúc 13h59' ngày 24/02/2009
B n in
G i cho b n bè
Ph n h i
Xem thêm: môi tr ngườ , n c bi nướ , trái đ t m lên , khí h u
Theo Th tr ng B Tài nguyên và Môi tr ng Nguy n Văn Đ c kho ng 50 ưở ườ
năm qua, t i Vi t Nam, nhi t đ trung bình tăng kho ng 0,7 đ C và m c n c ướ
bi n đã dâng kho ng 20cm.
D ki n sau 91 năm t i - năm 2.100, m c n c bi n s tăng lên t i 1m, nhi t đ ế ướ
tăng kho ng 3°C. Hi n nay, ng phó v i bi n đ i khí h u là m c tiêu tính ch t c p ế
thi t và s ng còn c a Vi t Nam b i Vi t Nam là m t trong 5 n c đ c d báo sế ướ ượ
ch u nhi u nh h ng l n c a bi n đ i khí h u trên toàn c u. ưở ế
Phó Giáo s , Ti n sĩ Tr n Th c, Vi n tr ng Vi n Khí t ng Th y văn cho r ngư ế ưở ượ
hi u bi t h n ch v bi n đ i khí h u c a ph n l n ng i dân đang là m t trong khó ế ế ế ườ
khăn khi tri n khai ch ng trình qu c gia v ng phó v i bi n đ i khí h u. Đáng lo ươ ế
ng i là có nh ng h i th o v bi n đ i khí h u mà chính nh ng đ i bi u tham d ế
cũng ch a n m rõ ki n th c v bi n đ i khí h u. ư ế ế
Bi n đ i khí h u đã và đang tác đ ng m nh đ n Vi t Nam thông qua các hi n t ngế ế ượ
th i ti t nguy hi m, c th rõ r t nh t là các c n bão trái mùa, ng p l t, h n hán ế ơ
ngày càng kh c li t h n. ơ
Theo tính toán, n u n c bi n dâng 1m s có 10% dân s Vi t Nam b nh h ngế ướ ưở
tr c ti p, t n th t đ i v i GDP kho ng 10%, đ ng th i bi n đ i khí h u s làm ế ế
kho ng 40 ngàn km² đ ng b ng ven bi n Vi t Nam s b ng p hàng năm.
Theo ý ki n c a nhi u chuyên gia, không nên tuyên truy n v bi n đ i khí h uế ế
chung chung mà b ng nh ng con s , hình nh, ví d c th ; đ c bi t, c n t ch c
tuyên truy n cho t ng vùng kinh t c th b i m i vùng s b nh h ng khác nhau ế ưở
do bi n đ i khí h u. ế
B Tài nguyên và Môi tr ng s m website v ng phó v i bi n đ i khí h u đ ti p ườ ế ế
t c nh n đ c góp ý c a các nhà khoa h c và c ng i dân./. ượ ườ
y ch y tr n thay đ i khí h u
C p nh t lúc 15h42' ngày 18/02/2009
B n in
G i cho b n bè
Ph n h i
Xem thêm: môi tr ngườ , khí h u, th c v t , r ng, hi u ng nhà kính , trái đ t m lên
Trong m t th k qua, nhi u loài cây M đã d ch chuy n hàng trăm ế
km v phía b c do không ch u đ c hi n t ng tăng nhi t đ do hi u ượ ượ
ng nhà kính gây nên.
C quan b o v r ng M kh ng đ nh, v i t c đ đó, nh ng cây g quý Mơ
nh bulô vàng có th t i biên gi i phía b c Canada tr c năm 2100. Các nhà khoa h c c aư ướ
c quan này v a công b m t nghiên c u cho th y 40 loài cây quan tr ng t i h n 30 bangơ ơ
phía đông c a M đã di chuy n v phía b c.
Nhi u nghiên c u v s di c c a th c v t tr c đây đ c ti n hành d a trên mô hình gi ư ướ ượ ế
l p máy tính nên v n có ng i hoài nghi v m c đ chính xác c a chúng. Tuy nhiên, trong ườ
nghiên c u này, các nhà khoa h c tìm hi u s phân b c a h t và cây t ng vĩ đ d a trên
các d li u m i nh t c a C quan b o v r ng M . ơ
Chris Woodall, tr ng nhóm nghiên c u, phát bi u r ng phát hi n l i m t l n n a xác nh nưở
m i liên h gi a tình tr ng thay đ i khí h u và s d ch chuy n c a các cánh r ng. “Đó không
còn là s ph ng đoán, mà là s th t đã đ c ch ng minh” ượ , ông nói.
Chris và c ng s nghiên c u d li u v 15 loài cây mi n b c n c M , 15 loài mi n nam ướ
và 10 loài c hai mi n. H tìm hi u m t đ phân b h t, cây d i 20 tu i và cây trên 20 ướ
tu i t ng vĩ đ r i so sánh các d li u v i nhau.
K t qu cho th y 11 trong s 15 loài mi n b c d ch chuy n h n 20 km (tính trung bình) soế ơ
v i các vĩ đ cũ c a chúng. Trong s nh ng loài “b c ti n” có tuy t tùng tr ng, đo n, thích, ế ế
t n bì đen, d ng lá rung và bulô vàng. Các cây đo n và thích di chuy n xa nh t (kho ng 50 ươ
km).
“Đây là l n đ u tiên tình tr ng d ch chuy n c a nhi u loài cây trong m t vùng đ a lý r ng l n
đ c nghiên c u m t cách nghiêm túc. Đi u có ý nghĩa nh t là nó đã ch ra vai trò c a thayượ
đ i khí h u đ i v i s di c c a th c v t” ư , Mark Schwartz, m t nhà sinh h c c a Đ i h c
California (M ), phát bi u. Mark không tham gia nghiên c u c a nhóm Chris.
Kh năng di c c a m t loài ph thu c vào nhi u y u t . Ch ng h n, qu c a cây tuy t tùng ư ế ế
là món ăn a thích c a chim d cùi. Vì th nh ng n i có nhi u chim d cùi, qu tuy tư ế ơ ế
tùng không th phát tán xa. Trong khi đó, h t c a cây d ng, thích, t n bì đ nh đ bay ươ
theo các c n gió. ơ
Kh năng di chuy n c c cao c a h t cho phép m t s loài “b c ti n” v i t c đ nhanh h n ế ơ
d đoán c a C quan b o v r ng M . ơ Mi n b c bang Pennsylvania và mi n nam bang
New York là nh ng n i có đi u ki n thu n l i cho s phát tri n c a t n bì tr ng. Chúng là ơ
nguyên li u đ s n xu t g y bóng chày. Vì th mà nhi u ng i dân t i hai bang đó s r t ế ườ
bu n n u chúng di c lên phía b c”, ế ư Dan Botkin, m t chuyên gia sinh thái c a Đ i h c
California (M ), nh n xét
Cà Mau có th b ng p l t di n r ng
C p nh t lúc 13h22' ngày 05/02/2009
B n in
G i cho b n bè
Ph n h i
Xem thêm: môi tr ngườ , khí h u, nguy cơ, ng p l t , trái đ t m lên , h sinh thái
Nghiên c u m i đây c a Qu qu c t v b o v thiên nhiên (WWF) cho th y, trong ế
vòng 25 năm t i, bi n đ i khí h u có th gây ng p l t trên di n r ng và m n hóa các ế
h sinh thái n c ng t Cà Mau. ướ
Năm 2008, ch ng trình Greater Mekong c a WWF th c hi n nghiên c u t i Cà Mau (Vi tươ
Nam) và Krabi (Thái Lan) nh m làm rõ tác đ ng c a bi n đ i khí h u đ i v i phát tri n kinh ế
t , sinh k ng i dân và các ch ng trình b o t n c a WWF. ế ế ườ ươ
V i s h p tác c a Vi n Quy ho ch Th y l i mi n Nam, nghiên c u cho th y, bão và m c
n c bi n dâng cao s tác đ ng nghiêm tr ng đ n các ngành kinh t c a Cà Mau, trong khiướ ế ế
công tác qu n lý ng n và dài h n c a t nh ch a đ đ gi i quy t nh ng v n đ này. Do v y, ư ế