BNH SA SÚT TRÍ TU NGƯỜI GIÀ
Ngun: www.khamchuabenh.com
Theo nghiên cu mang tên Mi nguy him ca môi trường đối vi sc khe người
cao tui, do các chuyên gia Trung tâm Khoa hc và Môi trường Boston M thc hin
mi đây cho thy, do kinh tế phát trin, nn ô nhim môi trường tăng cao mà t l người
mc bnh suy gim trí nh ngày càng nhiu, nht là bnh An-giê-mơ và Pa-kin-sơn.
1. Yếu t di truyn
Theo nghiên cu nói trên thì di truyn có vai trò nht định làm tăng bnh An-giê-
mơ và Pa-kin-sơn nhưng không đáng k, mà yếu t chính gây suy gim thn kinh là phơi
ra môi trường ô nhim, các độc t này nh hưởng đến não, h thng thn kinh con người,
thm chí c nhng đứa tr vn còn nm trong bng m đã b nh hưởng và to ra nhiu
căn bnh mn tính nan y khác như tiu đường, béo phì, tim mch và hi chng trao đổi
cht.
2. Mc độ nguy him ca ô nhim môi trường
Nhng nguyên nhân gây bnh An-giê-mơ và Pa-kin-sơn do môi trường gây ra phi
k đến các loi hóa cht sau :
- Chì: Nếu phơi ra môi trường ô nhim chì có th làm tăng nguy cơ mc bnh suy
gim trí nh và nhn thc. C th, nhng người cao tui nếu sng nhiu trong môi trường
ô nhim chì thì mc suy gim nhn thc già hơn ti 15 năm so vi nhóm không tiếp xúc
vi hp cht này và ri ro mc bnh sa sút trí tu là rt ln.
- Ô nhim không khí: Đây là tác nhân gây bnh rt tim Nn đối vi não, phi, tim,
mũi và mch máu. Bng chng, nhng người dân sng các thành ph có không khí ô
nhim cao thường mc các loi bnh nói trên khi còn rt tr và viêm nhim chính là
nguyên nhân làm cho trí nh suy gim khi v già.
http://www.nguoicaotuoi.org.vn/Uploaded/baonguoicaotuoi/Nam%202009/Suc%2
0Khoe/sk571.jpg
Thuc tr sâu: Theo nghiên cu do Hip hi An-giê-mơ ca M thc hin, nếu
tiếp xúc vi thuc tr sâu lâu dài k c hàm lượng thp cũng rt d mc các loi bnh
mn tính, suy gim trí nh, s nhn thc và chú ý ca con người. Mt nghiên cu khác
do các chuyên gia người Pháp thc hin mi đây cũng cho thy nhng người mc bnh
ngh nghip, tiếp xúc nhiu hóa cht này không ch làm tăng bnh An-giê-mơ, Pa-kin-
sơn mà còn mc c các loi bnh nan y như tiu đường và hi chng trao đổi cht (MS)
- Các yếu t v ăn ung: Ăn ung cân bng khoa hc có tác dng rt tích cc đến
sc khe con người, trong đó có sc khe ca não, nhưng ngược li nếu ăn ung thiếu
khoa hc s để li nhng hu qu xu. Ví d, nhng ai lm dng quá nhiu mo hòa,
m trans-fat (m dùng đi dùng li) có th làm tăng nguy cơ mc bnh sa sút trí tu cao 2-
3 ln so vi nhóm người không ăn my. Kết lun trên được da vào nghiên cu loài
chut, theo đó nhng con chut được nuôi theo thc đơn m bão hòa thì trí nh kém hơn
vào cui đời so vi nhóm chut ăn nhiu m chưa bão hòa tng hp. Ngoài ra các nhà
khoa hc còn phát hin, nếu dùng sa đậu nành cho tr hoc dùng loi m có hàm lượng
st cao cũng là nguyên nhân gia tăng bnh An-giê-mơ và Pa-kin-sơn lúc cui đời. Trong
khi đó khNu phn có hàm lượng các m Ô-mê-ga cao li gim được nguy cơ mc bnh
An-giê-mơ ti 70%. Thc đơn tăng cường trí não tt phi k đến cách ăn ung ca người
dân Địa Trung Hi, chú trng rau xanh, hoa qu, ngũ cc nguyên cht, cá, lc, du ô liu.
Thc phNm này còn có tác dng gim các bnh nan y khác như tiu đường, tim mch và
hi chng trao đổi cht.
- Lười vn động: Theo nhiu nghiên cu thì lười vn động không ch làm gia tăng
bnh não, mà còn mc nhiu bnh khác. Riêng nhóm người trung cao tui nếu duy trì
cuc sng hot động, luyn tp th thao ít nht 2 ln/tun có th gim được ti 50% nguy
cơ mc bnh An-giê-mơ và Pa-kin-sơn vào cui đời.
- Stress: Được xem là nhng nguyên nhân rt tim Nn làm tăng bnh viêm nhim
và quá trình ôxi hóa ca cơ th. đây là nhng du hiu ban đầu gia tăng bnh thoái hóa h
thn kinh và các bnh tim mch, tiu đường, hi chng trao đổi cht, ri lon lipit, béo
phì và ung thư.
3. Mt s gii pháp tăng cường sc khe não, thn kinh
Do chưa tìm ra nguyên nhân chính xác nên hiu qu điu tr chưa cao, bi vy
vic phòng bnh đóng mt vai trò quan trng, nht là trong bi cnh ô nhim môi trường
đang tr nên bc xúc và t l lão hóa dân s đang tăng nhanh như hin nay.
- Ăn ung cân bng, khoa hc: ăn ung thông minh, đủ cht và tránh nhng thc
phNm không có li, cha nhiu m xu, đường và mui.
- Tăng cường luyn tp th thao, duy trì cuc sng hot động, hn chế cuc sng
tĩnh ti.
- Áp dng các bài tp cho não thông qua các hot động hàng ngày. Ví d như đọc
sách báo, chơi c, giao tiếp bn bè, tham gia các hot động xã hi, các hot động phường
hi, câu lc b vv...
- Hn chế tiếp xúc môi trường độc hi, nht là độc hi không khí, hóa cht hay độc
hi ngun nước.
- Hn chế, tránh xa các đồ gây nghin, rượu, bia, thuc lá.
- Duy trì cuc sng vui v, lc quan, yêu đời, b xa ý nghĩ hn thù, cay cú hay cc
đoan. Sng khe, tích cc để làm gương cho con cháu, có li cho c gia đình, cng đồng
và làm cho cuc đời thêm ý nghĩa.