Bí mật về vụ nổ Tunguese
Năm1908, tại vùng Tunguese Xibiri, xảy ra một vụ nổ lớn kỳ quái. Sức
mạnh của nó tương đương với sức nổ của 500 quả bom nguyên tử, hoặc
mấy quả bom khinh khí, cùng nổ một lúc.
Đối với vụ nổ khủng khiếp và kỳ lạ đó, các nhà khoa học dã tiến hành thăm
dò nghiên cứu không mệt mỏi suốt gần 100 năm nay. Nhưng về nguyên
nhân vụ nổ thì cho đến nay, ý kiến vẫn bất đồng: có người cho rằng, đó là
một vụ nổ hạt nhân, có người cho rằng đó chỉ là một thiên thạch hay sao
chổi rơi xuống Trái Đất mà gây ra vụ nổ, cũng có người cho rằng do phi
thuyền vũ trụ của người ngoài hành tinh rơi xuống Trái Đất. Ngày nay nhiều
người còn gắn nó liên quan tới một loạt những học thuyết khoa học hiện đại,
tân kỳ như lý luận về hố đen vũ trụ, về phản vật chất hoặc đồng chất.
Ngày 20 tháng 6 năm 1908, lúc 7 giờ 17 phút, bên bờ sông Tunguese yên
tĩnh miền Tây Xibiri nước Nga, khi ánh bình minh mới nhuốm hồng những
tán cây, không khí buổi sáng trong lành. Bỗng nhiên vang lên một tiếng nổ
cực mạnh, trời long đất lở, rồi mặt đất rung chuyển như run lên bần bật. Tiếp
theo đó là một đụn khói hình nấm tròn từ từ lên cao, một làn sóng nhiệt nóng
bỏng ào ào cuộn tới. Chỉ trong chốc lát, chim thú trong rừng lập tức biến
thành tro bụi. Những cây đại thụ chọc trời, hoặc bị nhổ bật cả rễ, hoặc bị
thiêu cháy thành than. Mấy ngàn cấy số vuông rừng rậm bị thiêu hủy trong
chốc lát.
Tọa độ chính xác của vị trí xảy ra vụ nổ là 60 độ 55' độ vĩ Bắc 101 độ 57'
độ kinh Đông. Cách hồ Baican 800 km. Sau vụ nổ, dân du mục quanh vùng
run lên cầm cập trong những trận cuồng phong. Lều vải của họ bị bay biến
đi đâu mất. Cách phía Nam trung tâm vụ nổ 60 km có một thị trấn gọi là
Vanavara, vào sáng sớm hôm xảy ra vụ nổ, cùng với tiếng nổ vang trời,
những cửa kính của các nhà cửa, công trình kiến trúc đều bị vỡ tan, khung
cửa, cách cửa sổ... bị chấn động lắc lư đổ vỡ hết. Tiếp theo là sóng khí từ
mặt đất cuộn lên, cuồng phong ập tới, làm bốc mái nhiều ngôi nhà. Cây cối
trên đường phố và trong vườn hoa bị bật cả gốc rễ lên.
Sau khi sự việc xảy ra, một nông dân nhớ lại: "Lúc bấy giờ tôi đang ngồi
trong nhà, bầu trời bỗng xuất hiện ánh sáng trắng mãnh liệt, sau đó, không
khí nóng lên rõ rệt, thiêu bỏng cả da thịt, tôi ngã nhào ra đất, áo may-ô trên
người bốc cháy. Ngẩng nhìn lên, một quả cầu lửa khổng lồ đỏ ối cả vùng
trời, thật kinh khủng. Chỉ trong chốc lát, quả cầu lửa tắt đi, trời tối trở lại.
Lúc đó tôi mới nghe thấy một tiếng nổ đinh tai, thân thể bị một làn sóng hơi
bốc lên, văng đi đến mấy thước Anh, tôi ngất xỉu. Mấy phút sau tôi tỉnh lại,
nghe thấy những tiếng gào thét đinh tai. Ngôi nhà lắc lư bần bật, dường như
sắp bị nhổ bật lên khỏi mặt đất".
Cả vùng Tunguese, nhiều nơi mặt đất và nhà cửa còn rung lên mấy ngày sau
đó. Rất nhiều dân cư ở thị trấn Vnavara bị những đợt hơi nóng xô ngã, hoa
màu cây cối bị hủy hoại trong chốc lát. Ngay phía dưới chỗ phát nổ, vừa có
một đàn tuần lộc đi tới, sau nổ không còn con nào sống sót.
Vụ nổ đó đã gây ra sóng địa chấn rất mạnh. Cách trung tâm vụ nổ đến
893 km, tại thành phố Iacuxcơ, 45 phút sau khi vụ nổ xảy ra, vẫn còn ghi
được sóng địa chấn. Tốc độ truyền sóng đạt tới 330 met/gy. Sóng xung kích
của vụ nổ truyền tận sang đến Trung Âu. Các trạm quan trắc địa chấn
Pôtxđam của Đức và Cambridge của Anh, các thiết bị tự động ở đó đều ghi
được tình trạng Trái Đất chịu những chấn động rất mạnh, thậm chí cả đến
đảo Java ở Inđônêxia và bên kia Trái Đất, tại thủ đô Oasinhtơn của Mỹ cũng
ghi nhận được những chấn động tương tự.
Sau khi vụ nổ lớn xảy ra, các nơi trên thế giới đều có những phản ứng tự
nhiên. Tại London, toàn bộ đèn điện bỗng nhiên tắt hết, dân chúng bị chìm
trong bóng tối dày đặc. Tại Stốckhôm, rất nhiều người lấy máy ảnh ra chụp
lấy cảnh đêm kỳ lạ. Tại Hà Lan thì ban đêm, mà lại rực lên ánh sáng trắng
như ban ngày. Còn dân Mỹ ở trong buổi đêm cảm thấy mặt đất rung chuyển.
Điều cần phải nói tới từ đêm 30 tháng 6 đến ngày 1 tháng 7, bầu trời từ vùng
Tây Xibiri cho đến cả châu Âu cực kỳ trong sáng. Một dải từ Cápcadơ đến
miền Nam nước Nga, trời sáng đến mức không phải thắp đèn, mà vẫn có thể
đọc sách được. Còn vùng Tunguese thì suốt ba ngày đêm kể từ khi vụ nổ
xảy ra, không xuất hiện bóng đêm. Trong mấy ngày đó người ta trông thấy
ánh sáng mặt trời lọt qua tầng mây bỗng chiếu ra những tia sáng kỳ lạ màu
lục và màu hoa hồng. Còn có lúc những đám mây cũng phát ra các tia sáng
màu bạc, và những đám mây rất gọn rõ. Trong mấy đêm sau đó, bầu trời
cũng sáng hơn rất nhiều so với lúc bình thường. Dần dần cho đến cuối tháng
8, bầu trời mới trở lại trạng thái bình thường. Cũng thời gian ấy, các nhà
thiên văn quan sát thấy độ trong sáng của loại khí quyển giảm hẳn, ảnh
hưởng rất nhiều đến sự quan trắc các vì sao của các nhà thiên văn.
Nhà khoa học Liên Xô Culích, khi tiến hành khảo sát thực địa vùng
Tunguese, kết hợp phỏng vấn những cư dân địa phương, vẫn không tìm ra
nguyên nhân của vụ nổ. Đáp án ấy vẫn là điều bí mật.
Khi tiếp tục nghiên cứu về sau Culích nhận thấy, vùng bị hủy hoại là điểm
rơi của một vẩn thạch khổng lồ. Trái đất vẫn thường bị những vẩn thạch
nhỏ tập kích. Khi Trái Đất chuyển động quay quanh Mặt Trời thì phải chui
qua những đá vũ trụ ấy. Khi đó những đá vũ trụ đi vào bầu khí quyển của
Trái đất có tốc độ rất nhanh, thông thường mỗi giờ đạt tới hơn 10 vạn dặm
Anh, nhưng vì hầu hết chúng đều rất nhỏ nên khi mới vào đến tầng cao của
bầu khí quyển do ma sát với không khí phát ra nhiệt, ban đêm chúng ta nhìn
lên bầu trời thấy những vệt sáng chói di chuyển rất nhanh nên gọi là sao
băng.
Tuy nhiên, thỉnh thoảng Trái Đất vẫn gặp phải những khối đá lớn, khi đi vào
bầu trời Trái Đất cháy nóng hừng hực. Ngày 29 tháng 9 năm 1938, tại một
khu vườn ở bang Ilinoi nước Mỹ, bỗng phát ra tiếng nổ gầm vang, một khối
vẩn thạch khi xuyên qua nóc nhà lại rơi đúng vào một chiếc xe ôtô. Năm
1954, tại bang Alabama nước Mỹ, một phụ nữ cũng bị vẩn thạch rơi trúng.
Đó là những ghi chép duy nhất về vẩn thạch gây thương vong trên thế giới.
Vụ nổ Tunguese năm 1908, người ta nghe được tiếng nổ từ khoảng cách xa
600 dặm Anh. Dường như tất cả cây cối trong vòng 50 dặm Anh đều bị
hủy hoại. Trung tâm vụ nổ này cũng rất dễ được xác định, bởi tất cả các cây
cối bị đổ ngã đều hướng về trung tâm. Nhưng tại nơi đó lại không tìm thấy
vẫn thạch, cũng không có hố vẫn thạch mà chỉ có một cái đầm. Quanh đầm
là những cây khô nhẵn thín, những cây đó tuy không còn sống nhưng vẫn
còn tồn tại ở đó và đều không có một cành nào. Đó là một đầu mối quan
trọng, rõ ràng nơi ấy đã xảy ra vụ nổ mạnh, dẫn đến một vụ cháy lớn, nhưng