Đ bài: Bình gi ng đo n th sau trong bài Tây Ti n c a Quang Dũng: “Tây Ti n ơ ế ế
đoàn binh không m c tóc,…Sông Mã g m lên khúc đc hành”
Bài làm
Tây Ti n là bài th hay nh t c a đi th Quang Dũng và cũng là thành t u xu t s c c aế ơ ơ
n n văn h c kháng chi n. Có th nói, n u ch n năm tác gi tiêu bi u c a giai đo n văn ế ế
h c này, có th không có Quang Dũng nh ng n u ch n năm bài th tiêu bi u, nh t đnh ư ế ơ
Tây Ti n ph i đc nh c tên, đng hàng danh d . Đc Tây Ti n, chúng ta s ng l i m tế ượ ế
th i l a cháy cùng đoàn quân l ng ti ng đã đi vào l ch s , và chúng ta có th quên m t s ế
câu th trong bài, nh ng không th quên đc hình nh đoàn quân y:ơ ư ượ
Tây Ti n đoàn quân không m c tócế
Quân xanh màu lá d oai hùm
M t tr ng g i m ng qua biên gi i
Đêm m Hà N i dáng ki u th mơ ơ
R i rác biên c ng m vi n x ươ
Chi n tr ng đi ch ng ti c đi xanhế ườ ế
Áo bào thay chi u anh v đtế
Sông Mã g m lên khúc đc hành!
N u nh nh ng đo n th đu, hình nh đoàn quân m i hi n lên qua nét v gián ti p -ế ư ơ ế
nói đn gian kh , hi sinh và đa bàn ho t đng - thì đây, đoàn quân y đã hi n lên v iế
nh ng nét v c th , gân gu c, r ch ròi. Đã thành khuôn sáo khi đ c p đn s can ế
tr ng c a các chi n binh. đây, ta t ng nh g p m t mô tip nh th :ườ ế ưở ư ư ế
Tây Ti n đoàn binh không m c tócế
Quân xanh màu lá d oai hùm
Nh ng, tr c h t, đây là nh ng câu th t th c - th c m t cách tr n tr i: chi n sĩ Tâyư ướ ế ơ ế
Ti n h i y ho t đng nh ng vùng núi r ng hi m tr , ma thiêng n c đc, ch t tr nế ướ ế
thì ít mà ch t vì b nh t t thì nhi u, có nh ng con su i r a chân r ng lông, g i đu r ngế
tóc. "Quân xanh" đây có th hi u là xanh màu áo, xanh lá ng y trang và xanh làn da vì
thi u máu. Nh ng hình nh r t th c đó, vào bài th , v i gi ng đi u và cách di n t lãngế ơ
m n c a Quang Dũng đã nh mang nghĩa t ng tr ng, r t có khí phách. M i b n ch ư ượ ư ườ
th mà ch m kh c vào l ch s hình nh m t đoàn quân phi th ng, đc đáo, có m t khôngơ ườ
hai trong cu c đi cũng nh trong th ca. Đoàn quân c a m t thu "x p bút nghiên lên ư ơ ế
đng chinh chi n" c a các chàng trai Hà N i kiêu hùng hào hoa.ườ ế
Vì v y, khó khăn, gian kh là th , nh ng các chi n binh Tây Ti n v n không nguôi, v i đi ế ư ế ế ơ
nh ng tình c m lãng m n:
M t tr ng g i m ng qua biên gi i
Đêm m Hà N i dáng ki u th mơ ơ
"M ng" và "m " c a ng i lính đc g i v hai ph ng tr i: biên c ng, n i còn đy ơ ườ ượ ươ ươ ơ
bóng gi c - m ng gi t gi c l p công, và Hà N i, quê h ng yêu d u - m nh ng bóng ế ươ ơ
dáng thân yêu. "Dáng ki u th m", y là v ng sáng lung linh trong kí c, "t cáo" nét đa ơ
tình c a ng i lính. Nh ng v i các chi n sĩ Tây Ti n, n i nh y là s cân b ng, th thái ườ ư ế ế ư
trong tâm h n sau m i ch ng hành binh v t v , ch không ph i đ th i chí n n lòng. V y
mà m t th i, câu th "đp m t cách lãng m n" này đã khi n cho tác gi c a nó và chính ơ ế
bài th ph i "tr i bao gió d p, sóng d i".ơ
C lai chính chi n k nhân h i - x a nay đi chi n tr n, m y ai tr v , các chi n sĩ Tây ế ư ế ế
Ti n cũng không kh i tránh ph i nh ng m t mát, hi sinh:ế
R i rác biên c ng m vi n x ươ
Chi n tr ng đi ch ng ti c đi xanhế ườ ế
Sau nh ng câu th r n r i, đp đ, đn đây, âm đi u câu th ch t tr m và trùng xu ng đ ơ ế ơ
đc gi th y rõ h n b n ch t c a s vi c. D ng nh đây là m t c nh phim đc c ý ơ ườ ư ượ
quay ch m. Còn gì thiêng liêng và cao c h n s hi sinh, ch p nh n gian kh c a ng i ơ ườ
lính. Trên đng hành quân ng i chi n sĩ Tây Ti n g p bi t bao ngôi m vi n x c aườ ườ ế ế ế
nh ng k ch t xa quê. Nh ng các chi n sĩ ta nhìn th y v i đôi m t bình th n, b i h đã ế ư ế
ch p nh n đi u đó. M t trong nh ng đng c thôi thúc h lên đng là hình nh ng i ơ ườ ườ
anh hùng da ng a b c thây mà h ti p nh n đc trong văn ch ng sách v . M t ni m ế ượ ươ
đam mê trong sáng pha chút lãng m n.
Hai câu th cu i ti p t c âm h ng bi tráng, tô đm thêm s m t mát hi sinh nh ng đó l iơ ế ưở ư
là m t cái ch t cao đp - cái ch t b t t c a ng i lính Tây Ti n: ế ế ườ ế
Áo bào thay chi u anh v đtế
Sông Mã g m lên khúc đc hành
Hai câu m i đc qua t ng nh ch làm nhi m v miêu t , thông báo bình th ng nh ng ưở ư ườ ư
s c g i th t l n. Đâu đây v n nh còn th y nh ng gi t n c m t đng sau hàng ch . Hai ư ướ
câu th r n r i mà c m khái, th ng c m th t sâu xa. Làm sao có th d ng d ng tr cơ ươ ư ướ
c nh "anh v đt"? "Anh v đt" là hóa thân cho dáng hình x s , th c hi n xong nghĩa
v quang vinh c a mình. Ti ng g m c a sông Mã v xuôi nh lo t đi bác r n vang, vĩnh ế ư
bi t nh ng ng i con yêu c a gi ng nòi. ườ
Tr c đây, khi nh c đn nh ng dòng th này, ng i ta ch th y nh ng bi u hi n nào làướ ế ơ ườ
"m ng r t", "bu n r i"... nh ng th i gian đã khi n chúng ta nhìn đúng h n vào b n ch t, ơ ư ế ơ
có th i đi y m i có văn ch ng y. ươ
Tây Ti n là bài th , là t c lòng c a nh ng ng i chi n binh Tây Ti n. Bài th có nh c,ế ơ ườ ế ế ơ
h a; bên c nh cái bi là cái hùng, bên c nh m t mát, đau th ng là anh hùng. N a th k đã ươ ế
qua, bài th ngày m t thêm sáng giá và đo n th kh c h a đoàn quân Tây Ti n đã trơ ơ ế
thành m t hoài ni m khó quên c a m t th i kì l ch s hào hùng trong bu i đu cu c
kháng chi n ch ng Pháp.ế