1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
NGÔ TH MINH THY
CM QUAN HIN THC V CHIN TRANH
TRONG TIU THUYT THƯNG ĐC
CA NGUYN BO
Chuyên ngành : Văn hc Vit Nam
Mã s : 60.22.34
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ
KHOA HC XÃ HI VÀ NHÂN VĂN
Đà Nng - Năm 2011
2
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: : TS. PHAN NGC THU
Phn bin 1: TS. BÙI THANH TRUYN
Phn bin 2: TS. NGUYN THANH SƠN
Lun văn ñưc bo v trưc Hi ñng chm Lun văn thc sĩ
Khoa hc Xã hi và Nhân văn hp ti Đi hc Đà Nng vào ngày
31 tháng 12 năm 2011.
* Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin - Hc liu, Đi hc Đà Nng
- Thư vin trưng Đi hc Sư phm, Đi hc Đà Nng.
3
M ĐU
1. LÝ DO CHN Đ TÀI
Th k XX vi nhng chuyn ñng ln lao trong lch s, là th
k ca chin tranh và bão táp cách mng. Đng nơi ñ"u sóng ngn
gió ca nhng bin ñng ln lao y, h"u như su#t hơn hai ph"n ba
th k, dân tc ta ht th h này ñn th h khác ñã không ng$ng n#i
tip nhau buc phi ñng lên ch#ng ngoi xâm. G%n bó vi s# phn
ca dân tc mình, vit v& chin tranh luôn là mt ñ& tài ln xuyên
su#t n&n văn hc nưc ta nói chung và c văn xuôi nói riêng.
Đ'c bit, t$ sau 1975, khi hòa bình ñã ñưc lp li trên c
nưc, b#i cnh lch s-xã hi ñã ñ(i khác, cuc s#ng tư ng như ñã
tr li bình thưng, nhưng th)c ra con ngưi phi ñng trưc bit
bao n*i khó khăn, thách thc ca thi hu chin. Và, nht là t$ khi
công cuc ñ(i mi ñưc phát ñng, ý thc cá nhân và khát vng dân
ch ngày càng ñưc thc t+nh, xu th giao lưu hi nhp ngày càng
rng m , tt yêu nhu c"u ca công chúng ñ#i vi văn hc cũng
không còn như trưc. Vì vy, cm quan hin th)c ca nhà văn v&
cuc s#ng nói chung và v& cuc chin ñã qua nói riêng cũng ñn lúc
phi ñưc ñ(i mi c v& phương din nhn thc và ngh thut th
hin.
Trong b#i cnh y, n#i tip nhng truyn ng%n ñ"y tính d) báo
ca Nguy-n Minh Châu, nhng tiu thuyt vit v& chin tranh và
ngưi lính vi ñim nhìn và bút pháp ngh thut mi l như Thân
phn tình yêu ca Bo Ninh, Đt trng ca Nguy-n Trng Oánh,
Nhng bc tưng la ca Khut Quang Th.y..., tiu thuyt Thưng
Đc ca Nguy-n Bo là mt thành công rt ñáng ghi nhn. Tác ph/m
4
ñã ñt Gii thư ng B qu#c phòng trong cuc thi vit tiu thuyt s
thi 2004-2009 và Gii thư ng Hi Nhà văn Vit Nam năm 2006. Vì
vy, vic tip cn và ñi sâu tìm hiu nhng phương din khác nhau
ca giá tr tác ph/m là c"n thit.
Đng thi, th)c hin ñ& tài “Cm quan hin thc v chin
tranh trong tiu thuyt Thưng Đc c a Nguy!n Bo”, mt tiu
thuyt mang âm hư ng s thi ra ñi sau chin tranh còn có ý nghĩa
phát hin, so sánh vi cách vit ca văn hc s thi ra ñi trong chin
tranh.T$ ñó s0 thy ñưc quá trình vn ñng và ñ(i mi ca tiu
thuyt s thi trong n&n văn hc hin ñi nưc ta qua t$ng thi kỳ.
Đây cũng là mt vn ñ& có ý nghĩa lý lun và th)c ti-n trong nghiên
cu, phê bình và c trong ging dy văn hc nhà trưng hin nay.
2. LCH S" V#N Đ
2.1. Nhng nhn xét chung v tiu thuyt Vit Nam thi kỳ
sau 1975:
2.1.1.Các công trình nghiên cu:
Trong Tiu thuyt Vit Nam hin ñi, giáo sư Phan C) Đ
cũng ñã nhn xét v& s) ñ(i mi ca tiu thuyt chin tranh trong ñ
lùi thi gian:“...các nhà văn có th nhìn bao quát toàn cnh hai cuc
kháng chin, miêu t chin tranh mt cách toàn din và sâu sc
hơn...” [14. tr 264].
PGS.TS Nguy-n Th Bình trong chuyên lun Văn xuôi Vit
Nam 1975-1995, nhng ñi mi cơ bn ñã nêu bt s) ñ(i mi quan
nim v& hin th)c trong nhng tác ph/m vit v& chin tranh ra ñi
ngay sau chin tranh: “... văn xuôi ñã có s ni rng phm vi hin
thc(...) nhng tác phm này, hin thc không ñơn gin xuôi chiu
như trưc”[ 9.tr 120].
5
Năm 2008, mt công trình nghiên cu khoa hc khác: “Mt
s khuynh hưng tiu thuyt nưc ta t thi ñim ñi mi ñn nay”,
tác gi Nguy-n Th Bình tip t.c lưu ý ñn tinh th"n ñ(i mi mnh
m0 ca tiu thuyt hin ñi Vit Nam. “N lc ñi mi ca tiu
thuyt chng ñưng này (sau 1975) ch yu dn vào cách x lý
cht liu hin thc (...),ñó là s ni rng biên ñ hin thc so vi
tiu thuyt trưc 1975” [10.tr 14].
2.1.2.Các bài vit trên báo và tp chí:
Tác gi Nguy-n Tin Đc trong bài vit “V& loi hình ni
dung tiu thuyt Vit Nam sau 1975” ñã kh2ng ñnh r3ng “Sc nh
hưng bao trùm ca th tài s thi trong tiu thuyt giai ñon trưc
ñã không còn và cùng vi ñó là s kh ng ñ!nh v! trí ca các th tài
th s, ñi tư” [16.tr 84].
Trong “Tiu thuyt v& chin tranh- nhìn t$ hôm nay”, tác gi
Phong Lê ñã ñ& cp ñn xu th vn ñng ca tiu thuyt v& chin
tranh: “Là mt âm ñiu khác, không ch" là hào hùng, thm chí rt ít
du n hào hùng mà là bi tráng hoc bi thng...” [34.tr 123].
Bài vit “Vn ñ& nhân vt trong tiu thuyt s thi v& ñ& tài
chin tranh cách mng” ca tác gi Nguy-n Thanh Tú ñã kh2ng ñnh
r3ng cu trúc hình tưng ca kiu nhân vt anh hùng trong tiu
thuyt s thi sau 1975 “ñã ñư#c nhn thc li vi quan nim mi
hơn, phc tp, ña din hơn” [57.tr 168].
2.2. Nhng công trình và bài vit nghiên cu-phê bình v
sáng tác ca Nguyn Bo và tiu thuyt Thưng Đc.
Nguy-n Qu#c Trung trong bài “Truyn ng%n Nguy-n Bo” ñã
kh2n ñnh: “Các truyn ngn thành công ca Nguy$n Bo là nhng
truyn vit sau chin tranh. Phi chăng, khi có ñ lùi c%n thit, s