Chào hàng bằng hành vi
Khi nhận được đơn chào hàng của đối tác nước ngoài, DN có
thể chấp nhận bằng văn bản, bằng lời nói và bị ràng buộc bởi
chào hàng đó.
Khi chấp nhận chào hàng, nên chấp nhận bằng văn bản
Khi nhận được đơn chào hàng của đối tác nước ngoài, DN có thể
chấp nhận bằng văn bản, bằng lời nói. Thậm chí, bằng việc thực
hiện một số hành vi nhất định, người được chào hàng sẽ bị coi là
đã chấp nhận chào hàng và bị ràng buộc bởi chào hàng đó. Đó là
những quy định của Công ước Viên (CISG).
Tranh chấp giữa Nguyên đơn là một Cty của Achentina và Bị đơn
là một Cty của Italia trong quá trình giao kết hợp đồng. Hai bên
tranh cãi về việc liệu hành vi của bị đơn có được coi là một hành vi
chấp nhận chào hàng có hiệu lực hay không. Tranh chấp được giải
quyết tại Tòa án Achentina. Các điều 18 và 19 của Công ước Viên
năm 1980 về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (sau đây gọi tắt
là CISG) đã được áp dụng để giải quyết tranh chấp.
Diễn biến tranh chấp
Người mua Achentina đàm phán ký hợp đồng với người bán Italia
để mua một số máy móc công nghiệp. Người bán đã gửi cho người
mua bản chào hàng căn cứ trên một mẫu đơn chào hàng chuẩn.
Người mua không có ý kiến gì về nội dung của chào hàng trên
ngoài việc yêu cầu thay đổi lại kích cỡ của một số phụ tùng kèm
theo. Sau đó, người mua đã ký vào đơn chào hàng và gửi đơn chào
hàng đó đến một ngân hàng để xin cấp tín dụng cho thương vụ này.
Tuy nhiên, sau đó, người mua lại làm đơn kiện người bán ra toà án
Achentina với lý do là hợp đồng chưa được thành lập. Người mua
cho rằng chào hàng và chấp nhận chào hàng chưa cấu thành một
hợp đồng có hiệu lực. Người mua dẫn điều 18 CISG, theo đó, im
lặng hay không hành động (inaction) không được coi là chấp nhận
chào hàng.
Quyết định của Toà án
Vì Achentina và Italia là hai quốc gia thành viên của CISG nên tòa
án áp dụng CISG để giải quyết tranh chấp. Toà án bình luận rằng
theo điều 18 CISG thì im lặng hay không hành động (inaction) tự
nó không cấu thành chấp nhận chào hàng.
Trường hợp này, mặc dù người mua không chính thức trả lời người
bán bằng văn bản hay bằng lời nói nhưng người mua đã ký vào
đơn chào hàng và gửi nó đến ngân hàng; đây chính là hành động
mà người mua thực hiện liên quan đến thanh toán tiền hàng và
hành vi này có ý nghĩa là đã chấp nhận chào hàng theo quy định tại
điều 18 khoản 1- CISG.
Ngoài ra, người mua có một số thay đổi về kích cỡ của một số phụ
tùng kèm theo nhưng những thay đổi này không được coi là những
sửa đổi, bổ sung cơ bản chào hàng ban đầu và vì thế không làm
ảnh hưởng đến hiệu lực của chấp nhận chào hàng theo quy định tại
điều 19 khoản 2 và khoản 3 - CISG. Chỉ các yếu tố bổ sung hay
thay đổi liên quan đến các điều khoản giá cả, thanh toán, phẩm
chất, số lượng, địa điểm và thời gian giao hàng, phạm vi trách
nhiệm các bên, việc giải quyết các tranh chấp mới được coi là thay
đổi cơ bản nội dung của chào hàng.
Với những lập luận đó, tòa án cho rằng người mua đã chấp nhận
chào hàng của người bán Italia. Toà án kết luận hợp đồng đã được
thành lập và không thể bị bác bỏ.
Bài học kinh nghiệm
Theo quy định của điều 18-CISG, im lặng và không có hành động
gì (inaction) thì không được coi là chấp nhận chào hàng. Tuy vậy,
việc thực hiện một số hành vi lại được coi là chấp nhận chào hàng,
ví dụ như hành vi liên quan đến việc gửi hàng, mở thư tín dụng hay
trả tiền chẳng hạn, dù người chấp nhận không thông báo cho người
chào hàng.
Trong thực tiễn kinh doanh quốc tế, trường hợp chấp nhận như vậy
rất hay xảy ra, nhất là giữa các bên đã có mối quan hệ làm ăn từ
trước. Tuy vậy, pháp luật về hợp đồng của Việt Nam lại không có
quy định gì về vấn đề này. Vì thế, khi chấp nhận chào hàng, nên
chấp nhận bằng văn bản, trong đó nêu rõ những nội dung chấp
nhận và những đề xuất chỉnh sửa nếu có, tránh trường hợp chấp
nhận bằng hành vi vì có thể gây ra những tranh chấp như vụ việc
vừa phân tích.
Thứ hai, khi nhận được chào hàng, nếu có những ý kiến trái với
chào hàng thì cần xem xét và đưa ra các đề nghị sửa đổi kịp thời,
đầy đủ. Sau khi gửi chấp nhận chào hàng thì nên yêu cầu bên chào
hàng khẳng định lại một lần nữa có đồng ý với những sửa đổi, bổ
sung đó hay không. Như vậy sẽ tránh được những tranh chấp khi
hai bên đàm phán giao kết hợp đồng một cách gián tiếp thông qua
việc gửi các đơn chào hàng và chấp nhận chào hàng.