B GIÁO DCĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
--------
PHM TH PHƯƠNG DUNG
NGHIÊN CU CH TO VT LIU COMPOSITE T
TRU VÀ NHA POLYPROPYLENE
Chuyên ngành: HÓA HU CƠ
Mã s: 60 44 27
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KHOA HC
Đà Nng,- Năm 2012
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: TS. Đoàn Th Thu Loan
Phn bin 1: PGS.TS Lê T Hi
Phn bin 2: TS. Trnh Đình Chính
Lun văn ñưc bo v ti Hi ñng chm lun văntt nghip thc sĩ
khoa hc hp ti Đi hc Đà nng vào ngày 30 tháng 11 năm 2012.
Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm hc liu – Đi hc Đà Nng
- Thư vin trưng Đi hc Sư phm – Đi hc Đà Nng.
M Đ U
1. DO CHN Đ& TÀI
Khi nn kinh t phát trin, dân s tăng lên nhanh chóng, vn ñ
môi trưng và tài nguyên ngày càng ñưc chú trng. Trong cùng mt
thi ñim, chúng ta phi ñi mt vi nhiu vn ñ như: S cn kit
dn các ngun tài nguyên, ñc bit các ngun tài nguyên không tái
to ñưc, thiu các bãi chôn lp rác thi khi lưng rác trung bình mi
ngày càng tăng…Vì vy, vic phát trin các loi vt liu thân thin
vi môi trưng ñang ngày càng ñưc chú trng.
Trong khong hai thp niên tr li ñây, composite si t nhiên
(còn gi là nha g) ñưc chú trng nghiên cu, phát trin. Vi nhiu
ưu ñim vưt tri, composite si t nhiên ñang tng bưc ñi vào thc
t kh năng thay th nhiu vt liu composite t si tng hp
trong tương lai.
Trong s các vt liu composite thì composite nn nha nhit
d o gia cưng b!ng si t nhiên càng ñưc chú trng nghiên cu do
chúng có nhiu ưu ñim như ngun nguyên liu sn có, t" trng thp,
ñ bn cao ñc bit thân thin vi môi trưng (có th b# phân h$y
bi vi sinh vt), không ñc hi vi con ngưi.
Composite si tnhiên (còn gi là nha g) là loi vt liu ñưc
to thành tsi thc vt (t g hoc các loi thc vt như gai, ñay,
bông, tru...) polymer (PE, PP, PVC...). Do vy vt liu nha
g mang c ñc ñim c$a c g và nha như: bmt ngoài ging g,
có kh năng tái ch, sn ph-m nh. hơn và giá thành r . c sn ph-m
nha ghin nay ñưc ng d3ng trong rt nhiu lĩnh vc khác nhau
vi tính năng ngày càng tăng nhưa hàng rào, sàn g, trang trí ni tht,
chi tit ô tô, …
Do các tính năng ưu vit c$a composite si t nhiên như nh., bn,
thân thin vi môi trưng (có kh năng phân h$y sinh hc)… g
thành thp hơn các loi g t nhiên nên chúng ngày càng ñưc s5
d3ng rng rãi các nưc trên th gii như M6, Châu Âu, Trung
Quc, Nht Bn, ...
Vit Nam là mt nưc nn văn minh lúa nưc t lâu ñi. Sn
ph-m chính c$a cây lúa là go và cám (cám làm thc ăn cho gia súc)
sn ph-m ph3 rơm r, tru. Hin sn ph-m chính ñang ñưc s5
d3ng rt hiu qu, không ch" ñm bo an ninh lương thc quc gia
còn giá tr# xut kh-u. Trong khi, sn ph-m ph3 ngày càng ít
ñưc s5 d3ng. Sn lưng lúa Vit Nam năm 2011 ñt hơn 42 triu tn
[23],trong ñó khi lưng tru chim 20%. Hin tru mi ch" ñưc s5
d3ng mt phn ñ ñun nu, ñt gch, lưng ln dư tha còn li
thưng ñưc ñ xung kênh rch hoc ñt ngoài tri gây ô nhi7m
môi trưng, làm cht cá, ách t8c dòng chy, ñc bit ñng b!ng
sông C5u Long, ñng b!ng sông Hng và ri rác kh8p các vùng nông
thôn trong c nưc. Xut phát t thc t ñó, ñ tài ñã tin hành các
nghiên cu ñ s5 d3ng tru hiu qu hơn làm cht ñn cho
composite.
Tru mt trong nh9ng ngun si t nhiên ph bin nưc ta
ñưc xem vt liu gia cưng kh năng thay th c loi si
tng hp (si cacbon, si th$y tinh…) trong mt sng d3ng nht
ñ#nh vi c ưu ñim như: giá tnh thp, ngun nguyên liu di o,
t= trng thp, kh năng phân h$y sinh hc, c nh cht cơ hc
riêng tương ñi cao, ít gây mài n thit b# cũng như ít nh hưng
ñn sc khEe con ngưi (so vi si th$y tinh).
Ngành nha là mt trong nh9ng ngành tăng trưng n ñ#nh c$a
th gii, tăng trung bình 9% trong vòng 50 năm qua. Mc cuc
kh$ng hong kinh t 2008 tác ñng ln ti nhiu ngành công nghip,
ngành nha vn tăng trưng 3% trong năm 2009 2010. Tăng
trưng c$a ngành nha Trung Quc và Fn Đ ñt hơn 10% các
nưc Đông Nam Á vi gn 20% năm 2010 [24].
Ti Vit Nam nha mt trong nh9ng ngành chin lưc vi
tc ñ tăng trưng cao trong nhiu năm tr li ñây. Tương t như
ngành Dưc, mt trong nh9ng do ñóng góp chính vào s tăng
trưng c$a ngành Nha do xut phát ñim c$a Vit Nam còn thp,
t= l tiêu th3 bình quân trên ñu ngưi thp hơn trung nh c$a khu
vc th gii. Do ph3 thuc ti khong 80% nguyên ph3 liu nhp
kh-u nên ngành Nha Vit Nam bin ñng mnh, tính ch$ ñng thp,
thưng xuyên s5 d3ng ngun vn lưu ñng ln (ñ nhp sn ht nha
vi thi gian lưu kho dài). [23]
Hin nay, nưc ta ñã nhà máy sn xut ht nha
polyvinylclorua (PVC) (Công ty nha hóa cht Phú M; Công ty
nha hóa cht TPC Vina) nha polypropylene (PP) (Nhà máy
sn xut PP Dung Qut năng sut 150000 tn/năm). Trong khi ht
nha PVC ñưc s5 d3ng khá hiu qu sn xut ra nhiu loi sn
ph-m thì ht nha PP sn xut trong nưc vn chưa ñưc ng d3ng
nhiu, ch$ yu dùng làm bao bì. vy, ñ tăng hiu qu s5 d3ng
ngun nha PP di dào ñó, ñ tài chn nha PP làm nha nn cho
composite. Nha PP mt loi polyolefin thân thin vi môi trưng
bi kh năng tái ch cũng như ñiu kin gia công thích hp vi các
loi si t nhiên <200
0
C.
Trên th gii, mt s nghiên cu v vt liu composite t
nha PP tru. Các nghiên cu ñó ñã ñưc ng d3ng thành công
vi quy sn xut công nghip như các công ty sn xut vt liu
composite Robina Flooring Sdn Bhd Malaixia chuyên sn xut các
loi vt liu gia d3ng như bàn gh, ván sàn... [26]
T các yêu cu thc t ñó, ñ tài nghiên cu ch to vt liu
composite t PP tru ñ ng d3ng vào thc t, hn ch ô nhi7m
môi trưng cũng như to ra sn ph-m giá tr# kinh t. Khi s5 d3ng
kt hp tru PP có th to vt liu composite kh năng thay
th các vt liu composite t bt g, si th$y tinh, cacbon... các
loi vt liu truyn thng khác như g, gch, kim loi...
2. MC TIÊU NGHIÊN CU
Nghiên cu ñiu kin gia công mu kho sát nh hưng các
hàm lưng ñn cht tương hp ñn các nh cht c$a mu nh!m
xác ñ#nh ñiu kin gia công ñơn phi liu ti ưu c$a composite t
tru và nha PP
3. Đ*I TƯ+NG VÀ PHM VI NGHIÊN CU
- Đi tưng nghiên cu: Các nguyên vt liu tru, nha, cht tương
hp.
- Phm vi nghiên cu: Trong phòng thí nghim
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
- Phương pháp thu thp d9 liu.
- Phương pháp thc nghim.
- Phương pháp toán hc
- Phương pháp ñánh giá.
5. Ý NGHĨA KHOA HC VÀ THC TI.N Đ& TÀI
- To ra “vt liu xanh” thân thin vi môi trưng.
- Góp phn vào lĩnh vc nghiên cu vt liu nha g trên nha PP và
ñn tru như: xây dng quy trình công ngh ch to vt liu
composite trên nn nha PP và tru; Đánh giá ñưc yu t nh hưng
ñn tính năng c$a vt liu composite trên nn nha PP và tru.
- Tn d3ng ñưc ngun tru ph ph-m ñ ch to các sn ph-m
giá tr# th ng d3ng làm c5a, vách ngăn, sn ph-m lót sàn, hang
rào, …ph3c v3 xây dng và trang trí ni tht.
- Gim thiu ô nhi7m môi trưng và hn ch nn phá rng ba bãi.
6. B* CC C/A LUN VĂN
B c3c c$a lun văn gm:
- Chương 1: Lý thuyt tng quan
Gii thiu tng quan v vt liu composite, vt
liu composite si t nhiên và vt liu composite nha
polypropylene/tru.
- Chương 2: Thc nghim.
- Chương 3: Kt qu và tho lun.
CHƯƠNG 1
THUYT T0NG QUAN
1.1. T0NG QUAN V& COMPOSITE
Composite vt liu t hp thai hay nhiu loi vt liu
khác nhau, vt liu to thành c nh cht kt hp t c vt liu
thành phn [1].
1.1.1. Đ1c ñi2m, tính ch3t c4a v5t li6u composite
vt liu nhiu pha. Các pha to nên composite thưng
khác nhau v bn cht, không hoà tan ln nhau phân cách nhau
b!ng ranh gii pha. Trong thc t ph bin là loi composite hai pha.
Pha liên t3c trong toàn b khi vt liu composite ñưc gi nn.
Pha phân b gián ñon, ñưc nn bao bc gi ct (vt liu gia
cưng).
1.1.2. Thành ph7n c4a v5t li6u Composite
Gm 2 thành phn chính:
- Vt liu nn (pha liên t3c).
- Vt liu gia cưng (pha gián ñon).
1.1.2.1. Vt liu nn
Là thành phn phân b liên t3c, to môi trưng phân tán cho vt
liu gia cưng.
1.1.2.2. Vt liu gia cưng
- Đóng vai trò ch#u lc và phân tán lc.
1.1.3. Phân loi v5t li6u composite
1.1.3.1. Phân loi theo hình dng vt liu gia cưng
+ Vt liu composite ct si.
+ Vt liu composite ct ht.
+ Vt liu composite cu trúc.
1.1.3.2. Phân loi theo bn cht ca vt liu nn
1.2. COMPOSITE S+I T NHIÊN
1.2.1. Si t nhiên
Si tnhiên tthc vt (hay n gi si lignocellulose)
tn ti kh8p c nơi trên th gii như: si ñay t Fn Đ
Bangladesh; xơ da mt hu ht c nưc nhit ñi trên thgii
trong ñó Fn Đchim 20% sn lưng; …
1.2.1.1. Cu trúc vi mô ca si t nhiên
Si t nhiên th ñưc xem như composite c$a vi si
cellulose ñưc g8n kt vi nhau bi nn lignin và hemicellulose.
1.2.1.2. Thành phn hóa hc, kh năng kt tinh tính cht ca
si t nhiên
Thành phn chính c$a si t nhiên cellulose (α-cellulose),
hemicellulose, lignin, pectin và sáp.
1.2.1.3. Hình dng và kích thưc ca si t nhiên
Si t nhiên có dng xo8n trong quá trình s8p xp c$a nh9ng
chui cellulose.
1.2.1.4. Bin ñi hóa hc và ñc ñim ca si t nhiên
Trong composite si t nhiên, các ñc tính b mt như s
thm ưt, s bám dính c$a si t nhiên và các nha nn, sc căng b
mt hoc trng thái r c$a b mt th ci thin b!ng cách bin ñi
hóa hc si.
1.2.2. Đ1c ñi2m, tính ch3t c4a composite si tnhiên
1.2.2.1. Đ n ñnh nhit
1.2.2.2. Kh năng hút m
1.2.2.3. S phân hy do vi khun và ánh sáng
1.2.3. Bi8n tính b9 m1t si, nha n9n
Tính cht c$a vt liu composite không ch" b# nh hưng bi
tính cht c$a si và nha, hàm lưng si, chiu dài si, hưng si ñi
vi lc tác d3ng mà còn b# nh hưng bi liên kt gi9a nha si
ti b mt tip xúc.
1.2.3.1. Bin tính b mt si
1.2.3.2. Bin tính nha nn
a. Copolymer ghép ca polyme vi anhydric maleic
b. Polymethylene-polyphenyl-isocyanate
c. Hp cht silane hu cơ
d. Các yu t khác nh hưng ñn s liên kt si và nha
1.2.4. Các phương pháp gia công
1.2.4.1. Gia công áp sut thưng
a. Phương pháp lăn ưt (Hand lay- up)
b. Phương pháp phun (Spray up)
c. Phương pháp túi chân không (Vaccum bagging)
d. Phương pháp ñúc chuyn nha (Resin transfer moulding)
e. Phương pháp ñúc chuyn nha s tr giúp ca chân không
(VARTM)
1.2.4.2. Gia công dưi áp sut
a. Phương pháp ñùn
b. Phương pháp ñúc tiêm
c. Phương pháp ñúc tiêm nha (Resin injection moulding)
d. Phương pháp ñúc ép (Press moulding)
e. Các phương pháp gia công khác