
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
--------
PHM TH PHƯƠNG DUNG
NGHIÊN CU CH TO VT LIU COMPOSITE T
TRU VÀ NHA POLYPROPYLENE
Chuyên ngành: HÓA HU CƠ
Mã s: 60 44 27
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KHOA HC
Đà Nng,- Năm 2012
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: TS. Đoàn Th Thu Loan
Phn bin 1: PGS.TS Lê T Hi
Phn bin 2: TS. Trnh Đình Chính
Lun văn ñưc bo v ti Hi ñng chm lun văntt nghip thc sĩ
khoa hc hp ti Đi hc Đà nng vào ngày 30 tháng 11 năm 2012.
Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm hc liu – Đi hc Đà Nng
- Thư vin trưng Đi hc Sư phm – Đi hc Đà Nng.

M Đ U
1. LÝ DO CHN Đ& TÀI
Khi nn kinh t phát trin, dân s tăng lên nhanh chóng, vn ñ
môi trưng và tài nguyên ngày càng ñưc chú trng. Trong cùng mt
thi ñim, chúng ta phi ñi mt vi nhiu vn ñ như: S cn kit
dn các ngun tài nguyên, ñc bit là các ngun tài nguyên không tái
to ñưc, thiu các bãi chôn lp rác thi khi lưng rác trung bình mi
ngày càng tăng…Vì vy, vic phát trin các loi vt liu thân thin
vi môi trưng ñang ngày càng ñưc chú trng.
Trong khong hai thp niên tr li ñây, composite si t nhiên
(còn gi là nha g) ñưc chú trng nghiên cu, phát trin. Vi nhiu
ưu ñim vưt tri, composite si t nhiên ñang tng bưc ñi vào thc
t và có kh năng thay th nhiu vt liu composite t si tng hp
trong tương lai.
Trong s các vt liu composite thì composite nn nha nhit
d o gia cưng b!ng si t nhiên càng ñưc chú trng nghiên cu do
chúng có nhiu ưu ñim như ngun nguyên liu sn có, t" trng thp,
ñ bn cao và ñc bit thân thin vi môi trưng (có th b# phân h$y
bi vi sinh vt), không ñc hi vi con ngưi.
Composite si t nhiên (còn gi là nha g) là loi vt liu ñưc
to thành t si thc vt (t g hoc các loi thc vt như gai, ñay,
bông, tru...) và polymer (PE, PP, PVC...). Do vy mà vt liu nha
g mang c ñc ñim c$a c g và nha như: b mt ngoài ging g,
có kh năng tái ch, sn ph-m nh. hơn và giá thành r . Các sn ph-m
nha g hin nay ñưc ng d3ng trong rt nhiu lĩnh vc khác nhau
vi tính năng ngày càng tăng nhưa hàng rào, sàn g, trang trí ni tht,
chi tit ô tô, …
Do các tính năng ưu vit c$a composite si t nhiên như nh., bn,
thân thin vi môi trưng (có kh năng phân h$y sinh hc)… và giá
thành thp hơn các loi g t nhiên nên chúng ngày càng ñưc s5
d3ng rng rãi các nưc trên th gii như M6, Châu Âu, Trung
Quc, Nht Bn, ...
Vit Nam là mt nưc có nn văn minh lúa nưc t lâu ñi. Sn
ph-m chính c$a cây lúa là go và cám (cám làm thc ăn cho gia súc)
và sn ph-m ph3 là rơm r, tru. Hin sn ph-m chính ñang ñưc s5
d3ng rt hiu qu, không ch" ñm bo an ninh lương thc quc gia
mà còn có giá tr# xut kh-u. Trong khi, sn ph-m ph3 ngày càng ít
ñưc s5 d3ng. Sn lưng lúa Vit Nam năm 2011 ñt hơn 42 triu tn
[23],trong ñó khi lưng tru chim 20%. Hin tru mi ch" ñưc s5
d3ng mt phn ñ ñun nu, ñt lò gch, lưng ln dư tha còn li
thưng ñưc ñ xung kênh rch hoc ñt ngoài tri gây ô nhi7m
môi trưng, làm cht cá, ách t8c dòng chy, ñc bit ñng b!ng
sông C5u Long, ñng b!ng sông Hng và ri rác kh8p các vùng nông
thôn trong c nưc. Xut phát t thc t ñó, ñ tài ñã tin hành các
nghiên cu ñ s5 d3ng tru hiu qu hơn làm cht ñn cho
composite.
Tru là mt trong nh9ng ngun si t nhiên ph bin nưc ta
và ñưc xem là vt liu gia cưng có kh năng thay th các loi si
tng hp (si cacbon, si th$y tinh…) trong mt s ng d3ng nht
ñ#nh vi các ưu ñim như: giá thành thp, ngun nguyên liu di dào,
t= trng thp, có kh năng phân h$y sinh hc, các tính cht cơ hc
riêng tương ñi cao, ít gây mài mòn thit b# cũng như ít nh hưng
ñn sc khEe con ngưi (so vi si th$y tinh).
Ngành nha là mt trong nh9ng ngành tăng trưng n ñ#nh c$a
th gii, tăng trung bình 9% trong vòng 50 năm qua. Mc dù cuc

kh$ng hong kinh t 2008 tác ñng ln ti nhiu ngành công nghip,
ngành nha vn tăng trưng 3% trong năm 2009 và 2010. Tăng
trưng c$a ngành nha Trung Quc và Fn Đ ñt hơn 10% và các
nưc Đông Nam Á vi gn 20% năm 2010 [24].
Ti Vit Nam nha là mt trong nh9ng ngành chin lưc vi
tc ñ tăng trưng cao trong nhiu năm tr li ñây. Tương t như
ngành Dưc, mt trong nh9ng lý do ñóng góp chính vào s tăng
trưng c$a ngành Nha là do xut phát ñim c$a Vit Nam còn thp,
t= l tiêu th3 bình quân trên ñu ngưi thp hơn trung bình c$a khu
vc và th gii. Do ph3 thuc ti khong 80% nguyên ph3 liu nhp
kh-u nên ngành Nha Vit Nam bin ñng mnh, tính ch$ ñng thp,
thưng xuyên s5 d3ng ngun vn lưu ñng ln (ñ nhp sn ht nha
vi thi gian lưu kho dài). [23]
Hin nay, nưc ta ñã có nhà máy sn xut ht nha
polyvinylclorua (PVC) (Công ty nha và hóa cht Phú M; Công ty
nha và hóa cht TPC Vina) và nha polypropylene (PP) (Nhà máy
sn xut PP Dung Qut năng sut 150000 tn/năm). Trong khi ht
nha PVC ñưc s5 d3ng khá hiu qu sn xut ra nhiu loi sn
ph-m thì ht nha PP sn xut trong nưc vn chưa ñưc ng d3ng
nhiu, ch$ yu dùng làm bao bì. Vì vy, ñ tăng hiu qu s5 d3ng
ngun nha PP di dào ñó, ñ tài chn nha PP làm nha nn cho
composite. Nha PP là mt loi polyolefin thân thin vi môi trưng
bi kh năng tái ch cũng như ñiu kin gia công thích hp vi các
loi si t nhiên <200
0
C.
Trên th gii, có mt s nghiên cu v vt liu composite t
nha PP và tru. Các nghiên cu ñó ñã ñưc ng d3ng thành công
vi quy mô sn xut công nghip như các công ty sn xut vt liu
composite Robina Flooring Sdn Bhd – Malaixia chuyên sn xut các
loi vt liu gia d3ng như bàn gh, ván sàn... [26]
T các yêu cu thc t ñó, ñ tài nghiên cu ch to vt liu
composite t PP và tru ñ ng d3ng vào thc t, hn ch ô nhi7m
môi trưng cũng như to ra sn ph-m có giá tr# kinh t. Khi s5 d3ng
kt hp tru và và PP có th to vt liu composite có kh năng thay
th các vt liu composite t bt g, si th$y tinh, cacbon... và các
loi vt liu truyn thng khác như g, gch, kim loi...
2. MC TIÊU NGHIÊN CU
Nghiên cu ñiu kin gia công mu và kho sát nh hưng các
hàm lưng ñn và cht tương hp ñn các tính cht c$a mu nh!m
xác ñ#nh ñiu kin gia công và ñơn phi liu ti ưu c$a composite t
tru và nha PP
3. Đ*I TƯ+NG VÀ PHM VI NGHIÊN CU
- Đi tưng nghiên cu: Các nguyên vt liu tru, nha, cht tương
hp.
- Phm vi nghiên cu: Trong phòng thí nghim
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
- Phương pháp thu thp d9 liu.
- Phương pháp thc nghim.
- Phương pháp toán hc
- Phương pháp ñánh giá.
5. Ý NGHĨA KHOA HC VÀ THC TI.N Đ& TÀI
- To ra “vt liu xanh” thân thin vi môi trưng.
- Góp phn vào lĩnh vc nghiên cu vt liu nha g trên nha PP và
ñn tru như: xây dng quy trình công ngh ch to vt liu
composite trên nn nha PP và tru; Đánh giá ñưc yu t nh hưng
ñn tính năng c$a vt liu composite trên nn nha PP và tru.

- Tn d3ng ñưc ngun tru ph ph-m ñ ch to các sn ph-m có
giá tr# có th ng d3ng làm c5a, vách ngăn, sn ph-m lót sàn, hang
rào, …ph3c v3 xây dng và trang trí ni tht.
- Gim thiu ô nhi7m môi trưng và hn ch nn phá rng ba bãi.
6. B* CC C/A LUN VĂN
B c3c c$a lun văn gm:
- Chương 1: Lý thuyt tng quan
Gii thiu tng quan v vt liu composite, vt
liu composite si t nhiên và vt liu composite nha
polypropylene/tru.
- Chương 2: Thc nghim.
- Chương 3: Kt qu và tho lun.
CHƯƠNG 1
LÝ THUYT T0NG QUAN
1.1. T0NG QUAN V& COMPOSITE
Composite là vt liu t hp t hai hay nhiu loi vt liu
khác nhau, vt liu to thành có các tính cht kt hp t các vt liu
thành phn [1].
1.1.1. Đ1c ñi2m, tính ch3t c4a v5t li6u composite
Là vt liu nhiu pha. Các pha to nên composite thưng
khác nhau v bn cht, không hoà tan ln nhau và phân cách nhau
b!ng ranh gii pha. Trong thc t ph bin là loi composite hai pha.
Pha liên t3c trong toàn b khi vt liu composite ñưc gi là nn.
Pha phân b gián ñon, ñưc nn bao bc gi là ct (vt liu gia
cưng).
1.1.2. Thành ph7n c4a v5t li6u Composite
Gm 2 thành phn chính:
- Vt liu nn (pha liên t3c).
- Vt liu gia cưng (pha gián ñon).
1.1.2.1. Vt liu nn
Là thành phn phân b liên t3c, to môi trưng phân tán cho vt
liu gia cưng.
1.1.2.2. Vt liu gia cưng
- Đóng vai trò ch#u lc và phân tán lc.
1.1.3. Phân loi v5t li6u composite
1.1.3.1. Phân loi theo hình dng vt liu gia cưng
+ Vt liu composite ct si.
+ Vt liu composite ct ht.
+ Vt liu composite cu trúc.

1.1.3.2. Phân loi theo bn cht ca vt liu nn
1.2. COMPOSITE S+I T NHIÊN
1.2.1. Si t nhiên
Si t nhiên t thc vt (hay còn gi là si lignocellulose)
tn ti kh8p các nơi trên th gii như: si ñay t Fn Đ và
Bangladesh; xơ da có mt hu ht các nưc nhit ñi trên th gii
trong ñó Fn Đ chim 20% sn lưng; …
1.2.1.1. Cu trúc vi mô ca si t nhiên
Si t nhiên có th ñưc xem như composite c$a vi si
cellulose ñưc g8n kt vi nhau bi nn lignin và hemicellulose.
1.2.1.2. Thành phn hóa hc, kh năng kt tinh và tính cht ca
si t nhiên
Thành phn chính c$a si t nhiên là cellulose (α-cellulose),
hemicellulose, lignin, pectin và sáp.
1.2.1.3. Hình dng và kích thưc ca si t nhiên
Si t nhiên có dng xo8n trong quá trình s8p xp c$a nh9ng
chui cellulose.
1.2.1.4. Bin ñi hóa hc và ñc ñim ca si t nhiên
Trong composite si t nhiên, các ñc tính b mt như là s
thm ưt, s bám dính c$a si t nhiên và các nha nn, sc căng b
mt hoc trng thái r c$a b mt có th ci thin b!ng cách bin ñi
hóa hc si.
1.2.2. Đ1c ñi2m, tính ch3t c4a composite si t nhiên
1.2.2.1. Đ n ñnh nhit
1.2.2.2. Kh năng hút m
1.2.2.3. S phân hy do vi khun và ánh sáng
1.2.3. Bi8n tính b9 m1t si, nha n9n
Tính cht c$a vt liu composite không ch" b# nh hưng bi
tính cht c$a si và nha, hàm lưng si, chiu dài si, hưng si ñi
vi lc tác d3ng mà còn b# nh hưng bi liên kt gi9a nha và si
ti b mt tip xúc.
1.2.3.1. Bin tính b mt si
1.2.3.2. Bin tính nha nn
a. Copolymer ghép ca polyme vi anhydric maleic
b. Polymethylene-polyphenyl-isocyanate
c. Hp cht silane hu cơ
d. Các yu t khác nh hưng ñn s liên kt si và nha
1.2.4. Các phương pháp gia công
1.2.4.1. Gia công áp sut thưng
a. Phương pháp lăn ưt (Hand lay- up)
b. Phương pháp phun (Spray up)
c. Phương pháp túi chân không (Vaccum bagging)
d. Phương pháp ñúc chuyn nha (Resin transfer moulding)
e. Phương pháp ñúc chuyn nha có s tr giúp ca chân không
(VARTM)
1.2.4.2. Gia công dưi áp sut
a. Phương pháp ñùn
b. Phương pháp ñúc tiêm
c. Phương pháp ñúc tiêm nha (Resin injection moulding)
d. Phương pháp ñúc ép (Press moulding)
e. Các phương pháp gia công khác

