
557
CHUYỂNĐỔISỐTRONGTRUYỀNTHÔNGVÀ
TRÌNHDIỄNTHỜITRANG:
XUHƯỚNGVÀĐỊNHHƯỚNGPHÁTTRIỂN
ĐặngViếtTùng
Email:dviettung6886@gmail.com
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:29/09/2025
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:15/10/2025
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:24/10/2025
DOI:10.59266/houjs.2025.909
Tómtắt:Trongbốicảnhchuyểnđổisốđangtácđộngmạnhmẽđếnnhiềulĩnhvựcsáng
tạo,ngànhcôngnghiệpthờitrangđãvàđangứngdụngcôngnghệsốnhằmđổimớiphương
thứctruyềnthôngvàtrìnhdiễn.CácthươnghiệuquốctếnhưBalenciaga,GuccihayLouis
Vuittonđãkhaitháctrítuệnhântạo(AI),thựctếảo(VR)vàmôhìnhhóa3Dđểxâydựngcác
chiếndịchquảngbáđộcđáocũngnhưtổchứcsàndiễnkỹthuậtsố,mangđếntrảinghiệm
mớimẻchocôngchúng.Nhữngđổimớinàykhôngchỉgiúpmởrộngphạmvitiếpcận,giảm
chiphítổchức,màcònthúcđẩyxuhướngthờitrangbềnvữngthôngquaviệchạnchếsản
xuấtvậtchất.Tuynhiên,đikèmvớiđólànhữngtháchthứcvềbảnquyền,tínhxácthựcvàsự
cânbằnggiữasángtạothủcôngvớicôngnghệ.Bàithamluậntậptrungphântíchxuhướng
ứngdụngchuyểnđổisốtrongtruyềnthôngvàtrìnhdiễnthờitrang,đồngthờiđưarađịnh
hướngpháttriểnchongànhthờitrangViệtNamtronggiaiđoạnhộinhập,nhấnmạnhkhả
năngkếthợpgiữagiátrịvănhóatruyềnthốngvàcôngnghệhiệnđại.
Từkhóa:chuyểnđổisố,thờitrang,truyềnthông,trìnhdiễn,trítuệnhântạo(AI)
1
Họcviêncaohọc,TrườngĐạihọcMỹThuậtCôngNghiệp
I.Đặtvấnđề
Trongbốicảnhtoàncầuhóadiễnra
mạnhmẽcùngvớisựpháttriểnvượtbậc
củakhoahọc-côngnghệ,chuyểnđổisốđã
trởthànhmộtxuthếtấtyếu,tácđộngsâu
rộngđếnhầuhếtcáclĩnhvựccủađờisống
xãhội.Ngànhcôngnghiệpthờitrang,vốn
đượcxemlàlĩnhvựcsángtạogắnliềnvới
tính thẩm mỹ, phong cách và xu hướng
tiêu dùng, cũng không nằm ngoài dòng
chảynày.Sựpháttriểncủacôngnghệsố
khôngchỉảnhhưởngđếnkhâusảnxuất,
thiếtkếvàquảnlýchuỗicungứngmàcòn
trựctiếplàmthayđổiphươngthứctruyền
thôngvàtrìnhdiễnthờitrang-haiyếutố
mang tính quyết địnhtrong việc địnhvị
thương hiệu, xây dựng hình ảnh và mở
rộngkhảnăngtiếpcậncôngchúng.
Thực tế cho thấy, các thương
hiệu thời trang hàng đầu thế giới như

558
Balenciaga,Gucci,LouisVuittonđãchủ
động khai thác những thành tựu của trí
tuệnhântạo(AI),thựctếảo(VR),thựctế
tăngcường(AR)vàcácnềntảngkỹthuật
sốđểtổchứcnhữngchiếndịchquảngbá
và sàn diễn ảo độcđáo. Nhữngđổi mới
nàykhôngchỉtạoratrảinghiệmnhậpvai,
đa chiềuchokhán giảmà cònmởracơ
hộitiếpcậncácnhómcôngchúngđadạng
trênphạmvitoàncầu,đồngthờigópphần
giảm thiểu chi phí tổchức, hạn chế các
hoạtđộngsảnxuấtdưthừa,quađóthúc
đẩyxuhướngthờitrangbềnvững.
Tuynhiên,songhànhvớicơhộilà
nhữngtháchthứcmớinảysinh.Vấnđềbản
quyềntácphẩmsố,tínhxácthựccủasản
phẩmthờitrangtrongmôitrườngảo,hay
sự cân bằng giữa giá trị thủ công - nghệ
thuậttruyềnthốngvớicôngnghệhiệnđại
đangđặt ranhiềucâu hỏivềđịnh hướng
pháttriểnlâudàicủangành.Đặcbiệt,trong
bốicảnhViệtNamđanghộinhậpsâurộng
vớingànhcôngnghiệpthờitrangtoàncầu,
việctiếpcậnvàứngdụngchuyểnđổisố
khôngchỉmangtínhcấpthiếtvềmặtkỹ
thuật,màcòngắnliềnvớiyêucầugiữgìn
vàpháthuybảnsắcvănhóadântộc.
Xuất phát từ những vấn đề trên,
nghiên cứu này tập trung phân tích xu
hướngứngdụngchuyểnđổisốtronghoạt
độngtruyềnthôngvàtrìnhdiễnthờitrang,
đồngthờigợimởmộtsốđịnhhướngphát
triển phù hợp cho ngành thời trangViệt
Namtronggiaiđoạnhộinhập,nhấnmạnh
khảnăngkếthợphàihòagiữagiátrịvăn
hóatruyềnthốngvàcôngnghệhiệnđại.
II.Cơsởlýthuyết
2.1.Lýthuyếtlantỏađổimới(Diusion
ofInnovations-DOI,Rogers,2003)
EverettRogers(2003)chorằngviệc
mộtýtưởnghaycôngnghệmớiđượclan
tỏaphụthuộcvào5yếutố:lợithếsovới
cáicũ,mứcđộphùhợpvớibốicảnh,sự
phức tạp, khả năng thử nghiệm và khả
năngquansát.Trongngànhthờitrangsố,
nhữngcôngnghệnhưsàndiễnảo(virtual
runway), thử đồ quaAR hay avatar 3D
đều là “đổi mới”.Ban đầu, nhóm người
tiênphongvànhómchấpnhậnsớmsẽtrải
nghiệmtrước.Nếuhọđánhgiátíchcực,
đổimớisẽnhanhchónglanrộng.Đâylà
lýdonhiềuthươnghiệuchọnthửnghiệm
ở các thị trường lớn trước khi phổ biến
toàncầu.
2.2.Môhìnhchấpnhậncôngnghệ
(Technology Acceptance Model - TAM,
Davis,1989)
Theo Davis (1989), ngườidùng sẽ
chấp nhận một công nghệ mới nếu thấy
hữu ích (PU) và dễ sử dụng (PEOU).
Trong thời trang, khách hàng chỉ tham
giatrảinghiệmARtry-onhayxemshow
ảo nếu công nghệ này thực sự mang lại
lợiích(nhưthửquầnáotạinhà,tiếtkiệm
chiphí)vàdễdùng(chỉcầnvàithaotác
trênđiệnthoại).ỞViệtNam,nghiêncứu
của HoàngThuHuyền, LêNgọc Sơn &
NguyễnQuốcCường(2023)cũngchỉra
rằng Gen Zchọn mua sắm onlinevì sự
tiệnlợi và hữu ích - phùhợp vớiTAM.
Ngoài ra, nghiên cứu quốc tế gần đây
(Chan,2023)khẳngđịnhngườitiêudùng
chỉ chấp nhận “digital fashion” khi cảm
thấycôngnghệvừacóíchvừadễtiếpcận.
2.3.Kinhtếtrảinghiệm(Experience
Economy-Pine&Gilmore,1998)
Pine & Gilmore (1998) cho rằng
ngày nay các doanh nghiệp không chỉ
bánsảnphẩm,màcònbán“trảinghiệm”.
Trongthờitrang,mộtshowdiễnkhôngchỉ
đểgiớithiệutrangphụcmàcònphảitạo
rasựnhậpvai,cảmxúcvàtươngtácvới
khángiả.Vídụ,GucciGardentrênRoblox
hayHanifa3DShowtrênInstagramLive
cho thấytrải nghiệmsốcóthể manglại
cảmxúcmạnhmẽ,đôikhicònvượtqua
trải nghiệm trực tiếpnhờ sự mới mẻ và
tínhlantỏatoàncầu.

559
2.4.Vănhóahộitụvàtruyềnthông
xuyênnềntảng(ConvergenceCulture-
Jenkins,2006)
Jenkins (2006) chỉ ra rằng truyền
thông hiện đại có tính đa nền tảng: nội
dungcóthểlantỏaquagame,livestream,
mạng xã hội,AR… Khángiả khôngchỉ
“xem” mà còn tham gia, chia sẻ, đồng
sáng tạo. Đâychính làlýdocácthương
hiệu như Balenciaga (gameAfterworld),
Louis Vuitton (hợp tác với League of
Legends)hayGucci(Roblox)đãmởrộng
hoạtđộngtruyềnthôngtheohướnghộitụ,
tạothànhmột“hệsinhtháisố”.Báocáo
Application Research of Virtual Fashion
Shows(2023)cũngnhấnmạnhrằngcác
showsốhiệnnaythườngmangtính“lai”,
kếthợpbiểudiễn,gamevàtươngtác.
2.5.Quanđiểm nghiêncứutrong
nướcvàbốicảnhmới
Ở Việt Nam, nhiều công trình đã
bắtđầuquantâmđếnchuyểnđổisốtrong
mỹthuậtứngdụngvàthờitrang.Bàiviết
trênLýluậnphêbìnhvănhọcnghệthuật
(2023)nhấnmạnhrằngđàotạomỹthuật
cần sớmtích hợp công nghệ số. Tạp chí
CôngThương(2025)chothấymạngxãhội
(TikTok,Facebook,Instagram)đãtrởthành
kênhchínhđểxâydựngthươnghiệuthời
trang.BáocáocủaVinatex(2022)cũngchỉ
rarằngchuyểnđổisốảnhhưởngđếntoàn
bộchuỗicungứng,từsảnxuấtđếnphân
phốivàtruyềnthông.Đặcbiệt,bàiviếttrên
VietnamPlus(2024)khẳngđịnhtrítuệnhân
tạođangtạora“lànsóngmới”trongngành
thờitrangViệtNam,nhưngđồngthờiđặt
ratháchthứclớnvềtínhxácthựcvàbảo
vệbảnquyền.III.Phươngphápnghiêncứu
III.Phươngphápnghiêncứu
3.1.Cáchtiếpcậnnghiêncứu
Nghiêncứunàyđượctriểnkhaitheo
hướngnghiêncứuđịnhtínhkếthợpphân
tích trường hợp (case study). Việc lựa
chọncáchtiếpcậnnàyxuấtpháttừtính
chấtđặcthùcủathờitrangsố-mộthiện
tượng mới mẻ, có tính liên ngành giữa
công nghệ, nghệ thuật, truyền thông và
kinhtếtrảinghiệm.
3.2.Phươngphápthuthậpdữliệu
Phântíchtàiliệuthứcấp:thuthập
và tổng hợp dữ liệu từ các công trình
khoahọcquốctếvàtrongnước(Rogers,
2003; Davis, 1989; Pine & Gilmore,
1998; Jenkins, 2006; Chan et al., 2023;
Boughlala, 2025; VietnamPlus, 2024…).
Cáctàiliệunàycungcấpcơsởlýthuyết
và bốicảnhthựctiễncủa chuyểnđổisố
trongthờitrang.
Nghiêncứutìnhhuống(casestudy):
lựachọncácthươnghiệuvàsựkiệntiêu
biểunhưBalenciaga-Afterworld(2020),
Gucci Garden/GucciTown (2021-2022),
Louis Vuitton x League of Legends
(2019), Hanifa3DShow(2020),vàmột
sốchiếndịchtruyềnthôngthờitrangsốtại
ViệtNam.Cáctrườnghợpnàyđượcdùng
để minh họa tính ứng dụng và hiệu quả
củatruyềnthông,trìnhdiễnsố.
KhảocứubốicảnhViệtNam:sửdụng
cácbáocáongành(Vinatex,2022;Tạpchí
CôngThương,2025),bàibáo(VietnamPlus,
2024),cùngcáctàiliệuvềhànhvitiêudùng
GenZđểnhậndiệnthựctrạngvàtiềmnăng
củathịtrườngtrongnước.
3.3.Phươngphápphântích
Phân tích nội dung (Content
Analysis):cáctàiliệuhọcthuật,báocáo
ngành, case study được phân tích nhằm
nhậndiệnxuhướng,điểmchungvàkhác
biệttrongviệcứngdụngchuyểnđổisố.
Phân tích so sánh (Comparative
Analysis):sosánhkinhnghiệmquốctếvà
trongnướcđểchỉracơhội,tháchthứcvà
mứcđộtươngthích.
Tổng hợp - khái quát hóa: rút ra
cácluậnđiểmchínhvềxuhướngvàđịnh
hướngpháttriển,làmcơsởchophầnkết
quảvàthảoluận.

560
3.4.Giớihạnnghiêncứu
Dophạmvinghiêncứuchủyếudựa
trên tài liệu thứ cấp và tình huống điển
hình,kếtquảchưaphảnánhtoàndiệntất
cảcácthươnghiệuhoặcthịtrường.Đâysẽ
làcơsởbanđầu,gợimởchocácnghiên
cứutiếptheocóthểápdụngphươngpháp
địnhlượnghoặckhảosátquymôlớnđể
kiểmchứng.
IV.Kếtquảnghiêncứuvàthảoluận
4.1. Xu hướng ứng dụng chuyển
đổisốtrongtruyềnthôngthờitrang
Tronggiaiđoạnchuyểnđổisố,các
thương hiệu thời trang quốc tế đã dịch
chuyểntừtruyềnthôngtruyềnthốngsang
xâydựnghệsinhtháisốđanềntảng.Điểm
nhấncủaxuhướngnàylàviệctậndụngtrí
tuệnhântạo(AI),thựctếảo(VR),thựctế
tăngcường(AR)vàmôitrườnggameđể
mởrộngphạmviảnhhưởng.Balenciaga
với chiến dịch Afterworld: The Age of
Tomorrow (2020) đã tạo nên một bước
ngoặtkhibiếnbộsưutậpthànhtròchơi
nhậpvai,chophépngườidùngtrởthành
mộtphần củatrải nghiệm thay vì chỉ là
khán giả. Gucci cũngtạo ra cú híchkhi
đưa thương hiệu vào Roblox với Gucci
GardenvàGucciTown(2021-2022),xây
dựng một không gian ảo để khách hàng
tươngtác,muabánvậtphẩmsốvàkhám
phálịchsửthươnghiệu.LouisVuittonhợp
tác với League of Legends (2019) càng
chothấysựhộinhậpmạnhmẽgiữathời
trangvàvănhóasố.Nhữngminhchứng
này khẳng định truyền thông thời trang
ngày nay khôngchỉlà hoạt động quảng
bá,màđãtrởthànhmộthệsinhtháisốcó
khảnăngkếtnốitoàncầu,mởrộngcông
chúngvớichiphíthấphơnnhiềusovới
cácphươngthứctruyềnthống.
Nhìn tổng thể, có thể thấy các
thương hiệu như Balenciaga, Gucci hay
Louis Vuitton đang biến truyền thông
thành trải nghiệm nhập vai (immersive
branding)thayvìquảngbáthuầntúy.Tuy
nhiên,xuhướngnàycũngđặtravấnđềvề
tínhtiếpcận(accessibility)vàsựkhácbiệt
vănhóasốgiữacáckhuvực.
Vídụ,tạiViệtNam,hạtầngngười
dùngchưađồngđều,khiếnviệctriểnkhai
trảinghiệmảocóthểkhóđạthiệuquảnhư
ởphươngTây.Ngoàira,sựhòatrộngiữa
“thươnghiệuxaxỉ”và“môitrườnggame
phổ thông” cũng làm nảy sinh câu hỏi:
liệusựsangtrọngvàtínhbiểutượngcủa
thờitrangcaocấpcóbị“đạichúnghóa”
quámức?
Từđó,tathấyrằngứngdụngcông
nghệsốtrongtruyềnthôngthờitrangcần
đi kèm chiến lược phân khúc rõ ràng -
chọnnềntảngphùhợpđốitượng,thayvì
ápdụngrậpkhuônmôhìnhquốctế.
Hình1:Balenciaga-Afterworld(nguồn:VogueUK,UnrealEngineSpotlight).

561
Hình2:Gucci-Roblox
(Nguồn:voguebusiness.com)
4.2. Xu hướng ứng dụng chuyển
đổisốtrongtrìnhdiễnthờitrang
Khôngchỉdừnglạiởtruyềnthông,
trìnhdiễnthờitrangcũngđangbướcvào
kỷnguyênsốvớisựxuấthiệncủarunway
ảo và mô hình hybrid.Hanifa 3D Show
(2020)đượcpháttrựctiếptrênInstagram
Live với người mẫu 3D, đánh dấu một
cộtmốcquantrọngchosựpháttriểncủa
trìnhdiễnsố,khimangđếntrảinghiệmthị
giácsống động dù không có người mẫu
thật. Shanghai Fashion Week (2020) trở
thànhtuầnlễthờitrangđầutiêntổchức
trựctuyếntoànphần trênTmall,thu hút
hơn2,5triệulượtxemchỉtrongvàingày.
HelsinkiFashionWeek(2020-2021)cũng
gâychúývới“DigitalVillage”-mộtthế
giớiảonơiavatarthamgiacatwalktrong
không gian thiết kế ba chiều. Những ví
dụ này chothấy trình diễnthời trang số
khôngchỉthaythếcatwalktruyềnthống
trong giaiđoạn khủnghoảng (ví dụ: đại
dịchCOVID-19)màcònmởrahướngđi
bền vững hơn, giúp tiết kiệm chi phí tổ
chức,giảmphátthảivàsảnxuấtvậtchất
khôngcầnthiết.
Những show diễn như Hanifa 3D
hayShanghaiFashionWeekOnlinechứng
minhsàndiễnsốcóthểthaythế,thậmchí
vượtquagiớihạnkhônggianvậtlý.Tuy
nhiên,chínhsự“ảohóa”nàycũnglàmgiảm
yếu tố“chạm thực” (tactileexperience)-
mộtgiátrịcốtlõicủathờitrang.
Đâylàmâuthuẫncơbảngiữacông
nghệvàxúccảm:runwayảomanglạiquy
môtoàncầunhưngdễkhiếnkhángiảcảm
thấyxacách.Vìthế,môhình“laighép”
(hybrid)-kếthợptrìnhdiễntrựctiếpvà
kỹthuậtsố-đượcxemlàgiảiphápdung
hòahợplý.
Đối với Việt Nam, nên bắt đầu từ
cácsựkiệnnhỏ,sửdụnglivestreamhoặc
khônggianảo3Dđơngiảnđểthửnghiệm,
thayvìđầutưlớnngaytừđầu.Việcnày
giúp ngành có “độ chín” dần về công
nghệ,nhânsựvàquảntrịnộidungtrước
khimởrộngquymô.

