Ứng dụng công nghệ số trong số hóa, phân tích và tái thiết kế hoa văn dân tộc trên trang phục truyền thống và hiện đại Việt Nam

Việt Nam, với 54 dân tộc anh em, sở hữu một kho tàng văn hóa phong phú, trong đó hoa văn trang trí trên trang phục truyền thống đóng vai trò quan trọng, thể hiện bản sắc, tín ngưỡng và thẩm mỹ độc đáo của từng cộng đồng. Những hoa văn này không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn là ngôn ngữ tạo hình lưu giữ lịch sử và quan niệm sống. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện đại hóa và hội nhập sâu rộng, việc bảo tồn và phát huy giá trị của di sản văn hóa phi vật thể này đang đối mặt với nguy cơ mai một và thiếu phương pháp quảng bá hiệu quả. Các kỹ thuật chế tác thủ công truyền thống đang dần thất truyền, và việc số hóa di sản văn hóa vẫn còn hạn chế. Do đó, nghiên cứu này đặt ra nhằm khám phá tiềm năng của công nghệ số trong việc số hóa, phân tích và tái thiết kế hoa văn dân tộc, góp phần bảo tồn bền vững và thúc đẩy sự sáng tạo trong ngành thiết kế thời trang Việt Nam.

Các nhà nghiên cứu, nhà thiết kế thời trang, sinh viên ngành mỹ thuật và công nghệ, và các nhà hoạch định chính sách về bảo tồn di sản văn hóa số.

Nghiên cứu này tập trung vào việc ứng dụng công nghệ số một cách toàn diện để số hóa, phân tích và tái thiết kế các hoa văn dân tộc Việt Nam, đặc biệt trên trang phục truyền thống và hiện đại. Phương pháp tiếp cận liên ngành được sử dụng, kết hợp phân tích tài liệu sâu rộng, khảo sát hình ảnh thực tế và nghiên cứu các trường hợp điển hình như dự án Ethnicity Vietnam cùng các bộ sưu tập của nhà thiết kế Thủy Nguyễn và Vũ Việt Hà. Công trình đã làm rõ vai trò của các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), quét 3D và đồ họa số trong việc không chỉ hỗ trợ lưu trữ và bảo tồn bền vững các hoa văn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển sáng tạo trong thiết kế thời trang. Kết quả cho thấy, việc xây dựng một cơ sở dữ liệu hoa văn số mở, tích hợp công nghệ số vào quy trình bảo tồn và sáng tạo, là một giải pháp thiết yếu. Giải pháp này không chỉ duy trì giá trị văn hóa truyền thống mà còn mở ra những hướng đi mới, đầy tiềm năng cho ngành thiết kế thời trang Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số. Từ đó, nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc kết hợp giữa bảo tồn di sản và đổi mới công nghệ để tạo ra những giá trị ứng dụng mới mẻ, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong dòng chảy hiện đại.