Công c v xóa b m i hình th c phân bi tướ ề ỏ ọ ứ ệ
đ i x v i ph nố ử ớ ụ ữ
Convention on the Elimination of all forms of
Discrimination against women
(Cedaw)
y ban qu c gia vì s ti n b Ủ ố ự ế ộ
c a ph n Vi t Nam d ch và gi i thi uủ ụ ữ ệ ị ớ ệ
(Tái b n l n th 5 có b sung, ch nh lý)ả ầ ứ ổ ỉ
Hà N i- tháng 9/2005ộ
L i gi i thi uờ ớ ệ
Ngày 18/12/1979, Công c v Xóa b m i hình th c phân bi t đ i x v i ph n (CEDAW) đãướ ề ỏ ọ ứ ệ ố ử ớ ụ ữ
đ c Đ i h i đ ng Liên h p qu c phê chu n. Ngày 3/9/1981, sau khi n c th 20 thông qua,ượ ạ ộ ồ ợ ố ẩ ướ ứ
Công c này b t đ u có hi u l c v i t cách m t văn ki n qu c t t ng h p nh t v quy n conướ ắ ầ ệ ự ớ ư ộ ệ ố ế ổ ợ ấ ề ề
ng i c a ph n . Theo U ban CEDAW, tính đ n tháng 3/2005 đã có 180 qu c gia trên th gi iườ ủ ụ ữ ỷ ế ố ế ớ
phê chu n ho c ký k t Công c, chi m h n 90% thành viên Liên h p qu c. ẩ ặ ế ướ ế ơ ợ ố
Vi t Nam là m t trong nh ng qu c gia đ u tiên trên th gi i ký tham gia Công c vàoệ ộ ữ ố ầ ế ớ ướ
29/7/1980 phê chu n vào 27/11/1981. Tuân th quy đ nh c a Công c, trong su t nh ng nămẩ ủ ị ủ ướ ố ữ
qua, Vi t Nam đã tích c c t ch c th c hi n và hoàn thành các báo cáo đ nh kỳ v tình hìnhệ ự ổ ứ ự ệ ị ề
th c hi n Công c đ trình lên T ng th ký Liên h p qu c. Năm 2001, chúng ta đã b o vự ệ ướ ể ổ ư ợ ố ả ệ
thành công các báo cáo qu c gia l n th 2, 3 và 4 và đ c U ban CEDAW đánh giá là ti nố ầ ứ ượ ỷ ế
hành n i lu t hoá CEDAW khá thành công vì m c tiêu nâng cao quy n c a ph n trên th c t . ộ ậ ụ ề ủ ụ ữ ự ế
Nh ng n l c phân b ngu n l c nh m đ t s tăng tr ng kinh t g n v i công b ng xã h i, t oữ ỗ ự ổ ồ ự ằ ạ ự ưở ế ắ ớ ằ ộ ạ
môi tr ng thu n l i h tr cho vi c th c hi n Công c Vi t Nam đã đ c U ban hoanườ ậ ợ ỗ ợ ệ ự ệ ướ ở ệ ượ ỷ
nghênh. Tháng 6/2005, Báo cáo qu c gia l n th 5 và 6 v tình hình th c hi n Công cố ầ ứ ề ự ệ ướ
CEDAW đã đ c đ trình lên T ng th ký Liên h p qu c.ượ ệ ổ ư ợ ố
Có th nói, s ra đ i c a Công c CEDAW là k t qu h n 30 năm đ u tranh c a U ban vể ự ờ ủ ướ ế ả ơ ấ ủ ỷ ề
đ a v ph n Liên h p qu c (CSW). U ban đ c thành l p năm 1946 nh m giám sát đ a v vàị ị ụ ữ ợ ố ỷ ượ ậ ằ ị ị
nâng cao quy n l i c a ph n . Ho t đ ng c a U ban đã góp ph n thúc đ y bình đ ng gi i ề ợ ủ ụ ữ ạ ộ ủ ỷ ầ ẩ ẳ ớ ở
nh ng n i mà ph n ch a đ c bình quy n nh nam gi i. K t qu c a nh ng n l c vì s ti nữ ơ ụ ữ ư ượ ề ư ớ ế ả ủ ữ ỗ ự ự ế
b c a ph n là s ra đ i m t s tuyên b và đi u c qu c t , trong đó CEDAW là văn ki nộ ủ ụ ữ ự ờ ộ ố ố ề ướ ố ế ệ
quan tr ng và toàn di n nh t v quy n bình đ ng c a ph n .ọ ệ ấ ề ề ẳ ủ ụ ữ
Tinh th n c a Công c đ c xây d ng trên c s các m c tiêu c a Liên h p qu c nh m b oầ ủ ướ ượ ự ơ ở ụ ủ ợ ố ằ ả
đ m nhân cách, ph m giá và các quy n c b n c a con ng i cũng nh quy n bình đ ng gi aả ẩ ề ơ ả ủ ườ ư ề ẳ ữ
ph n và nam gi i. Công c không ch gi i thích rõ ý nghĩa c a bình đ ng mà còn ch raụ ữ ớ ướ ỉ ả ủ ẳ ỉ
ph ng th c giành quy n bình đ ng đó. ươ ứ ề ẳ
Trong ph n m đ u, Công c th a nh n m t cách rõ ràng r ng "s phân bi t đ i x v i phầ ở ầ ướ ừ ậ ộ ằ ự ệ ố ử ớ ụ
n v n còn t n t i r t nhi u n i" và nh n m nh s phân bi t đ i x "vi ph m các nguyên t cữ ẫ ồ ạ ở ấ ề ơ ấ ạ ự ệ ố ử ạ ắ
v quy n bình đ ng, xúc ph m t i nhân ph m con ng i". S phân bi t đ i x đã đ c đ nhề ề ẳ ạ ớ ẩ ườ ự ệ ố ử ượ ị
nghĩa Đi u I là "b t kỳ s phân bi t, lo i tr , h n ch nào d a trên c s gi i tính... trong cácở ề ấ ự ệ ạ ừ ạ ế ự ơ ở ớ
lĩnh v c chính tr , kinh t , xã h i, văn hoá, dân s và các lĩnh v c khác". B n Công c cònự ị ế ộ ự ự ả ướ
kh ng đ nh rõ: t t c các hình th c phân bi t đ i x đ u b lên án và các qu c gia thành viênẳ ị ấ ả ứ ệ ố ử ề ị ố
ph i áp d ng m i bi n pháp thích h p, bao g m c bi n pháp pháp lu t, nh m b o đ m choả ụ ọ ệ ợ ồ ả ệ ậ ằ ả ả
ph n đ c th c hi n và th h ng đ y đ quy n con ng i và t do c b n trên c s bìnhụ ữ ượ ự ệ ụ ưở ầ ủ ề ườ ự ơ ả ơ ở
đ ng v i nam gi i (Đi u 2 và 3).ẳ ớ ớ ề
Các n i dung v bình đ ng đ c l n l t quy đ nh rõ 13 đi u ti p theo, t Đi u 4 đ n Đi u 16ộ ề ẳ ượ ầ ượ ị ở ề ế ừ ề ế ề
và đ c p t i m i khía c nh đ i s ng c a ng i ph n . Quy n công dân và đ a v h p phápề ậ ớ ọ ạ ờ ố ủ ườ ụ ữ ề ị ị ợ
c a ph n đ c nêu r t chi ti t. H n n a, không gi ng nh các đi u c khác v nhân quy n,ủ ụ ữ ượ ấ ế ơ ữ ố ư ề ướ ề ề
Công c đã kh ng đ nh quy n sinh s n c a ph n , nh n m nh t i y u t văn hoá và truy nướ ẳ ị ề ả ủ ụ ữ ấ ạ ớ ế ố ề
th ng b i đó là nh ng y u t hình thành nên vai trò gi i và các m i quan h trong gia đình.ố ở ữ ế ố ớ ố ệ
Các quy n l i c b n v chính tr không h gi m đi k t khi Công c v quy n chính tr c aề ợ ơ ả ề ị ề ả ể ừ ướ ề ề ị ủ
ph n đ c thông qua vào năm 1952. Ng c l i, các đi u kho n này đ c tuyên b m t cáchụ ữ ượ ượ ạ ề ả ượ ố ộ
rõ ràng h n trong Đi u 7 c a Công c, nh đó ph n đ c đ m b o quy n b u c , tham giaơ ề ủ ướ ờ ụ ữ ượ ả ả ề ầ ử
lãnh đ o trong c quan nhà n c và quy n th c thi các trách nhi m xã h i c a mình. Đi u 8 quyạ ơ ướ ề ự ệ ộ ủ ề
đ nh ph n có c h i làm đ i di n cho chính ph c p qu c t và tham gia vào ho t đ ng c aị ụ ữ ơ ộ ạ ệ ủ ở ấ ố ế ạ ộ ủ
các t ch c qu c t . Công c v Qu c t ch c a ph n đã k t hôn- thông qua năm 1957 -ổ ứ ố ế ướ ề ố ị ủ ụ ữ ế
đ c t ng h p trong Đi u 9 nh m nâng cao đ a v xã h i c a ph n trong v n đ qu c t ch,ượ ổ ợ ề ằ ị ị ộ ủ ụ ữ ấ ề ố ị
không l thu c vào tình tr ng hôn nhân. L n l t các Đi u 10, 11 và 13 kh ng đ nh quy n bìnhệ ộ ạ ầ ượ ề ẳ ị ề
đ ng c a ph n trong các lĩnh v c giáo d c, vi c làm, kinh t và các ho t đ ng xã h i. Đi u 14ẳ ủ ụ ữ ự ụ ệ ế ạ ộ ộ ề
đòi h i các qu c gia đ a nh ng v n đ đ c bi t c a ph n nông thôn và vai trò quan tr ng c aỏ ố ư ữ ấ ề ặ ệ ủ ụ ữ ọ ủ
h trong đ i s ng gia đình vào trong quá trình ho ch đ nh chính sách. Đi u 15 yêu c u s bìnhọ ờ ố ạ ị ề ầ ự
đ ng toàn di n cho ph n trong lĩnh v c dân s và kinh doanh, c th là b t kỳ ph ng th cẳ ệ ụ ữ ự ự ụ ể ấ ươ ứ
tr c ti p nào làm h n ch năng l c pháp lý c a ph n "s b coi là vô giá tr và không có hi uự ế ạ ế ự ủ ụ ữ ẽ ị ị ệ
l c thi hành". Cu i cùng, trong Đi u 16, Công c đ c p t i quan h hôn nhân và gia đình,ự ố ề ướ ề ậ ớ ệ
kh ng đ nh quy n bình đ ng và nghĩa v c a ph n và nam gi i trong vi c l a ch n b n đ i,ẳ ị ề ẳ ụ ủ ụ ữ ớ ệ ự ọ ạ ờ
làm cha m , quy n nhân thân và làm ch m i tài s n c a mình.ẹ ề ủ ọ ả ủ
Bên c nh v n đ quy n công dân, Công c cũng chú tr ng t i v n đ s ng còn c a ph n ,ạ ấ ề ề ướ ọ ớ ấ ề ố ủ ụ ữ
đó là quy n sinh s n c a h . Trong ph n m đ u, Công c tuyên b vai trò c a ph n trongề ả ủ ọ ầ ở ầ ướ ố ủ ụ ữ
vi c sinh đ không th là c s c a s phân bi t đ i x . M i ràng bu c gi a phân bi t đ i x vàệ ẻ ể ơ ở ủ ự ệ ố ử ố ộ ữ ệ ố ử
vai trò sinh s n c a ph n là v n đ th ng xuyên đ c đ c p trong Công c này. Ví d ,ả ủ ụ ữ ấ ề ườ ượ ề ậ ướ ụ
trong Đi u 5, Công c th a nh n s hi u bi t đúng đ n nghĩa v làm m nh m t ch c năngề ướ ừ ậ ự ể ế ắ ụ ẹ ư ộ ứ
xã h i và đòi h i c 2 gi i ph i chia s trách nhi m m t cách đ y đ trong vi c nuôi d y con.ộ ỏ ả ớ ả ẻ ệ ộ ầ ủ ệ ạ
B i v y, các đi u kho n v b o v bà m và chăm sóc tr em đ c nêu ra nh nh ng quy nở ậ ề ả ề ả ệ ẹ ẻ ượ ư ữ ề
c t y u và đ c quy đ nh nh t quán trong m i lĩnh v c c a Công c, k c lĩnh v c vi c làm,ố ế ượ ị ấ ọ ự ủ ướ ể ả ự ệ
hôn nhân gia đình, chăm sóc s c kho hay giáo d c. Trách nhi m c a xã h i là thúc đ y cácứ ẻ ụ ệ ủ ộ ẩ
lo i hình d ch v , đ c bi t là các d ch v chăm sóc tr em đ t o đi u ki n cho ph n và namạ ị ụ ặ ệ ị ụ ẻ ể ạ ề ệ ụ ữ
gi i có th k t h p th c hi n nghĩa v gia đình và công vi c c quan (Đi u 11.2c). Các bi nớ ể ế ợ ự ệ ụ ệ ơ ề ệ
pháp đ c bi t t m th i nh m nhanh chóng thúc đ y s bình đ ng trên th c t c a ph n vàặ ệ ạ ờ ằ ẩ ự ẳ ự ế ủ ụ ữ
nam gi i và b o v ng i m đ c thông qua "s không b coi là s phân bi t đ i x " (Đi u 4).ớ ả ệ ườ ẹ ượ ẽ ị ự ệ ố ử ề
Công c cũng kh ng đ nh quy n quy t đ nh sinh con. Đây là văn ki n duy nh t v quy n conướ ẳ ị ề ế ị ệ ấ ề ề
ng i đ c p đ n v n đ k ho ch hoá gia đình. Trách nhi m c a các qu c gia trong vi c tườ ề ậ ế ấ ề ế ạ ệ ủ ố ệ ư
v n k ho ch hoá gia đình thông qua h th ng giáo d c và c ng c pháp lu t hôn nhân gia đìnhấ ế ạ ệ ố ụ ủ ố ậ
nh m b o v quy n ph n đ c quy t đ nh m t cách có trách nhi m và t nguy n v s con,ằ ả ệ ề ụ ữ ượ ế ị ộ ệ ự ệ ề ố
kho ng cách gi a các l n sinh, quy n ti p c n v i thông tin, giáo d c và các ph ng ti n đ hả ữ ầ ề ế ậ ớ ụ ươ ệ ể ọ
có th th c hi n nh ng quy n này đã đ c quy đ nh Đi u 10h và 16e.ể ự ệ ữ ề ượ ị ở ề
S c m nh t ng h p c a Công c CEDAW là s tăng c ng hi u bi t v các quy n con ng i,ứ ạ ổ ợ ủ ướ ự ườ ể ế ề ề ườ
nh n th c đúng đ n nh h ng c a văn hoá và truy n th ng đ n vi c th h ng nh ng quy nậ ứ ắ ả ưở ủ ề ố ế ệ ụ ưở ữ ề
c b n c a ph n . Các khuôn m u, t p quán và các chu n m c văn hóa khác nhau mang l iơ ả ủ ụ ữ ẫ ậ ẩ ự ạ
s đa d ng hoá h th ng lu t pháp, chính tr , kinh t và trong nhi u tr ng h p làm kìm hãm sự ạ ệ ố ậ ị ế ề ườ ợ ự
ti n b c a ph n . Nh n th c đ c m i quan h t ng h này, Công c nh n m nh: s thayế ộ ủ ụ ữ ậ ứ ượ ố ệ ươ ỗ ướ ấ ạ ự
đ i vai trò truy n th ng c a nam gi i cũng nh c a ph n trong gia đình và ngoài xã h i là c nổ ề ố ủ ớ ư ủ ụ ữ ộ ầ
thi t đ đ t đ c s bình đ ng đ y đ gi a nam và n . Do v y, vi c tham gia Công c c aế ể ạ ượ ự ẳ ầ ủ ữ ữ ậ ệ ướ ủ
các qu c gia t u trung nghĩa v và hành đ ng đ h ng t i s đ i m i các chu n m c vănố ự ở ụ ộ ể ướ ớ ự ổ ớ ẩ ự
hoá, xã h i, đ o đ c cá nhân nh m xóa b nh ng đ nh ki n, t p t c và thói quen do t t ngộ ạ ứ ằ ỏ ữ ị ế ậ ụ ư ưở
cho gi i này là h n, gi i kia là kém hay vai trò r p khuôn c a nam gi i và ph n (Đi u 5). Vàớ ơ ớ ậ ủ ớ ụ ữ ề
Đi u 10.c yêu c u s a đ i sách giáo khoa, ch ng trình h c t p và ph ng pháp gi ng d y ề ầ ử ổ ươ ọ ậ ươ ả ạ ở
tr ng ph thông v i m c đích lo i tr nh ng khái ni m l c h u trong lĩnh v c giáo d c. Nhìnườ ổ ớ ụ ạ ừ ữ ệ ạ ậ ự ụ
chung, Công c đã cung c p m t nguyên lý toàn di n nh m lo i tr s phân bi t gi i tính d iướ ấ ộ ệ ằ ạ ừ ự ệ ớ ướ
m i hình th c đã đ c đ c p.ọ ứ ượ ề ậ
y ban CEDAW ch u trách nhi m giám sát vi c th c hi n Công c này. Các n i dung h ngỦ ị ệ ệ ự ệ ướ ộ ướ
d n v t ch c và ho t đ ng c a y ban đ c nêu t Đi u 17 đ n Đi u 30. y ban g m có 23ẫ ề ổ ứ ạ ộ ủ ủ ượ ừ ề ế ề ủ ồ
chuyên gia đ c l p, do các chính ph đ c và đ c các n c tham gia b u lên, là nh ng ng iộ ậ ủ ề ử ượ ướ ầ ữ ườ
có uy tín cao và thông th o v lĩnh v c đ c nêu trong Công c.ạ ề ự ượ ướ
Ít nh t 4 năm 1 l n, các n c tham gia Công c c n ph i đ trình báo cáo qu c gia cho T ngấ ầ ướ ướ ầ ả ệ ố ổ
th ký Liên h p qu c và y ban s ti n hành xem xét các bi n pháp mà qu c gia đó đã ti nư ợ ố ủ ẽ ế ệ ố ế
hành đ th c hi n hi u qu các đi u kho n c a Công c. Trong các phiên h p th ng kỳ c aể ự ệ ệ ả ề ả ủ ướ ọ ườ ủ
mình, các thành viên c a y ban th o lu n v nh ng báo cáo này v i đ i di n c a các chínhủ ủ ả ậ ề ữ ớ ạ ệ ủ
ph và cùng h xem xét t m m i v n đ cho ch ng trình hành đ ng ti p theo phù h p v iủ ọ ỷ ỉ ọ ấ ề ươ ộ ế ợ ớ
hoàn c nh c a t ng n c. y ban cũng đ a ra nh ng khuy n ngh đ i v i các n c thành viênả ủ ừ ướ ủ ư ữ ế ị ố ớ ướ
nh m nâng cao hi u qu th c hi n Công c.ằ ệ ả ự ệ ướ
* * *
y ban qu c gia vì s ti n b c a ph n Vi t Nam trân tr ng gi i thi u toàn văn n i dung CôngỦ ố ự ế ộ ủ ụ ữ ệ ọ ớ ệ ộ
c v i các ngành, các c p, các t ch c kinh t - văn hoá - xã h i, v i đông đ o qu n chúngướ ớ ấ ổ ứ ế ộ ớ ả ầ
nhân dân và ch em ph n . Chúng tôi tin t ng r ng vi c nâng cao hi u bi t v Công c s làị ụ ữ ưở ằ ệ ể ế ề ướ ẽ
hành đ ng thi t th c góp ph n đ y nhanh công cu c đ i m i c a đ t n c vì dân giàu, n cộ ế ự ầ ẩ ộ ổ ớ ủ ấ ướ ướ
m nh, xã h i công b ng, dân ch , văn minh và vì s ti n b c a ph n Vi t Nam.ạ ộ ằ ủ ự ế ộ ủ ụ ữ ệ
Văn phòng UBQG
Vì S Ti n B c a Ph N Vi t Namự ế ộ ủ ụ ữ ệ
Công c v xóa b m i hình th c phân bi tướ ề ỏ ọ ứ ệ
đ i x v i ph nố ử ớ ụ ữ
Nh ng qu c gia tham gia Công c:ữ ố ướ
- L u ýư r ng Hi n ch ng Liên h p qu c kh ng đ nh l i ni m tin vào các quy n con ng i cằ ế ươ ợ ố ẳ ị ạ ề ề ườ ơ
b n, nhân ph m, giá tr c a m i con ng i và các quy n bình đ ng gi a nam gi i và ph n ,ả ẩ ị ủ ỗ ườ ề ẳ ữ ớ ụ ữ
- L u ý ưr ng Tuyên b chung v Nhân quy n kh ng đ nh nguyên t c không th ch p nh n phânằ ố ề ề ẳ ị ắ ể ấ ậ
bi t đ i x và đã tuyên b r ng m i ng i sinh ra đ u t do và bình đ ng v nhân ph m vàệ ố ử ố ằ ọ ườ ề ự ẳ ề ẩ
quy n l i, đ u đ c h ng m i quy n và t do ghi trong văn ki n này mà không có s phân bi tề ợ ề ượ ưở ọ ề ự ệ ự ệ
nào, k c phân bi t v gi i tính,ể ả ệ ề ớ
- L u ýư r ng các n c tham gia Công c qu c t v nhân quy n có nghĩa v b o đ m quy nằ ướ ướ ố ế ề ề ụ ả ả ề
bình đ ng gi a nam gi i và ph n trong vi c th h ng các quy n l i kinh t , xã h i, văn hoá,ẳ ữ ớ ụ ữ ệ ụ ưở ề ợ ế ộ
dân s và chính tr ,ự ị
- Xem xét các Công c qu c t đã đ c ký k t d i s b o tr c a Liên h p qu c và các cướ ố ế ượ ế ướ ự ả ợ ủ ợ ố ơ
quan chuyên môn thúc đ y các quy n bình đ ng c a ph n và nam gi i,ẩ ề ẳ ủ ụ ữ ớ
- L u ýư t i các ngh quy t, tuyên b , khuy n ngh do Liên h p qu c và các c quan chuyên mônớ ị ế ố ế ị ợ ố ơ
thông qua nh m thúc đ y các quy n bình đ ng gi a ph n và nam gi i ,ằ ẩ ề ẳ ữ ụ ữ ớ
- Tuy nhiên lo ng i r ngạ ằ b t ch p nh ng văn ki n k trên s phân bi t đ i x v i ph n v nấ ấ ữ ệ ể ự ệ ố ử ớ ụ ữ ẫ
còn t n t i r t nhi u n i,ồ ạ ở ấ ề ơ
- Nh c l i r ngắ ạ ằ , s phân bi t đ i x v i ph n vi ph m các nguyên t c v quy n bình đ ng vàự ệ ố ử ớ ụ ữ ạ ắ ề ề ẳ
xúc ph m t i nhân ph m con ng i, là m t tr ng i đ i v i vi c ph n tham gia bình đ ng v iạ ớ ẩ ườ ộ ở ạ ố ớ ệ ụ ữ ẳ ớ
nam gi i trong đ i s ng chính tr , kinh t , văn hoá, xã h i c a đ t n c h , ngăn c n s phátớ ờ ố ị ế ộ ủ ấ ướ ọ ả ự
tri n th nh v ng c a xã h i và gia đình, gây khó khăn cho vi c phát tri n đ y đ các ti m năngể ị ượ ủ ộ ệ ể ầ ủ ề
c a ph n trong vi c ph c v đ t n c và loài ng i,ủ ụ ữ ệ ụ ụ ấ ướ ườ
- Lo ng iạ r ng, trong tình tr ng nghèo đói, ph n là nh ng ng i ít đ c ti p c n nh t t i l ngằ ạ ụ ữ ữ ườ ượ ế ậ ấ ớ ươ
th c, y t , giáo d c, đào t o, c h i có vi c làm và các nhu c u khác,ự ế ụ ạ ơ ộ ệ ầ
- Tin t ngưở r ng, vi c thi t l p m t tr t t kinh t qu c t m i d a trên s công b ng và công lýằ ệ ế ậ ộ ậ ự ế ố ế ớ ự ự ằ
s góp ph n đáng k vào vi c thúc đ y bình đ ng gi a ph n và nam gi i,ẽ ầ ể ệ ẩ ẳ ữ ụ ữ ớ
- Nh n m nhấ ạ r ng, vi c th tiêu ch nghĩa A-pác-thai, m i hình th c c a ch nghĩa phân bi tằ ệ ủ ủ ọ ứ ủ ủ ệ
ch ng t c, s c t c, ch nghĩa th c dân cũ và m i, s xâm l c, chi m đóng, th ng tr , can thi pủ ộ ắ ộ ủ ự ớ ự ượ ế ố ị ệ
c a n c ngoài vào công vi c n i b c a các n c là h t s c c n thi t cho vi c th h ng đ yủ ướ ệ ộ ộ ủ ướ ế ứ ầ ế ệ ụ ưở ầ
đ quy n l i c a c ph n và nam gi i ,ủ ề ợ ủ ả ụ ữ ớ
- Kh ng đ nhẳ ị r ng, vi c tăng c ng hoà bình và an ninh qu c t , gi m căng th ng qu c t , h pằ ệ ườ ố ế ả ẳ ố ế ợ
tác chung gi a các qu c gia không phân bi t ch đ kinh t và xã h i, vi c gi i tr quân b toànữ ố ệ ế ộ ế ộ ệ ả ừ ị
di n và tri t đ , đ c bi t đ i v i gi i tr vũ khí h t nhân d i s ki m soát ch t ch và có hi uệ ệ ể ặ ệ ố ớ ả ừ ạ ướ ự ể ặ ẽ ệ
qu c a c ng đ ng qu c t , vi c kh ng đ nh các nguyên t c công b ng, bình đ ng và cùng cóả ủ ộ ồ ố ế ệ ẳ ị ắ ằ ẳ
l i trong quan h gi a các n c, th c thi quy n t quy t và đ c l p c a các dân t c đang ph iợ ệ ữ ướ ự ề ự ế ộ ậ ủ ộ ả
s ng d i ách đô h c a ch nghĩa th c dân và d i s chi m đóng c a n c ngoài cũng nhố ướ ộ ủ ủ ự ướ ự ế ủ ướ ư
vi c tôn tr ng ch quy n và toàn v n lãnh th c a các qu c gia s thúc đ y ti n b xã h i vàệ ọ ủ ề ẹ ổ ủ ố ẽ ẩ ế ộ ộ
phát tri n, do đó s đóng góp vào vi c đ t đ c s bình đ ng toàn di n gi a nam gi i và phể ẽ ệ ạ ượ ự ẳ ệ ữ ớ ụ
n ,ữ
- Tin t ngưở r ng, s phát tri n đ y đ và toàn di n c a m t đ t n c, s th nh v ng c a thằ ự ể ầ ủ ệ ủ ộ ấ ướ ự ị ượ ủ ế
gi i và s nghi p hoà bình đòi h i s tham gia t i đa c a ph n trong m i lĩnh v c m t cáchớ ự ệ ỏ ự ố ủ ụ ữ ọ ự ộ
bình đ ng v i nam gi i,ẳ ớ ớ
- Ghi nhớ r ng, s đóng góp to l n c a ph n vào phúc l i gia đình và phát tri n xã h i mà lâuằ ự ớ ủ ụ ữ ợ ể ộ
nay ch a đ c công nh n đ y đ , ý nghĩa xã h i c a vi c sinh đ và vai trò c a c cha l n mư ượ ậ ầ ủ ộ ủ ệ ẻ ủ ả ẫ ẹ
trong gia đình và trong vi c nuôi d y con cái, nh n th c r ng vai trò c a ph n trong sinh s nệ ạ ậ ứ ằ ủ ụ ữ ả
s không đ c xem là c s cho s phân bi t đ i x và r ng vi c nuôi d y con cái đòi h i có sẽ ượ ơ ở ự ệ ố ử ằ ệ ạ ỏ ự
chia s trách nhi m gi a nam, n và xã h i nói chung,ẻ ệ ữ ữ ộ
- Nh n th cậ ứ r ng thay đ i vai trò truy n th ng c a nam gi i cũng nh c a ph n trong xã h iằ ổ ề ố ủ ớ ư ủ ụ ữ ộ
và trong gia đình là yêu c u đ đ t đ c bình đ ng đ y đ gi a nam gi i và ph n ,ầ ể ạ ượ ẳ ầ ủ ữ ớ ụ ữ
- Quy t tâmế th c hi n các nguyên t c đ ra trong Tuyên b v xoá b phân bi t đ i x v i phự ệ ắ ề ố ề ỏ ệ ố ử ớ ụ
n và vì m c đích đó, thông qua các bi n pháp c n thi t đ lo i b s phân bi t đ i x d i m iữ ụ ệ ầ ế ể ạ ỏ ự ệ ố ử ướ ọ
bi u hi n và hình th c,ể ệ ứ
Nh t tríấ nh sau:ư
Ph n Iầ
Đi u 1ề
Vì nh ng m c đích c a Công c này, thu t ng "phân bi t đ i x v i ph n " có nghĩa là b tữ ụ ủ ướ ậ ữ ệ ố ử ớ ụ ữ ấ
kỳ s phân bi t, lo i tr hay h n ch nào d a trên c s gi i tính làm nh h ng ho c nh mự ệ ạ ừ ạ ế ự ơ ở ớ ả ưở ặ ằ
m c đích làm t n h i ho c vô hi u hoá vi c ph n đ c công nh n, th h ng, hay th c hi nụ ổ ạ ặ ệ ệ ụ ữ ượ ậ ụ ưở ự ệ
các quy n con ng i và nh ng t do c b n trong lĩnh v c chính tr , kinh t , xã h i, văn hoá,ề ườ ữ ự ơ ả ự ị ế ộ
dân s và các lĩnh v c khác trên c s bình đ ng nam n b t k tình tr ng hôn nhân c a hự ự ơ ở ẳ ữ ấ ể ạ ủ ọ
nh th nào.ư ế
Đi u 2ề
Các n c tham gia Công c lên án s phân bi t đ i x v i ph n th hi n d i m i hình th c,ướ ướ ự ệ ố ử ớ ụ ữ ể ệ ướ ọ ứ
đ ng ý áp d ng m i bi n pháp thích h p và không ch m tr đ a ra chính sách lo i tr phân bi tồ ụ ọ ệ ợ ậ ễ ư ạ ừ ệ
đ i x v i ph n , và cu i cùng ti n hành:ố ử ớ ụ ữ ố ế
a. Đ a nguyên t c bình đ ng nam n vào Hi n pháp qu c gia ho c các văn b n pháp lu t thíchư ắ ẳ ữ ế ố ặ ả ậ
h p khác n u v n đ này ch a đ c đ c p t i và b o đ m vi c th c thi nguyên t c này trongợ ế ấ ề ư ượ ề ậ ớ ả ả ệ ự ắ
th c t b ng pháp lu t và các bi n pháp thích h p khác;ự ế ằ ậ ệ ợ
b. Xây d ng các đi u kho n pháp lu t và thông qua các bi n pháp thích h p khác, k c vi cự ề ả ậ ệ ợ ể ả ệ
tr ng ph t trong nh ng tr ng h p c n thi t, nh m ngăn c m m i s phân bi t đ i x v i phừ ạ ữ ườ ợ ầ ế ằ ấ ọ ự ệ ố ử ớ ụ
n ;ữ
c. Thi t l p c ch b o v mang tính pháp lý các quy n c a ph n trên c s bình đ ng v iế ậ ơ ế ả ệ ề ủ ụ ữ ơ ở ẳ ớ
nam gi i và thông qua các toà án qu c gia có th m quy n và các c quan nhà n c khác đớ ố ẩ ề ơ ướ ể
b o v ph n m t cách có hi u qu ch ng l i m i hành đ ng phân bi t đ i x ;ả ệ ụ ữ ộ ệ ả ố ạ ọ ộ ệ ố ử
d. Không ti n hành b t kỳ hành đ ng ho c ho t đ ng nào có tính ch t phân bi t đ i x v i phế ấ ộ ặ ạ ộ ấ ệ ố ử ớ ụ
n và b o đ m r ng các c p chính quy n và c quan nhà n c s hành đ ng phù h p v iữ ả ả ằ ấ ề ơ ướ ẽ ộ ợ ớ
nghĩa v này;ụ
e. áp d ng m i bi n pháp thích h p nh m xoá b s phân bi t đ i x v i ph n do b t kỳ cáụ ọ ệ ợ ằ ỏ ự ệ ố ử ớ ụ ữ ấ
nhân, t ch c ho c doanh nghi p nào ti n hành;ổ ứ ặ ệ ế
f. áp d ng m i bi n pháp thích h p, k c nh ng bi n pháp pháp lu t, nh m s a đ i ho c xóaụ ọ ệ ợ ể ả ữ ệ ậ ằ ử ổ ặ
b m i đi u kho n, quy đ nh, t p quán và th c ti n hi n đang t n t i mang tính ch t phân bi tỏ ọ ề ả ị ậ ự ễ ệ ồ ạ ấ ệ
đ i x v i ph n ;ố ử ớ ụ ữ
g. Hu b m i đi u kho n hình s có phân bi t đ i x v i ph n .ỷ ỏ ọ ề ả ự ệ ố ử ớ ụ ữ
Đi u 3ề
