Thực phẩm chức năng
Thực phẩm chức năng hay thực phẩm bổ sung (những loại thực phẩm,
thuốc có in dòng chữ Dietary Supplement ở ngoài bìa) là những loại thực phẩm
không phải là thuốc và không có các tác dụng chữa bệnh "thần diệu" như mô tả
của các mẫu quảng cáo xuất hiện ngày càng nhiều trên các website Việt Nam và
kể cả qua lời quảng cáo truyền miệng của nhiều người trong thời gian gần đây.
Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu được điều này nên đã tin theo một cách
mù quáng dẫn đến tiền mất tật mang. Do đó, Y học NET quyết định chuyển dịch
một bài viết về thực phẩm chức năng từ website của Phòng Thực Phẩm Chức
Năng thuộc Viện Sức Khỏe Hoa Kỳ (http://ods.od.nih.gov) hầu giúp bạn đọc hiểu
rõ hơn về nó, tránh sử dụng nhầm lẫn, sai mục đích. Nếu các bạn thấy bài viết này
hay, có ích, các bạn có thể giới thiệu cho nhiều người khác cùng đọc để tránh được
những nhầm lẫn đáng tiếc có thể xảy ra.
Theo định nghĩa của quốc hội Hoa Kỳ trong đạo luật về Sức Khỏe và Giáo
Dục Thực Phẩm Bổ Sung (http://www.fda.gov/opacom/laws/dshea.html#sec3) và
được đưa lên thành luật vào năm 1994, thì thực phẩm bổ sung là những sản phẩm
(trừ thuốc lá) mà:
* Nhằm mục đích bổ sung cho bữa ăn hằng ngày.
* Có chứa một hoặc nhiều thành phần dinh dưỡng (bao gồm vitamin, chất
khoáng, thảo dược hoặc những loại thực vật khác, amino acid, và những chất
khác) hoặc những thành phần của chúng.
* Dùng qua đường miệng dưới dạng thuốc viên nén, viên con nhộng, hoặc
thuốc lỏng.
* Có nhãn thuốc ghi ở mặt trước là thực phẩm bổ sung (Dietary
Supplement).
Thực phẩm chức năng có khác với thức ăn và thuốc hay không?
Mặc dù thực phẩm chức năng cũng được quản lý bởi FDA (Cục quản lý
thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ) như là thực phẩm, nhưng chúng được quản lý
khác với những loại thực phẩm khác và khác với dược phẩm. Một sản phẩm được
xếp loại là thực phẩm chức năng, thực phẩm bình thường, hay thuốc là tùy vào
mục đích sử dụng của chúng. Thông thường nhất, một sản phẩm được xếp vào
nhóm thực phẩm chức năng là dựa vào thông tin mà nhà sản xuất cung cấp ở nhãn
hàng hoặc ở tài liệu đi kèm, mặc dù có nhiều loại thực phẩm và thực phẩm bổ
sung không bao gồm những thông tin này.
Các nhà sản xuất có thể cam kết những điều gì đối với thực phẩm chức
năng và thuốc?
Những loại cam kết có thể được viết trên nhãn của các loại thực phẩm chức
năng và thuốc rất khác nhau. Các nhà sản xuất thuốc có thể cam kết sản phẩm của
họ có thể chẩn đoán, chữa khỏi, làm giảm nhẹ, điều trị, hoặc phòng ngừa bệnh tật.
Những lời cam kết này có thể không hợp pháp nếu nó được viết trên nhãn của các
loại thực phẩm chức năng.
Trên nhãn của các loại thực phẩm chức năng hoặc thực phẩm bổ sung
có thể có một trong 3 loại cam kết sau: cam kết về sức khỏe, cam kết về hàm
lượng dinh dưỡng và cam kết về cấu trúc/chức năng . Những cam kết về sức
khỏe mô tả mối quan hệ giữa thực phẩm, những thành phần của thực phẩm chức
năng hay thực phẩm bổ sung với sự giảm nguy cơ bị bệnh hay một tình trạng sức
khỏe nào đó. Những cam kết về hàm lượng dinh dưỡng mô tả hàm lượng tương
đối của các chất dinh dưỡng trong sản phẩm. Cam kết về cấu trúc/chức năng là
bản trình bày mô tả sản phẩm có thể ảnh hưởng đến các cơ quan hoặc hệ thống của
cơ thể như thế nào và nó không được đề cập đến bất kỳ bệnh đặc hiệu nào đó.
Những cam kết về cấu trúc/chức năng không cần phải được FDA thông qua nhưng
nhà sản xuất cần phải cung cấp cho FDA văn bản của những cam kết này trong
vòng 30 ngày sản phẩm được bày bán trên thị trường
(http://www.cfsan.fda.gov/~dms/ds-labl.html#structure). Trên nhãn của sản phẩm
có những lời cam kết trên cũng phải có dòng phủ định sau: "Bản trình bày này
không được đánh giá bởi FDA. Sản phẩm này không được dùng để chẩn đoán,
điều trị, trị khỏi, hoặc phòng ngừa bệnh tật"
FDA quản lý thực phẩm chức năng như thế nào?
Ngoài việc quản lý qua những cam kết in trên nhãn, FDA còn có những
cách khác để quản lý thực phẩm chức năng. Những thành phần bổ sung được bán
tại Hoa Kỳ trước ngày 15/10/1994 không cần phải được FDA xem xét lại độ an
toàn trước khi bán ra thị trường do chúng được xem như là an toàn dựa trên quá
trình sử dụng của chúng trên con người trong một thời gian dài. Đối với những
thành phần dinh dưỡng bổ sung mới (không được bán dưới dạng thực phẩm bổ
sung trên thị trường trước năm 1994), các nhà sản xuất cần phải thông báo cho
FDA biết về mục đích sử dụng của chúng trước khi bày bán ra thị trường một loại
thực phẩm bổ sung có chứa những chất dinh dưỡng bổ sung mới và cung cấp
thông tin gồm những bằng chứng hợp lý về tính an toàn của sản phẩm khi được sử
dụng trên con người. FDA có thể từ chối cho phép một thành phần dinh dưỡng bổ
sung mới nào đó lưu hành trên thị trường hoặc rút một thành phần bổ sung đang
lưu hành ra khỏi thị trường vì lý do an toàn.
Các nhà sản xuất không cần phải cung cấp cho FDA bằng chứng chứng
minh tính hiệu quả và an toàn của những thực phẩm chức năng, tuy nhiên, họ
không được phép bán những sản phẩm không an toàn và không có hiệu quả. Khi
một loại thực phẩm chức năng được bày bán trên thị trường, FDA cần phải chứng
minh được rằng nó không an toàn nếu như muốn giới hạn sử dụng hoặc loại bỏ nó
ra khỏi thị trường. Ngược lại, trước khi được cho phép bán một loại thuốc nào đó,
các nhà sản xuất cần phải có được sự chấp thuận của FDA bằng cách cung cấp
những bằng chứng thuyết phục cả về tính an toàn lẫn hiệu quả của chúng.
Nhãn của những loại thực phẩm chức năng cần phải trung thực và không
gây hiểu lầm. Nếu nhãn của một sản phẩm không đáp ứng được đòi hỏi này, FDA
có thể phải loại bỏ sản phẩm đó ra khỏi thị trường hoặc thực hiện những biện pháp
cần thiết.
Trên nhãn của các loại thực phẩm chức năng cần phải có những thông
tin nào?
FDA đòi hỏi trên nhãn của các loại thực phẩm chức năng cần phải có một
số thông tin sau:
Thông tin chung
* Tên của sản phẩm có bao gồm từ "bổ sung" (supplement) hoặc lời tuyên
bố thông báo rằng đây là thực phẩm bổ sung (Dietary supplement).
* Số lượng thực của các thành phần bên trong.
* Tên và địa điểm của doanh nghiệp sản xuất, đóng gói, hoặc phân phối.
* Hướng dẫn sử dụng.
Thông tin sản phẩm
* Kích cỡ của một phần sử dụng, danh sách những thành phần dinh dưỡng,
số lượng có trong mỗi phần sử dụng (tính theo khối lượng), tỷ lệ phần trăm so với
nhu cầu cần thiết trong 1 ngày (%DV) nếu có.