Đề án Thạc sĩ: Vai trò của cộng đồng trong bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn xã Vĩnh Phú, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc

Việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa là một yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững, trong đó sự tham gia của cộng đồng đang trở thành một xu thế toàn cầu. Nghiên cứu này khẳng định mối liên hệ sâu sắc giữa cộng đồng địa phương và các di tích lịch sử, nhấn mạnh vai trò không thể thiếu của họ với tư cách là người bảo vệ và thụ hưởng. Tại xã Vĩnh Phú, nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa lịch sử, việc gắn kết cộng đồng hiệu quả là yếu tố then chốt để duy trì và phát triển các di tích. Tuy nhiên, thực tế cho thấy những hạn chế trong mô hình tham gia, tiêu chí đánh giá và cơ chế phối hợp. Do đó, đề án này nhằm xác định một cách toàn diện vai trò của cộng đồng trong bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn xã Vĩnh Phú, góp phần xây dựng các chiến lược quản lý di sản dựa vào cộng đồng phù hợp với bối cảnh địa phương.

Đề án hướng tới các nhà nghiên cứu, học giả và sinh viên trong lĩnh vực quản lý văn hóa, bảo tồn di sản, phát triển cộng đồng; các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý di sản ở cấp địa phương và trung ương; cùng các cộng đồng dân cư quan tâm đến việc bảo tồn di sản văn hóa của mình.

Đề án học thuật này tập trung phân tích vai trò quan trọng của cộng đồng địa phương trong việc bảo vệ và phát huy giá trị các di tích lịch sử - văn hóa tại xã Vĩnh Phú, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Nghiên cứu xuất phát từ nhận định rằng sự gắn kết của cộng đồng là cốt lõi để di sản duy trì sức sống và phù hợp với đời sống hiện đại. Đề án chỉ ra những thách thức hiện hữu như thiếu vắng các mô hình tham gia cụ thể, hệ thống tiêu chí đánh giá chưa rõ ràng và cơ chế phối hợp lỏng lẻo giữa cộng đồng, chính quyền và các tổ chức chuyên môn. Để giải quyết các vấn đề này, công trình sử dụng phương pháp nghiên cứu đa dạng, bao gồm phân tích tài liệu thứ cấp về chính sách di sản quốc tế và quốc gia, điền dã dân tộc học (quan sát tham gia và trực tiếp, phỏng vấn) và nghiên cứu xã hội học (định tính và định lượng). Mục tiêu là hình thành một mô hình bảo tồn di tích dựa vào cộng đồng, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của xã Vĩnh Phú, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý di tích và liên kết công tác bảo tồn với phát triển bền vững. Đóng góp nổi bật của đề án là đề xuất các tiêu chí định lượng để đánh giá mức độ tham gia của cộng đồng, đưa ra các giải pháp ứng dụng cụ thể và thiết kế cơ chế phối hợp bài bản, minh bạch để tăng cường năng lực và đảm bảo phân chia lợi ích công bằng cho cộng đồng trong quá trình bảo tồn và phát huy giá trị di tích.