Đề án tốt nghiệp: Những yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ an toàn vốn của các Ngân hàng Thương mại Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập tài chính quốc tế và những biến động kinh tế-tài chính toàn cầu, việc duy trì sự ổn định và an toàn của hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò tối quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế bền vững. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) được xem là chỉ số then chốt, phản ánh năng lực chống chịu của ngân hàng trước các cú sốc, đồng thời bảo vệ quyền lợi người gửi tiền và nhà đầu tư. Tại Việt Nam, các ngân hàng thương mại đang trong quá trình thích ứng với các chuẩn mực Basel II/III ngày càng chặt chẽ. Tuy nhiên, CAR bình quân của Việt Nam vẫn còn ở mức khiêm tốn so với khu vực, và các nghiên cứu về các yếu tố nội tại ảnh hưởng đến chỉ số này còn thiếu tính hệ thống. Do đó, nghiên cứu này nhằm phân tích toàn diện các yếu tố nội tại tác động đến tỷ lệ an toàn vốn của các ngân hàng thương mại Việt Nam, qua đó bổ sung khoảng trống học thuật và cung cấp cơ sở cho các đề xuất chính sách.

Các nhà nghiên cứu, sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng; các nhà quản lý, lãnh đạo ngân hàng thương mại; và các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng.

Nghiên cứu này tập trung phân tích các yếu tố nội tại ảnh hưởng đến tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của các ngân hàng thương mại (NHTM) niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn 2015–2024. Bối cảnh nghiên cứu được đặt trong quá trình Việt Nam triển khai các chuẩn mực Basel II và hướng tới Basel III, đồng thời đối mặt với những biến động kinh tế-tài chính phức tạp. Để đạt được mục tiêu này, luận văn tổng hợp lý thuyết quản trị ngân hàng và các nghiên cứu thực nghiệm, sau đó xây dựng mô hình với các biến như quy mô ngân hàng, tỷ suất lợi nhuận trên tài sản (ROA), thu nhập lãi thuần (NIM), tỷ lệ nợ xấu (NPL), tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản (LOA), vốn chủ sở hữu (CAP) và tỷ lệ dự phòng rủi ro (LLR). Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của 24 NHTM niêm yết và được phân tích bằng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng, bao gồm Pooled OLS, FEM và REM, cùng với phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS) để khắc phục các khuyết tật mô hình. Kết quả thực nghiệm chỉ ra rằng vốn chủ sở hữu, hiệu quả sinh lời và thu nhập lãi thuần có tác động tích cực đáng kể đến CAR, trong khi tỷ lệ nợ xấu tác động tiêu cực. Từ những phát hiện này, nghiên cứu đề xuất các giải pháp thiết thực như củng cố vốn tự có, nâng cao chất lượng tín dụng, và tăng cường quản trị rủi ro tại các NHTM. Đồng thời, luận văn đưa ra các hàm ý chính sách quan trọng cho cơ quan quản lý trong việc giám sát an toàn vốn và phát triển bền vững hệ thống ngân hàng. Nghiên cứu cũng thừa nhận hạn chế về phạm vi mẫu và gợi ý các hướng mở rộng trong tương lai, bao gồm việc bổ sung các biến vĩ mô và áp dụng các mô hình phân tích nâng cao hơn.