ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA THÚ Y
2013
K55-TYD Email: dinhcongtruong1311@gmail.com
ĐỀ CƢƠNG N C C N
N C : G ẪU NU
: C u
C©u 1: Tr×nh bµy cÊu t¹o vµ thµnh phÇn hãa häc cña x- ¬ng? øng dông nh÷ng hiÓu biÕt nµy trong CNTY?
C©u 2: Khíp lµ g×, ph©n lo¹i c¸c khíp trong c¬ thÓ? Tr×nh bµy cÊu t¹o khíp toµn cña 1 khíp toµn ®éng?
C©u 3:Tr×nh bµy vÞ trÝ, cÊu t¹o cña vßm khÈu c¸i, mµng khÈu c¸i? T¸c dông?ss giữa các loài
C©u 5: Ph©n lo¹i cÊu t¹o cña r¨ng? C«ng thøc r¨ng cña Bß, ngùa, lîn, chã?
C©u 4:VÞ trÝ hình thái , cÊu t¹o cña l- ìi? Ph©n biÖt l- ìi bß, lîn, ngùa, chã/
C©u 6: VÞ trÝ, cÊu t¹o cña yÕt hÇu? Tr×nh bµy mèi quan hÖ gi÷a nuèt vµ thë?
C©u 7:VÝ trÝ, cÊu t¹o, cña thùc qu¶n? ý nghÜa, hiÓu biÕt trong CNTY?
C©u 8: VÞ trÝ, h×nh th¸i, cÊu t¹o cña d¹ dµy ®¬n? Ph©n biÖt d¹ dµy ngùa, lîn, chã?
C©u 9: CÊu t¹o, vÞ trÝ, chøc n¨ng cña d¹ cá, tæ ong, l¸ s¸ch, mói khÕ?
C©u 10: VÞ trÝ, cÊu t¹o, chøc n¨ng ruét non cña gia sóc? Ph©n biÖt ruét non cña ngùa, bß, lîn, chã?
C©u 11: CÊu t¹o t¸c dông, chøc n¨ng cña ruét giµ? Ph©n biÖt vÞ trÝ c¸c ®oµn ruét giµ cña bß, ngùa, lîn, chã?
C©u 12:VÞ trÝ, cÊu t¹o, chøc n¨ng tuyÕn n- íc bät?
C©u 13: VÞ trÝ, cÊu t¹o, chøc n¨ng cña tuyÕn tuþ?
C©u 14: VÞ trÝ, cÊu t¹o, chøc n¨ng cña gan bß, ngùa, lîn, chã?
C©u 15: VÞ trÝ, cÊu t¹o cña xoang mòi? Ph©n biÖt lç mòi cña ngùa, bß, lîn, chã?
C©u 16: VÞ trÝ, cÊu t¹o, c¬ chÕ ho¹t ®éng vµ t¸c dông cña thanh qu¶n?
C©u 17: VÞ trÝ, cÊu t¹o cña khÝ qu¶n?
C©u 18: Ph©n biÖt xoang ngùc vµ xoang phÕ m¹c?
C©u 19: cÊu t¹o, h×nh th¸i của phổi . phân biệt phổi cña phæi bß, ngùa, lîn, chã?
C©u 20: Ph©n biÖt xoang bông vµ xoang phóc m¹c? C¸c c¬ quan n»m trong mµng lãt vµ ngoµi mµng lãt?
C©u 21: §Æc ®iÓm h×nh th¸i, cÊu t¹o của thận. vÞ trÝ cña thËn ë tr©u, bß, lîn, ngùa?
C©u 22: Nªu tuÇn hoµn m¸u ë thËn vµ sù t¹o thµnh n- íc tiÓu? Gi¶i thÝch hiÖn t- îng sinh n- íc tiÓu?
C©u 23: VÞ trÝ, cÊu t¹o, chøc n¨ng cña niÖu qu¶n?
C©u 24: VÞ trÝ, c/t¹o, c/n¨ng dÞch hoµn vµ phô dÞch hoµn?
C©u 25: C/t¹o cña bao dÞch hoµn? §iÒu kiÖn cÇn thiÕt khi thiÕn gia sóc ®ùc?
C©u 26: vị trí , Giíi h¹n vµ t¸c dông cña lç bÑn?
C©u 27: Tr×nh bµy VÞ trÝ, c/t¹o cña niÖu ®¹o trong x- ¬ng chËu?
C©u 28: VÞ trÝ, h×nh th¸i, c/t¹o d-¬ng vËt? SS¸nh bß, ngùa, lîn, chã?(niệu dạo ngoài x.chậu)
C©u 29: VÞ trÝ, c/t¹o cña c¸c tuyÕn sinh dôc phô ë c¸c gia sóc ®ùc ( bß, ngùa, lîn)?
C©u 30: VÞ trÝ, c/t¹o, chøc n¨ng cña buång trøng? Ph©n biÖt trøng cña gia sóc?
CÊu 31. VÞ trÝ,cÊu t¹o, c/n¨ng cña èng dÉn trøng?
C©u 32: VÞ trÝ,cÊu t¹o, c/n¨ng cña tö cung? Ph©n biÖt tö cung bß, ngùa lîn?
C©u 33: VÞ trÝ,cÊu t¹o, c/n¨ng cña ©m ®¹o, ©m hé?
C©u 34: VÞ trÝ, c/t¹o vµ sè l- îng tuyÕn vó?
C©u 35: VÞ trÝ, h×nh th¸i cña Tim?
C©u 36: Tr×nh bµy cÊu t¹o tim? Ph©n biÖt vÞ trÝ tim cña bß, lîn, cho?
C©u 37: Ph©n biÖt thÕ nµo lµ ®éng m¹ch, tÜnh m¹ch, mao m¹ch trong c¬ thÓ? C/t¹o cña chóng?Sù liªn hÖ
C©u 38: Tr×nh bÇy vµ ss¸nh: tuÇn hoµn ë bµo thai vµ gia sóc tr- ëng thµnh?
C©u 39: VÞ trÝ, cÊu t¹o, chøc n¨ng cña tuyÕn yªn?
C©u 40:VÞ trÝ, cÊu t¹o, chøc n¨ng cña tuyÕn th- îng thËn, gi¸p tr¹ng, cËn gi¸p tr¹ng.?
C©u 41: C/t¹o, vÞ trÝ, h×nh th¸i cña h¹ch b¹ch huyÕt(h¹ch l©m ba)?C¸c m¹ch b¹ch huyÕt trong c¬ thÓ,?
C©u 42: C¸c khÝ quan t¹o huyÕt trong c¬ thÓ?C/t¹o vµ t¸c dông cña chóng?
C©u 43:Ph©n biÖt tuyÕn néi tiÕt vµ ngo¹i tiÕt? §Æc tr-ng c¬ b¶n cña tuyÕn néi tiÕt?
C©u 44:VÞ trÝ, c/t¹o,chøc n¨ng cña c¸c tuyÕn võa néi tiÕt võa ngo¹i tiÕt trong c¬ thÓ ?
C©u 45: C/t¹o,t¸c dông cña mµng n·o tuû? dÞch n·o tuû vµ sù l-u th«ng cña chóng?
Câu 46: Trình bài cấu tạo, hình thái của hành não
Câu 47: trình bày cấu tạo của hậu não
Câu48: Trình bày cấu tạo của trung não
Câu 49: trình bày cấu tạo của gian não
C©u 50: CÊu t¹o ,h×nh th¸i cña cïng n·o?
C©u 51: Giíi h¹n cña buång n·o? Sù l-u th«ng gi÷a chóng?
Câu 52: C/t¹o cña mãng? øng dông khi ®ãng mãng gia sóc,ss¸nh c¸c loµi?
C©u 53: §Æc ®iÓm bé x- ¬ng cña gia cÇm?
ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA THÚ Y
2013
K55-TYD Email: dinhcongtruong1311@gmail.com
C©u 54: HÖ c¬ cña gia cÇm?
C©u 55: HÖ tiªu ho¸, tuyÕn tiªu ho¸ cña gia cÇm?
C©u 56: Bé m¸y h« hÊp, ®Æc ®iÓm cña ®éng t¸c h« hÊp cña gia cÇm?
C©u 57: Bé m¸y niÖu- Sinh dôc cña gia cÇm?
C©u 58: HÖ tuÇn hoµn, hÖ thÇn kinh cña gia cÇm?
C©u 59: Tr×nh bµy sù ph©n bè cña c¸c ®«i d©yTK c¶m gi¸c, vËn ®éng, hçn hîp(c¶ c¶m gi¸c vµ vËn ®éng) trong 12 ®«i
C©u 60: Tr×nh bµy, so s¸nh TK ®éng vËt vµ thÇn kinh thùc vËt?
C©u 61: Tr×nh bµy so s¸nh TK giao c¶m vµ phã giao c¶m?
C©u 62: Tr×nh bµy cÊu t¹o, h×nh th¸i cña tuû sèng?
C©u 63: Giíi h¹n cña buång n·o vµ sù th«ng th- ¬ng gi÷a chóng?
C©u 64: CÊu t¹o m¾t?
C©u 65: CÊu t¹o tai?
C©u 66: VÞ trÝ hÖ h×nh th¸i cÊu t¹o cña bµng quang?
Câu 67 : kể tên các hạch bạch huyết, nêu dường đi cử các ống bạch huyết , vị trí của các hạch lâm ba trong khám sống và khám thịt
C©u 68: Tr×nh bµy sù ph©n bè cña c¸c ®«i d©yTK c¶m gi¸c, vËn ®éng, hçn hîp(c¶ c¶m gi¸c vµ vËn ®éng) trong 12 ®«i d©yTK sä? Và
chức năng của chúng
Câu 69: nêu tên và vị trí các động mạch và tĩnh mạch của gia súc. ứng dụng trong tiêm và lấy máu
C©u 1: Tr×nh bµy cÊu t¹o vµ thµnh phÇn hãa häc cña x- ¬ng? øng dông nh÷ng hiÓu biÕt nµy trong CNTY?
Tr¶ lêi:
1- CÊu t¹o cña x- ¬ng:
a- Mµng bäc x- ¬ng: lµ mét líp mµng máng ch¾c bao phñ toµn mÆt ngoµi x-¬ng, trõ c¸c mÆt khíp gåm 2 líp: líp ngoài và lớp trong.
-Líp ngoài : dày nhiều sợi hồ, ít sợi chun, mô liên kết thưa, mao mach và thần kinh
-Líp trong: mỏng, gồm 1 lớp tế bào, ít sợi hồ, nhiều sợi chun, và có các tế bào tạo xương(tạo cốt bào), có các sợi tạo keo chạy từ
ngoài vào lớp x, chắc
-NhiÖm vô: đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và tái tạo xương, khi phẫu thuật tránh làm tổn hại lớp màng này bằng
cách để lại lớp màng dính với mô xương
b- ổ c ức ọc của xƣơng:- Líp ®Æc(x- ¬ng ch¾c): Th- êng ë phÇn x- ¬ng dµi, ng¾n, dÑp.
-CÊu t¹o x- ¬ng ch¾c: R¾n, nÆng,TÊm x-¬ng dµy nhiÒu,Hè x-¬ng nhá Ýt, chủ yếu là các tấm xương tạo thành nhiều hệ thông haver
xếp liền nhau tạo thanh các vong tròn đòng tâm, mỗi hệ thống này là những ống xương xếp xung quanh một trục là ống haver. Các
ống dọc này dc liên kết vs nhau bởi ống wol-ko-man chạy nganh trong ống chứa mạch quản và thần kinh, nhờ đó nó phân nhánh vào
mạch tủy xương
- X- ¬ng xèp: Th-êng ë 2 ®Çu x- ¬ng dµi vµ ë gi÷a x- ¬ng dÑp vµ x- ¬ng ng¾n, do nhiÒu bÌ x-¬ng b¾t chÐo nhau ch»ng chÞt ®Ó hë
nh÷ng hèc nhá gièng nh- bät bÓ.
c- Tñy x- ¬ng:Chøa trong èng tñy vµ c¸c hèc cña X.Xèp cã 2 lo¹i: Tñy ®á vµ tñy vµng.
Tñy ®á: Cã ë bµo thai sóc vËt non. ë sóc vËt tr-ëng thµnh tñy ë th©n x- ¬ng dµi biÕn thµnh tñy vµng vµ tñy ®á chØ cßn ë trong c¸c hèc
X.xèp, x,ức, x. Sườn. Tñy ®á cã nhiÒu m¹ch m¸u c¬ b¶n lµ tæ chøc l- íi vµ ë c¸c nót tæ chøc nµy cã c¸c TB m¸u ®· tr- ëng thµnh vµ
c¸c c¸ thÓ cßn non. Tñy ®á ®ãng vai trß quan träng v×: Lµ mét trong nh÷ng c¬ quan t¹o huyÕt, ®em m¹ch m¸u cña nã ®Õn nu«i m¹ch
trong x-¬ng gióp x-¬ng lín m¹nh vµ PT.
Tñy vµng: Xèp vµ nhÑ ®ùng trong c¸c èng tñy cña x-¬ng dµi, cấu tạo chủ yếu là các tế bào mỡ
d- Sôn mặt khớp : là lớp sụn mỏng bao bọc 1 phần của đầu x. Dài nơi nó tiếp xúc or liên kết với các xương khác. Cấu tạo là các tế bào
sụn trong ko có mạch quản và thần kinh phân đến
e- M¹ch qu¶n cña Xg : cã 2 lo¹i m¹ch d-ìng cèt chui vµo Xg víi lç d-ìng cèt vµ ph©n vµo cho líp Xg ch¾c ®i vµo tñy x-¬ng. Khi
vµo líp Xg ch¾c nã ®i vµo èng Have, èng Volkman. Sau ®ã nã tiÕp hîp víi líp mao m¹ch cña m¹ch qu¶n nu«i mµng Xg. M¹ch cèt
m¹c ë th©n xg, ®Çu xg vµ xung quanh c¸c diÖn khíp, tíi nu«i phÇn ngoµi xg vµ nèi tiÕp víi c¸c nh¸nh cña m¹ch qu¶n d-ìng cèt.
2- CÊu t¹o thµnh phÇn hãa häc cña xg: TP hãa häc cña xg ®¶m b¶o cho xg mét ®é bÒn ®Æc biÖt víi 2 tÝnh chÊt r¾n vµ ®µn håi. TÝnh
r¾n do chÊt v« c¬. TÝnh ®µn håi do chÊt h÷u c¬.
a- X- ¬ng t-¬i: Gia sóc lín chøa 50% n-íc, 15,75%mì, chÊt h÷u c¬: 12,45%, v« c¬: 21,8%.
b- X- ¬ng kh«: ®· lÊy n- íc vµ mì cßn 2/3 chÊt v« c¬, 1/3 chÊt h÷u c¬.
ChÊt h÷u c¬: 33,30% chñ yÕu lµ mét lo¹i chÊt keo gäi lµ cèt giao. ChÊt v« c¬: 66,70% chñ yÕu lµ muèi, Canxi ®Æc biÖt lµ CaPO4
(Photphatcanxi: 51,64%, cacbonnatcanxi: 11,30%, Floruacanxi: 2,00%, photphatmagie: 1,16%, Cloruacanxi: 1,20%).
3- ý nghÜa trong CNTY:§èi víi gia sóc: thµnh phÇn c¸c chÊt cã mÆt trong xg lµ Ca, thµnh phÇn n÷a lµ gèc Photpho. Do vËy khi gia
sóc trong giai ®o¹n h×nh thµnh PT cña xg ta ph¶i bæ sung ®Çy ®ñ Ca, s¶n phÈm trong thµnh phÇn ¨n gi¸ sóc gióp qu¸ tr×nh h×nh thµnh
ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA THÚ Y
2013
K55-TYD Email: dinhcongtruong1311@gmail.com
PT xg hoµn chØnh. NÕu thiÕu x¶y ra hiÖn t- îng cßi xg mÒm xg, do vËy trong CN ta cÇn bæ sung c¸c thµnh phÇn nµy cho: gia sóc non
trong giai ®o¹n PT, gia sóc trong giai ®o¹n mang thai vµ nu«i con b»ng s÷a. Sau khi sinh nu«i b»ng s÷a cã l- îng Ca,P: NÕu kh«ng cã
th× con bÞ b¹i liÖt sau khi ®Î v× Ca, P gi¶m ta cÇn bæ sung: cua, èc, hÕn, c¸ cã nhiÒu thµnh phÇn Ca, P trong khÈu phÇn ¨n.
C©u 2: Khíp lµ g×, ph©n lo¹i c¸c khíp trong c¬ thÓ? Tr×nh bµy cÊu t¹o khíp toµn cña 1 khíp toµn ®éng?
Tr¶ lêi:
1- Khèp lµ:N¬i tiÕp xóc gi÷a hai ®Çu xg víi nhau. Do kh¶ n¨ng ho¹t ®éng cña khíp, cÊu t¹o khíp ta cã 3 lo¹i khíp. Tïy theo chøc
n¨ng cña xg mµ cã liªn kÕt xg kh¸c nhau. §éng vËt: Nh÷ng xg b¶o vÖ, chèng ®ì th× sù liªn gi÷a c¸c xg cµng chÆt chÏ, ch¾c ch¾n
kh«ng cö ®éng, hoÆc cö ®éng Ýt. §éng vËt nh÷ng xg lµ nhiÖm vô ®ßn bÈy cÇn cö ®éng nhiÒu (xg chi).
2- Ph©n lo¹i c¸c khíp trong c¬ thÓ: cã 3 lo¹i:
-Khíp bÊt ®éng: các khớp này ko hoạt đọng trog suốt quá trình sinh trưởng và phát triển của cơ thể. Các x nối vs nhau qua tổ chức
liên kết, ko có khoang khớp. Căn cứ vào hình dạnh khớp phân ra thành các loại : khớp răng, khớp vẩy, khớp mào. Căn cứ vào t/chất
của tổ chức nối giữa 2 xương phân ra : khớp nhau nhờ tổ chức sun, khớp nhau nhờ tổ chức sơ, khớp nhau nhờ tổ chức sơ
-Khíp b¸n ®éng: là laoij khớp trung gian, ko có bao khớp và khoang khớp. Chỉ hoạt đọng trong những thời kỳ nhất định của quá trình
phát triển và hoạt đọng sống của cer thể. Khớp bán đọng háng và bán động ngồi chỉ h/ đọng khi gia súc đẻ
-Khíp toµn ®éng :lµ khíp cã thÓ cö ®éng th-êng lµ c¸c khíp xg chi.
3-CÊu t¹o cña 1 khíp toµn ®éng:
MÆt khíp: Gåm c¸c xg t-¬ng øng lµ n¬i tiÕp xóc gi÷a 2 ®Çu xg víi nhau. Th«ng th-êng 2 mÆt khíp lång khÝt vµo nhau d- íi d¹ng
mét bªn lµ låi cÇu, bªn kia lµ hè lâm, vÝ dô: Khíp b¶ vai vµ khíp c¸nh tay. Trªn toµn bé bÒ mÆt khíp bao phñ líp sôn máng gäi lµ sôn
mÆt khíp cã 2 t¸c dông gi¶m ma s¸t vµ PT kh¶ n¨ng ®µn håi.
-Bao khíp: CÊu t¹o d¹ng h×nh tói kÝn bao bäc phÝa bªn ngoµi mµng khíp, b¸m tõ ®Çu xg nä sang ®Çu xg bªn kia. Gióp cho viÖc c« lËp
khíp vµ tæ chøc xung quanh ®ång thêi lµm nhiÖm vô b¶o vÖ khíp, chia 2 líp: *Tæ chøc bao sîi lµ mét líp mµng dai, dµy, ch¾c n»m ë
phÝa ngoµi bao khíp ®-îc cÊu t¹o b»ng tæ chøc liªn kÕt ®Ó t¹o nªn mét líp mang b¶o vÖ khíp.
* Bao ho¹t dÞch: Líp mµng máng lãt ë mÆt trong bao khíp lµm cho mÆt trong tr¬n nh½n. Trªn líp mµng cã c¸c tÕ bµo tiÕt dÞch, dÞch
tiÕt ra ®- îc ®æ vµo bªn trong bao khíp. §©y lµ mét chÊt dÞch nhên ®Ó b«i tr¬n bao khíp khi khíp häat ®éng.
-D©y ch»ng: Lµm nhiÖm vô cè ®Þnh 2 mÆt khíp víi nhau ph©n chia 2 lo¹i d©y ch»ng. *D©y ch»ng ngo¹i biªn: N»m bªn ngoµi bao
khíp b¸m tõ ®Çu bªn nä sang ®Çu bªn kia. *D©y ch»ng gian cèt: N»m bªn trong bao khíp b¸m tõ mÆt khíp bªn nµy sang mÆt khíp
bªn kia, ng©m bªn trong dÞch khíp.
Tuy nhiªn trªn c¬ thÓ gia sóc ngoµi 3 yÕu tè trªn ë mét sè khíp cßn cã c¸c cÊu t¹o sau:
-Sôn chªm:xuÊt hiÖn ë nh÷ng khíp t¹i ®ã 2 mÆt khíp kh«ng lång khÝt vµo nhau, khi ®ã sôn chªm cã t¸c dông chªm chÆt 2 khíp víi
nhau, kh«ng xª dÞch vÞ trÝ cña nhau.
-Sôn viÒn: Tæ chøc sôn cã t¸c dông kh¬i s©u thªm mÆt khíp ®Ó cho 2 mÆt khíp «m chÆt lÊy nhau.
C©u 3:Tr×nh bµy vÞ trÝ, cÊu t¹o cña vßm khÈu c¸i, mµng khÈu c¸i? T¸c dông?ss giữa các loà
Tr¶ lêi:
a-VÞ trÝ, cÊu t¹o, t¸c dông cña vßm khÈu c¸i:
*vị tri: giới hạn trên xoang miệng, phía trước là x.liên hàm, 2 bên là x.hàm trên, phía sau tiếp nối với màng khẩu cái
*cấu tạo: -bởi 1 khung xương gồm 2 tấm khẩu cái của x.hàm trên ở hía trước và nhánh năm ngang c.khẩu cái ở phía sau. + niêm mặc
có biểu mô kép lát sừng hóa tạo thành 16 tới 18 gờ ngang. +lớp hạ niêm mạc có tổ chức liên kết , có sợi chun, có nhiều tuyến khẩu cái
tiết chất nhầy. + mạch quản : đọng mạch khẩu cái lớn là nhánh của đọng mạch hàm trong. + thần kinh khẩu cái từ nhanhd hàm trên
của dây thần kinh số V
*tác dụng : làm điểm tựa cho lưới và có tác dụng hướng thức ăn về sau
*ss vòm k ẩu cá của các loà : -bò : 2/3 phía trước vòm khẩu cái có gờ ngang, 1/3 phía sau nhẵn. –lơn: vòm k,cái hẹp và dài, -chó:
vòm k.cái giống ở lợn, trên bề mặt có nhiều sác tố đen
b-VÞ trÝ, cÊu t¹o, t¸c dông cña mµng khÈu c¸i:
* VÞ trÝ :Lµ bé phËn ng¨n miÖng víi hÇu, c¹nh tr- íc nèi víi niêm mặc vòm khÈu c¸i, c¹nh sau tù do, mặt trước hướng về x.miệng, mặt
sau hướng về yêt hầu.
* cÊu t¹o: cốt của màng khẩu cái là cơ vân có tác dụng vận động, niêm mạc về phía miệng có cấu tạo giông niêm mặc miệng. Hai
bên chân cầu trước mạng khẩu cái có các nag kín lâm batapj trung thanh 2 phiến bầu dục gọi là hố amidan, niêm mạc yếu hầu giống
biểu mô xoang mũi, lớp hạ niêm mạc có tuyến nhày, mạch quản là đông mạch khẩu cái duwois, thần kinh la nhánh hàm trên cảu thần
kinh số V và nhánh của thần kinh số IX phân vào niêm mạc, nhánh hàm dưới thần kinh V phân vào các cơ
* t¸c dông: khi nuốt màng khẩu cái được nâng lênđậy lỗ mũi sau làm thức ăn không lọt vào được x.mũi
*ss g ữa các loà : -ngựa: m.k.cái dài, che kín phia sau khong miệng nên ngựa ko thở bằng miệng được. –Bò : mạng k.cái ngắn hơn
nên thở bàng miệng được. –Lơn: Bề mặt màng rộng, amidan nổi rõ, trên bề mặt amidan nổi rõ
ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA THÚ Y
2013
K55-TYD Email: dinhcongtruong1311@gmail.com
C©u 4:VÞ trÝ hình thái , cÊu t¹o cña l- ìi? Ph©n biÖt l- ìi bß, lîn, ngùa, chã/
Tr¶ lêi:
*VÞ trÝ,hình thái:là khối hình tháp năm trong x.miệng, tựa lên lòng máng do 2 nhánh nằm ngang của x.h.dưới tạo thành. Lưới có 3
mặt, 1 đáy, 1 đỉnh: mặt trên cong lồi theo suốt chiều dài của lưỡi tương ứng vs vòm khẩu cái, 2 mặt bên trơn nhẵn, đáy lưới gắn vào
mỏm lưỡi của x.thiệt cốt cùng với vòm khẩu cái giới hạn trước của yết hầu, kéo ài tới trc sun tiểu thiệt của thanh quản tạo thành 3 gấp
nếp, đỉnh lưỡi hình tháp có thể vận động , dưới dỉnh lưới có dây hãm lưới, hai bên dây hãm lưới có những lỗ đỏ ra của các ống tiết của
tuyến dưới lưới
*CÊu t¹o: lưỡi được ccaaus tạo bởi niêm mạc, cơ, mạch quản và thần kinh
- Niêm mạc phủ mặt lưng lưỡi là lớp biểu mô kép lát sừng hóa. ¾ phía trc là phần gai dc bao phủ bởi các gai lưỡi. ¼ phía sau thuộc
đáy lưỡi là phần nang. Có 4 loại gai mọc trên mặt lưỡi
+ Gai h×nh nấm : rải rác giữa các gai chỉ giông như đầu danh gim chúa các đầu mút thần kinh cảm giác làm nhiệm vụ vị giác, xúc giác
và nhận cảm nhiệt độ
+ Gai h×nh đài: giống gai hình nấm nhưng to hơn làm nhiêm vụ vị giác
+ Gai h×nh lá: gồm 4-6 gai ở 2 bên, hình lá cây, nằm bên cạnh gai hình đài làm nhiệm vụ vị giác
+ Gai hình chỉ : nhỏ, mềm, lồi , dày đặc trên mặt lưỡi có vai trò cơ học và chức năng xúc giác
- Líp c¬: RÊt PT gióp l-ìi ho¹t ®éng dÔ dµng, chia lµm 2 nhãm: c¬ néi bé vµ c¬ ngo¹i lai. C¬ néi bé: lµ các bó sợi xếp dọc, xếp ngang
và xếp đứng ( cơ dọc: từ gốc tới đỉnh lưỡi, cơ ngang từ mặt bên này xang mặt bên kia, cơ thảng chạy từ mặt trên xuong mặt dưới). C¬
ngo¹i lai: lµ c¬ lµm cho l-ìi ®- îc g»n vµo xg thiÖt cèt ho¹t ®éng theo mäi chiÒu dÔ dµng gåm cã:tr©m l- ìi, nÕn l-ìi, c¾m l-ìi, thiÖt
l-ìi.
- M¹ch qu¶n lµ : Động mạch lưỡi là một nhánh của thân động mạch lưỡi mặt, tĩnh mạch đỏ về tĩnh mạch dưới lưỡi sau đó đỏ về tĩnh
mạch hàm ngoài
-ThÇn kinh: TK VII, vËn ®éng c¸c c¬ l-ìi. TK V, VII (c¶m gi¸c phÇn tr- íc). TK IX c¶m gi¸c phÇn sau.
*Ph©n biÖt l- ìi bß, ngùa, lîn, chã:
-L- ìi bß: đầu lưỡi tù, gai hình chỉ toàn bôn bề mặt lưỡi, gai lưỡi sừng hóa nên bề mặt lưỡi ráp. Gai hình nấm xen kẽ các gai hình chỉ.
1/3 phía sau có u lưỡi. Hai bên gốc lưỡi có 2 gai hình đài và ko có gai hình lá -L- ìi ngùa:lưỡi dài , mềm, đỉnh nhọn, gai chỉ phân bố ở
¾ trước lưỡi, hai lưỡi không bị sừng hóa, Gai nấm ở ¼ phía sau và 2 mặt bên. Gốc lưỡi có 2 gai hình đài lớn.2 bên gai hình đài có 2
gai hình lá hình bầu dục -L- ìi lîn: có thiết diện rộng các gai nấm và gai hình chỉ nằm xen kẽ nhau trên bề mặt, gốc lưới có các gai
hình sợi hườn vào phía trong. Phía trc gai hình sợi có 2 gai hình đài, 2 bên có 2 gai hình lá -L- ìi chã: lưỡi dẹp mỏng, mặt lưỡi có
rãnh sâu chạy từ trước ra sau. Gai chỉ mềm, gốc lưới có gai sợi. Có 2-3 gai hình đài trước gai sợi, 2 gai hình lá ko rõ.
C©u 5: Ph©n lo¹i cÊu t¹o cña r¨ng? C«ng thøc r¨ng cña Bß, ngùa, lîn, chã?
Tr¶ lêi:
1-Ph©n lo¹i cÊu t¹o cña r¨ng: R¨ng lµ bé phËn cøng duy nhÊt trong xoang miÖng. Tùy vị trí chức năng mà răng chia làm 3 lo¹i.
R¨ng cöa:ở phía trước dÑt, s¾c dïng c¾n. R¨ng nanh: ( mỗi hàm có 2 cái) : nằm sau răng cửa Nhän, cong dïng ®Ó xÐ. R¨ng hµm:
gồm răng hằm trước và răng hàm sau, to, dïng ®Ó nghiÒn thøc ¨n.Mçi r¨ng cã 3 phÇn: Vµnh r¨ng lµ phÇn nhô ra khỏi lợi. +cổ răng :
được lợi bao bọc. + chân răng : là phần cám sâu vào lỗ chân răng của x.hàm. NÕu bæ ®«i r¨ng ta thÊy:- Tñy r¨ng: Lµ chÊt keo mÒm
n»m phÇn trong cïng cã èng r¨ng trong bao bäc.
-ChÊt ngµ:chiÕm phÇn lín cÊu t¹o r¨ng phñ mÆt ngoµi líp tñy. CÊu t¹o gièng nh- xg nh-ng kh«ng cã tÕ bµo xg. Thµnh phÇn r¨ng:
Gåm chÊt h÷u c¬: 28%, v« c¬: 72%. -Men r¨ng: lµ líp men cøng trªn mÆt bµn nhai líp men nµy rÊt dµy ë thµnh bªn vµnh r¨ng th× líp
men máng dÇn cho tíi cæ r¨ng. Men còng cÊu t¹o nh- xg: ChÊt kho¸ng chiÕm: 97%, 3% cßn l¹i lµ chÊt h÷u c¬. –v răng và xỉ răng:
màu vàng nhạt phủ bên ngoài lớp ngà răng ở vùng cổ răng, vành răng và ông răng ngoài. Cấu tạo giông xương tươi. Mạch quản thần
kinh: phan cho hàm dưới ( đông mạch hàm dưới và thần kinh hàm dưới của TK số V), phân cho hàm trên (động mạch hàm và đọng
mạch dưới hố mắt, thần kinh từ nhánh hàm trên của dây TK số V)
2- C«ng thøc r¨ng cña bß, lîn, ngùa, chã:
Ngùa ®ùc: RC 3/3, RN 1/1, RHT 3/3, RHS 3/3, Tổng :40
Ngùa c¸i: RC 3/3, RN 0/0, RHT 3/3, RHS 3/3, tổng: 36
Bß ®ùc vµ c¸i: RC 0/4, RN 0/0, RHT 3/3, RHS 3/3, tổng : 32
Lîn ®ùc vµ c¸i: RC 3/3, RN 1/1, RHT 4/4, RHS 3/3, tổng : 44
Chã: RC 3/3, RN 1/1, RHT 4/4, RHS 2/3, tổng :42.
ThÇn kinh sè V. M¹ch qu¶n: lµ ®éng m¹ch l-ìi mÆt
C©u 6: VÞ trÝ, cÊu t¹o cña yÕt hÇu? Tr×nh bµy mèi quan hÖ gi÷a nuèt vµ thë?
Tr¶ lêi:
ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
KHOA THÚ Y
2013
K55-TYD Email: dinhcongtruong1311@gmail.com
1-VÞ trÝ: là xoang ngắn, hẹp, sau màng khẩu cái và lưỡi x.mũi, trc thực quản,và thanh quản, là nơi giao nhau giữa đg tiêu hóa và hô
hấp. trên vách yết hầu cã 7 lç th«ng: hai lç mòi sau, 2 lç vßi nhÜ (Vßi Eurtaches), 1 lỗ thông thực quản ở sao và trên, 1 lỗ thông với
thanh quản ở sau và dưới 1 lỗ thông với x.miệng ở phía trc gọi là cửa vào yêt hầu.
-CÊu t¹o:PhÝa ngoµi lµ líp mµng tiÕt dÞch nhên bªn trong lµ líp c¬ b¸m vµo yÕt hÇu. Cã c¬ c¸nh yÕt thiÖt yÕt. Cã 3 líp: Líp niªm m¹c:
N»m ë trong, lãt mÆt d- íi yÕt hÇu, tr¬n nh½n, biÓu m« kÐp l¸t cã hÖ thèng l«ng rung (c¶n bôi khi kh«ng khÝ ®i tõ xoang mòi vµo yÕt
hÇu, nhiÖm vô läc s¹ch kh«ng khÝ khi vµo ®- êng h« hÊp) chøa nhiÒu tuyÕn nhên, nang kÝn l©m ba. Líp mµng vµ tæ chøc liªn kÕt: Cã
c¸c sîi ®µn håi lµm chç b¸m cho c¸c c¬ yÕt hÇu, lµm gi·n më réng vµ lµm hÑp yÕt hÇu. M¹ch qu¶n:C¸c nh¸nh cña §M tiÒn yÕt hÇu,
§M trªn khÈu c¸i, §M gi¸p tr¹ng tr-íc. ThÇn kinh sè IX: VËn ®éng yÕt hÇu, TK giao c¶m tõ d©y giao c¶m cæ. TK phã giao c¶m ®Õn
tõ d©y X.
2-Mèi quan hÖ gi÷a nuèt vµ thë:
-Khi thë mµng khÈu c¸i h¹ xuèng «m lÊy sôn tiÓu thiÖt vµ ®ãng cöa thanh qu¶n, ng¨n kh«ng cho thøc ¨n tõ miÖng ®i vµo, sôn tiÓu thiÖt
më ra ë phÝa tr-íc, më cöa thanh qu¶n ®Ó cho kh«ng khÝ ®i tõ x-¬ng mòi qua yÕt hÇu xuèng thanh qu¶n, khÝ qu¶n vµo phæi.
-Khi nuèt: Mµng khÈu c¸i n©ng lªn vÒ sau vµ ®Ëy kÝn lç mòi sau, sôn tiÓu thiÖt n©ng lªn vµ óp lªn sôn phÔu bÞt kÝn cöa thanh qu¶n, c¬
yÕt hÇu cïng c¸c c¬ kh¸c co rót ®Èy thøc ¨n xuèng thùc qu¶n. Sau ®ã mµng khÈu c¸i vµ sôn tiÓu thiÖt trë vÒ vÞ trÝ ban ®Çu. Qu¸ tr×nh h«
hÊp ®-îc tiÕp tôc.
C©u 7:VÝ trÝ, cÊu t¹o, cña thùc qu¶n? ý nghÜa, hiÓu biÕt trong CNTY?
Tr¶ lêi
*VÝ trÝ, hình thái cña thùc qu¶n: Lµ mét èng th«ng tõ yÕt hÇu ®Õn d¹ dµy gåm 3 phÇn:
- PhÇn cæ(YÕt hÇu ®Õn cöa vµo lång ngùc):§o¹n tr-íc n»m trªn khÝ qu¶n ®Õn 1/3 phÝa sau th× v¾t sang tr¸i råi tiÕp phÇn ngùc.
-PhÇn ngùc(Cöa lång ngùc ®Õn c¬ hoµnh): TrÌo lªn khÝ qu¶n, gi÷a 2 l¸ phÕ m¹c råi bÎ cong xuèng d-íi xuyªn qua c¬ hoµnh tiÕp víi
phÇn bông.
- PhÇn bông(c¬ hoµnh - th-îng vÞ). CÊu t¹o: -Ngoµi lµ líp mµng sîi máng, råi líp c¬ v©n ®á (ngùa, lîn ®o¹n T/C lµ c¬ tr¬n). PhÇn
®Çu gåm nhiÒu sîi c¬ v©n, phÝa sau lµ c¬ tr¬n (vßng trong, däc ngoµi). - Líp niªm m¹c: ë trong lµ biÓu m« dÑp nã cã gÊp nÕp ®ñ mäi
chiÒu. - §M th©n khÝ thùc qu¶n. - ThÇn kinh sè X.
*cấu tạo: gồm 3 lớp từ trong ra ngoài
- lớp niêm mạc mầu trắng, có nhiều gấp nếp dọc, biểu mô kép lát sừng hóa. Lớp hạ niêm mạc có nhiều tuyến thưc quản tiết dịch nhờn
và năng kín lâm ba
-lớp cơ: gồm 2 lớp cơ vân: lớp cơ vòng ở trong, lớp cơ dọc ở ngoài. ở bò thức quản toàn là cơ vân. ở ngựa và lợn phần cổ và ½ phần
ngực là cơ vân. Phần sau là cơ trơn.
-lớp màng: đoạn cổ, lớp này là tổ chứ liên kết, đoạn ngực là lá thành xoang phế mạc. Đoạn bụng là lá tạng xoang phúc mạc
-mạch quản: nhánh của đọng mạch phân đén cổ. Nhánh cuae đọng mạch thân khí thục quản phân đén lông ngực.động mạch dạ giầy
trái phân cho phần bụng
-thần kinh : thần kinh X và giây giao cảm cổ từ các hạch giao cảm cổ trước, giữa và sau
*ý nghÜa, hiÓu biÕt trong CNTY:- Tõ vÞ trÝ ®Õn cÊu t¹o cã ý nghÜa sau: Khi gia sóc, vËt nu«i ¨n mét khèi thøc ¨n lín nã cã thÓ bÞ t¾c
kh«ng thÓ xuèng thùc qu¶n khi ®ã ta ph¶i th«ng thùc qu¶n: Dïng èng th«ng th«ng ®Õn ®o¹n gÊp khóc khi ®Õn ®o¹n gÊp khóc ta h-íng
èng th«ng sang phÝa tr¸i khÝ qu¶n. Khi ®ã thøc ¨n kh«ng bÞ t¾c nghÏn vµ xuèng d¹ dµy.
C©u 8: VÞ trÝ, h×nh th¸i, cÊu t¹o cña d¹ dµy ®¬n? Ph©n biÖt d¹ dµy ngùa, lîn, chã?
Tr¶ lêi:
1-VÞ trÝ,d¹ dµy ®¬n: Lµ c¬ quan n»m trong xoang bông, trung t©m c¬ hoµnh vµ sau gan theo chiÒu chÐo tõ trªn xuèng d-íi vµ h¬i lÖch
sang phÝa bªn tr¸i xoang bông,phía trước giáp gan chéo từ trên xuông dưới và ®-îc cè ®Þnh b»ng 3 d©y ch»ng (m¹c th-îng vÞ: Lµ d©y
treo b¸m tõ ®-êng cong nhá cña d¹ dµy ®Õn gan. TiÓu vâng m¹c lµ d©y treo b¸m tõ ®-êng cong nhá d¹ dµy ®Õn gan. §¹i vâng m¹c tõ
®-êng cong lín ®Õn d©y ch»ng h«ng).
2-Hình thái: H×nh th¸i ngoµi: d¹ dµy ®¬n cã 2 lç th«ng: lç th-îng vÞ th«ng gi÷a d¹ dµy víi thùc qu¶n, lç h¹ vÞ th«ng gi÷a d¹ dµy víi
t¸ trµng. có 2 đường cong là đường cong nhỏ và đường cong lớn -H×nh th¸i trong: Niªm m¹c d¹ dµy chia lµm 2 khu râ rÖt:- Khu thùc
qu¶n (khu kh«ng tuyÕn): cã mµu tr¾ng nhá nh- thùc qu¶n, kh«ng cã tuyÕn tiÕt dÞch vÞ. - Khu cã tuyÕn gåm 3 vïng: TuyÕn th-îng vÞ
mµu tro nh¹t, th©n vÞ mµu n©u sÉm, hång sÉm, h¹ vÞ vµng, x¸m. Vïng cã tuyÕn th× niªm m¹c mÞn cã thÓ ph©n biÖt b»ng mµu s¾c ®- îc.
2-CÊu t¹o: Gåm 3 lớp chÝnh
-llớ niêm mạc : chia thanh niêm mạc vung không tuyến và niêm mạc vùng có tuyến. + vùng không tuyến gần lỗ thượng vị niêm mạc
thường có mầu trắng thoogioong niêm mạc thực quản.+ vùng có tuyến : có các tuyến men tiêu hóa protin, gluxit và HCL, vùng này
được chia ra ( khu tuyến thượng vị, khu tuyến thân vị, khu tuyến hạ vị)
-lớp cơ: cơ dọc ở ngoài ( chạy theo chiều dạ day), cơ vòng ở giữa ( chạy nối 2 đường cong), cơ chéo ở trong( chạy từ lỗ thượng vị tới
2 đường cong)
