SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG THPT LƯƠNG NGỌC QUYẾN
THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG LỚP 12
NĂM HỌC: 2024 – 2025
Môn thi: Giáo dục kinh tế và pháp luật
(Đề thi gồm 02 trang)
Thời gian làm bài: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (5 điểm)
Tình huống: Sau khi được Tổ trưởng dân phố phổ biến thông tin về việc Nhà nước
đang triển khai lấy ý kiến đóng góp của quần chúng nhân dân cho dự thảo Luật Đất đai, ông
X đã chủ động tìm hiểu và đọc kỹ các nội dung trong dự thảo luật. Thấy vậy, một số người
hàng xóm liền buông lời trêu chọc và cho rằng ông X đang lãng phí thời gian vào việc làm
vô ích.
a. Nếu là ông X em sẽ giải thích như thế nào để cho những người hàng xóm hiểu về việc
ông đã chủ động tìm hiểu và đọc kỹ các nội dung trong dự thảo luật Đất đai?
b. Trong tình huống trên, ông X đã thực hiện tốt quyền dân chủ nào của công dân?Em
hãy phân tích nội dung đó?
c. Để thực hiện quyền tốt quyền dân chủ đó, theo em Nhà nước và mỗi công dân cần
phải làm gì?
Câu 2: (5 điểm)
Tình huống: Anh K (21 tuổi) không may bị khuyết tật vận động bẩm sinh nên luôn
phải nhờ người thân giúp đỡ trong sinh hoạt hằng ngày. Gần đây, anh K nghe nhiều người
bàn luận về việc tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp
nhiệm kì mới nên rất băn khoăn. Anh không biết mình có được tham gia bỏ phiếu hay
không và nếu được tham gia thì phải làm gì để thực hiện đúng quy định của pháp luật.
a. Theo em, anh K có được thực hiện quyền bầu cử không? Vì sao?
b. Em hãy phân tích quyền và nghĩa vụ của công dân về bầu cử.
c. Em sẽ làm gì để góp phần thực hiện tốt quyền bầu cử của công dân?
Câu 3: (5 điểm)
Với sự phát triển của khoa học, công nghệ, những đột phá của cuộc Cách mạng công
nghiệp lần thứ tư đem đến nhiều cơ hội cho tăng trưởng kinh tế. Xu hướng đầu tư cho các
hoạt động sản xuất thông minh, xây dựng chính phủ điện tử, đô thị thông minh, công nghiệp
và nông nghiệp thông minh… đã và đang trở nên phổ biến. Mặc dù, tăng trưởng kinh tế đã
tạo ra nhiều đột phá lớn nhưng chưa dẫn đến sự tiến bộ trên diện rộng. Mô hình khai thác tài
nguyên thiên nhiên ở quy mô không bền vững gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi
trường, suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu... kéo theo nhiều
vấn đề xã hội phức tạp khác, ảnh hưởng đến cơ hội kinh tế cho các thế hệ tương lai.
(Nguồn: Tạp chí điện tử Ngân hàng số ra ngày 12/04/2024)
a. Từ thông tin trên, em hãy trình bày những hiểu biết của em về tăng trưởng kinh tế
và vai trò của tăng trưởng kinh tế?
b. Em hãy phân biệt giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế?
c. Giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững có mối quan hệ với nhau như thế
nào?
Câu 4: (5 điểm)
Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế (HNKTQT) từ năm 1995. Tính đến ngày
31/12/2022, Việt Nam đã là thành viên của tất cả các tổ chức khu vực, quốc tế lớn
(ASEAN, ASEM, APEC, WTO…), tham gia đàm phán 18 hiệp định thương mại tự do
(FTA), ký kết và thực thi 15 FTA, có quan hệ thương mại song phương với 200 quốc gia và
vùng lãnh thổ, ký kết trên 90 hiệp định thương mại song phương (ký với Hoa Kỳ năm
2000), gần 60 hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư, 54 hiệp định chống đánh thuế hai
lần. 28 năm HNKTQT (1995 - 2022), kinh tế Việt Nam đã từng bước hội nhập sâu rộng vào
nền kinh tế khu vực và toàn cầu. HNKTQT là một trong những động lực quan trọng để thúc
đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế đất nước.
(Nguồn: Tạp chí nghiên cứu công nghiệp và thương mại ra ngày 05/12/2023)
a. Từ thông tin trên em hãy cho biết tại sao phải hội nhập kinh tế quốc tế?
b. Hội nhập kinh tế quốc tế có những hình thức hội nhập nào?
c. Theo em, thế hệ trẻ hiện nay có trách nhiệm gì trong hội nhập kinh tế quốc tế?
……………………………….HẾT……………………………….
Thí sinh không được dùng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh: ……………………………….Số báo danh: ………...
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG THPT LƯƠNG NGỌC QUYẾN
HƯỚNG DẪN CHẤM THI HỌC SINH GIỎI CẤP
TRƯỜNG LỚP 12 - NĂM HỌC: 2024 – 2025
Môn thi: Giáo dục kinh tế và pháp luật 10
(Hướng dẫn chấm gồm 05 trang)
I: Hướng dẫn chung
1. Thí sinh trả lời theo cách riêng về bố cục và câu chữ những đáp ứng được yêu cầu cơ bản
như trong Hướng dẫn chấm thì vẫn cho đủ điểm.
2. Thí sinh vận dụng được kiến thức cơ bản từ những tài liệu ngoài SGK thì được khuyến
khích cho thêm điểm, nhưng không được vượt quá điểm của từng câu và
của toàn bài.
3. Sau khi cộng điểm toàn bài để điểm lẻ đến 0,25 điểm.
II: Hướng dẫn chấm chi tiết
Câu
Nội dung chính
Điểm
Câu 1
Tình huống: Trong cuộc họp tổ dân phố, Tổ trưởng dân phố phổ biến
thông tin về việc Nhà nước đang triển khai lấy ý kiến đóng góp của quần
chúng nhân dân cho dự thảo Luật Đất đai , ông X đã chủ động tìm hiểu và
đọc kỹ các nội dung trong dự thảo luật. Thấy vậy, một số người hàng xóm
liền buông lời trêu chọc và cho rằng ông X đang lãng phí thời gian vào
việc làm vô ích.
a. Nếu là ông X em sẽ giải thích như thế nào để cho những người hàng
xóm hiểu về việc ông đã chủ động tìm hiểu và đọc kỹ các nội dung trong
dự thảo luật Đất đai?
b. Trong tình huống trên, ông X đã thực hiện tốt quyền dân chủ nào của
công dân?Em hãy phân tích nội dung đó?
c. Để thực hiện quyền tốt quyền dân chủ đó, theo em Nhà nước và mỗi
công dân cần phải làm gì?
5,0 điểm
a. HS trình bày được những nội dung sau đây:
Nếu là ông X em sẽ giải thích:
- Đây quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội của công dân
- Hiểu việc đóng góp ý kiến vào dự thảo Luật Đất đai là trách nhiệm
chung của mọi công dân, góp phần hoàn thiện căn cứ pháp lí và khuyến
khích mọi người cùng tìm hiểu để tham gia góp ý, thực hiện tốt quyền và
nghĩa vụ của mình.
b. Trong tình huống trên, ông X đã thực hiện tốt quyền dân chủ nào
của công dân?Em hãy phân tích nội dung đó?
* ông X đã thực hiện tốt quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội của
công dân.
* Nội dung quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội của công dân:
- Quyền bình đẳng.
- Quyền bầu cử, ứng cử.
- Quyền biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân.
- Quyền khiếu nại và tố cáo.
- Quyền tự do ngôn luận, báo chí, hội họp...
Được thực hiện theo quy định của pháp luật.
- HS phân tích và lấy thêm ví dụ về việc thực hiện quyền tham gia quản
lý nhà nước và xã hội được thực hiện trong thực tiễn cuộc sống...
1,0 điểm
0,25điểm
0,75điểm
2,0 điểm
0,25điểm
1,5 điểm
c. Để thực hiện quyền tốt quyền dân chủ đó, theo em Nhà nước và mỗi
công dân cần phải:
- Nhà nước cần không ngừng hoàn thiện pháp luật về mọi mặt, tạo những
điều kiện, tiền đề để mọi công dân thực hiện đúng quyền tham gia quản lý
nhà nước và xã hội của mình.
- Nhà nước cần tăng cường các hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục
mọi người thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về quyền
tham gia quản lý nhà nước và xã hội.
- Nhà nước cần xử lí nghiêm minh những hành vi xâm phạm quyền và lợi
ích của công dân về quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội.
- Mọi công dân cần tìm hiểu và thực hiện đúng các quy định của pháp
luật về quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội.
- Những hành vi đi ngược với quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội
cần được người dân đấu tranh, lên án...
2,0 điểm
Câu 2
Tình huống: Anh K (21 tuổi) không may bị khuyết tật vận động bẩm
sinh nên luôn phải nhờ người thân giúp đỡ trong sinh hoạt hằng ngày.
Gần đây, anh K nghe nhiều người bàn luận về việc tham gia bầu cử đại
biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kì mới nên
rất băn khoăn. Anh không biết mình có được tham gia bỏ phiếu hay
không và nếu được tham gia thì phải làm gì để thực hiện đúng quy định
của pháp luật.
a. Theo em, anh K có được thực hiện quyền bầu cử không? Vì sao? Em hãy
tư vấn cho anh K
b. Em hãy phân tích quyền và nghĩa vụ của công dân về bầu cử.
c. Em sẽ làm gì để góp phần thực hiện tốt quyền bầu cử của công dân?
5,0 điểm
a. HS trình bày được những nội dung sau đây:
* Anh K được thực hiện quyền bầu cử, vì pháp luật quy định công dân đủ
18 tuổi trở lên đều có quyền bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội
đồng nhân dân các cấp.
* Tư vấn cho anh K:
- Anh có thể nhờ người thân hỗ trợ di chuyển đến địa điểm bầu cử, viết
phiếu bầu cử, bỏ phiếu hộ nếu không thể tự thực hiện.
- Trong trường hợp chị không thể di chuyển đến nơi bỏ phiếu được thì Tổ
Bầu cử sẽ mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu cử đến nơi ở của anh để anh
nhận phiếu bầu và thực hiện bầu cử theo đúng quy định của pháp luật.
1,0 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
b. Em hãy phân tích quyền và nghĩa vụ của công dân về bầu cử.
* Quyền bầu cử của công dân
- Người có quyền bầu cử: là công dân Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên. Tuy
nhiên Luật bầu cử quy định những trường hợp không được thực hiện
quyền bầu cử:
+ Người bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có
hiệu lực pháp luật
+ Người phải chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo.
+ Người mất năng lực hành vi dân sự.
+ Người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án.
1,75điểm
0,25điểm
- Người bầu cử có các quyền:
+ Bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp.
+ Bình đẳng về bầu cử.
+ Tiếp cận các thông tin về bầu cử theo quy định của pháp luật.
+ Tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật về bầu cử.
+ Khiếu nại, khởi kiện những hành vi sai sót về bầu cử gây ảnh hưởng
đến lợi ích của bản thân.
- Nguyên tắc bầu cử: Công dân thực hiện quyền bầu cử theo nguyên tắc:
phổ thông, bình đẳng, trực tiếp, bỏ phiếu kín.
*Nghĩa vụ của công dân về quyền bầu cử .
- Tuân thủ các quy định của Hiến pháp và pháp luật về bầu cử
- Tôn trọng quyền của người khác về bầu cử.
- Không lợi dụng quyền bầu cử để xâm phạm lợi ích của Nhà nước,
quyền và lợi ích của người khác.
c. Những việc HS cần làm để góp phần thực hiện tốt quyền bầu cử:
- Tìm hiểu về Luật bầu cử.
- Thực hiện đúng các quy định của pháp luật về vấn đề bầu cử
- Tuyên truyền đối với người thân, bạn bè và những người xung quanh để
mọi người cùng thực hiện quyền bầu cử theo quy định của pháp luật.
- Phê phán, đấu tranh với những hành vi vi phạm, lợp dụng, gian lận, thủ
đoạn làm sai lệch kết quả bầu cử quyền bầu cử
- Có lập trường tư tưởng vững vàng, không bị lôi kéo dụ dỗ, mua chuộc,
cưỡng ép làm trở ngại việc bầu cử.
1,0 điểm
0,25điểm
0,75
điểm
2,25điểm
Câu 3
Với sự phát triển của khoa học, công nghệ, những đột phá của cuộc Cách
mạng công nghiệp lần thứ tư đem đến nhiều cơ hội cho tăng trưởng kinh
tế. Xu hướng đầu tư cho các hoạt động sản xuất thông minh, xây dựng
chính phủ điện tử, đô thị thông minh, công nghiệp và nông nghiệp thông
minh… đã và đang trở nên phổ biến. Mặc dù, tăng trưởng kinh tế đã tạo
ra nhiều đột phá lớn nhưng chưa dẫn đến sự tiến bộ trên diện rộng. Mô
hình khai thác tài nguyên thiên nhiên ở quy mô không bền vững gây ra
nhiều tác động tiêu cực đến môi trường, suy giảm đa dạng sinh học, ô
nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu... kéo theo nhiều vấn đề xã hội phức
tạp khác, ảnh hưởng đến cơ hội kinh tế cho các thế hệ tương lai.
(Nguồn: Tạp chí điện tử Ngân hàng số ra ngày 12/04/2024)
a. Từ thông tin trên, em hãy trình bày những hiểu biết của em về tăng
trưởng kinh tế và vai trò của tăng trưởng kinh tế?
b. Em hãy phân biệt giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế?
c. Giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững có mối quan hệ với
nhau như thế nào?
5,0 điểm
a. HS trình bày hiểu biết của mình về tăng trưởng kinh tế và vai trò của tăng
trưởng kinh tế:
* Tăng trưởng kinh tế: Tăng trưởng kinh tế là sự tăng lên về thu nhập hay
tổng giá trị hàng hoá và dịch vụ mà nền kinh tế tạo ra trong một thời kì nhất
định
* Một số chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế:
+ Tổng sản phẩm quốc nội (GDP)
3,0 điểm
0.25điểm
1,0 điểm