SỞ GD & ĐT BẮC NINH
TRƯỜNG THPT LÝ THÁI TỔ - GIA BÌNH 1
(Đề thi gồm 02 trang)
ĐỀ GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI LỚP 12-LẦN 1
NĂM HỌC 2023 - 2024
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
TẢN MẠN MÙA LÁ RỤNG
Hà Nội, mùa này, lá đổ.
Chờ đèn đỏ ngã tư đường, lá rơi trên tóc, lá rụng trong giỏ xe. Nhớ câu thơ người
bạn Sài Gòn đọc.
Hàng cây nói với lề đường
Mỗi khi đổ lá là thường nhớ nhau.
Mới đó mà tưởng chừng như xa lắm. Cuộc sống lạnh lùng giẫm qua khúc đường
lãng mạn. Khi lá rụng nhắc ta chiếc lá cuối cùng trong mùa sống của O. Henry. Nhắc ta
về hai đứa trẻ nhặt lá bàng trong mùa lạnh tơi bời của Thạch Lam. Nhắc ta về tuổi thơ
quét lá rụng trong mùa giông bão trên đường Hoàng Diệu của Lê Vân...
Nhớ nồi lá vối. Nhớ chùm lá trong thùng gánh nước. Nhớ nồi cơm thơm mùi khói
lá tre. Những mùa lá trong ký ức. Ta là lá chưa rụng nhưng đã thương về cội.
Lá vàng sớm rời xa để cây mãi còn xanh lá. Là lẽ sống cho đi và nhận về. Như
giếng làng, phải cho đi nhiều mới trong, phải cho đi nhiều mới lành. Giếng cho, giếng
mới sống.
Những chiếc lá hình tim. Rất nhiều lá hình tim, phải đâu chỉ là lá tỉnh thức – lá bồ
đề – có hình tim. Phải chăng lá hình tim để nhắc nhở ta tình yêu cây cỏ, nhắc nhở ta về
mối tình cộng sinh? Không còn cây lá, hành tinh này chỉ là hành tinh chết, thì con người
về đâu?
Lá nào cũng có rãnh. Như chiếc máng xối. Để nhanh thoát nước? Để mách ta giọt
buồn nên thoát nhanh?
Lá me kể lại với ta rằng những kỹ sư - công chánh ngày trước đã trồng me vì họ
cũng suy tư về những chiếc lá rụng. Lá me không làm tắc cống, dễ trôi đi, và không làm
khổ những người phu quét đường dừng chổi lắng nghe nỗi mệt nhọc đi qua ngày khuya.
Cảm ơn Hà Nội mùa lá rụng, nhắc ta rằng mùa lá rụng đâu phải là mùa thu.
Đừng bắt chước văn chương xứ người để làm tập làm văn như con vẹt. Đừng cũ kỹ ước
lệ, cứ mùa thu là “rơi xào xạc”, “thổn thức”, “cô phụ”, là “con nai vàng ngơ ngác”, là
“lá vàng khô”. Hãy nói bằng mắt ta nhìn, bằng trí ta nghĩ.
Ta yêu thiết tha xứ sở nhiệt đới hoa lá bốn mùa. Ta thương quặn lòng mùa cây trút
lá để nhẹ người gồng mình xuyên gió. Cây cỏ cũng chia khổ cùng xứ sở trong những mùa
hạ bão giông.
(Đoàn Công Lê Huy, https://www.facebook.com/DoanCongLeHuy)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Nêu nội dung chính của văn bản. (0,75 điểm)
Câu 2. Nêu những cảm xúc và chiêm nghiệm của tác giả khi ngắm nhìn những chiếc lá
rụng? Nhận xét về tâm hồn tác giả qua những cảm nhận đó. (1,5 điểm)
Câu 3. Anh/ chị có đồng tình với tác giả: “mùa lá rụng đâu phải là mùa thu” ? (0,75
điểm)
Câu 4. Anh/ chị học được điều gì về cách nhìn cuộc sống qua văn bản? (1,0 điểm)
II. LÀM VĂN (16,0 điểm)
Câu 1 (6,0 điểm)
Từ nội dung của phần Đọc hiểu, hãy viết một bài văn (khoảng 400 - 600 từ) trình
bày suy nghĩ của anh/chị về ý nghĩa gợi ra từ câu: Lá vàng sớm rời xa để cây mãi còn
xanh lá.
Câu 2 (10,0 điểm)
“Thơ là thơ đồng thời là hoạ, là nhạc, là chạm khắc theo một cách riêng” (Sóng
Hồng).
Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ qua tác phẩm Tây Tiến
của Quang Dũng (Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam).
……………….. HẾT …………………..